| YouTube Channel

महाकुल (mahAkula)

 
Capeller Eng
English
1 महाकुल
n.
 noble family.
2 महाकुल॑
a.
 of noble family or race.
Yates
English
महा_कुल (लः-ला-लं)
a. Eminent by birth.
Spoken Sanskrit
English
महाकुल mahAkula
adj.
 high-born
कुलीन kulIna
adj.
 high-born
महाकूल mahAkUla
adj.
 high-born
महाज mahAja
adj.
 high-born
कुलदुहितृ kuladuhitR
f.
 high-born maiden
कुलपालिका kulapAlikA
f.
 virtuous high-born woman
कुलयोषित् kulayoSit
f.
 virtuous high-born woman
कुलपालि kulapAli
f.
 high-born virtuous woman
कुलपाली kulapAlI
f.
 high-born virtuous woman
कुलबालिका kulabAlikA
f.
 virtuous high-born woman
कुलपुत्री kulaputrI
f.
 high-born or respectable girl
ऊरुजन्मन् Urujanman
m.
 born from the thigh
ऊरव्य Uravya
m.
 born from the thigh
ऊरुज Uruja
adj.
 born from the thigh
विलोमज vilomaja
adj.
 born of a mother belonging to a higher caste than the father
विलोमजात vilomajAta
adj.
 born of a mother belonging to a higher caste than the father
Wilson
English
महाकुल
mfn.
 (-लः-ला-लं) Eminent by birth, of good family or
extraction.
E.
 महा great, and कुल lineage.
Monier Williams Cologne
English
महा—कुल
n.
 a great or noble family,
MBh.
Hit.
&c.
महा—कुल॑
mfn.
 being of a gr° or n° f°, high-born,
RV.
Kām.
&c.
Apte Hindi
Hindi
महाकुल
वि* महा-कुल -
"सत्कुलोत्पन्न, उच्चकुलोद्भव, ऊँचे कुल में उत्पन्न"
महाकुलम्
नपुं*
 महा-कुलम् -
"उच्चकुल में जन्म, ऊँचा कुल"
महाकुलम्
नपुं*
 महत्-कुलम् -
उतम घराना
Shabdartha Kaustubha
Kannada
महाकुल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ವಂಶ /ಉತ್ತಮ ಸಂತತಿ /ದೊಡ್ಡ ಪೀಳಿಗೆ
व्युत्पत्तिः - > महच्च तत्कुलं च
महाकुल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹತ್ತು ತಲೆಮೊರೆಯವರೆಗೆ ವೇದಾಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ವಂಶ
प्रयोगाः - > "दशपूरुषविख्यातात् श्रोत्रियाणां महाकुलात्"
उल्लेखाः - > याज्ञ० १-५४
महाकुल
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ /ಉತ್ತಮ ಸಂತತಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ
व्युत्पत्तिः - > महत् कुलं यस्य
L R Vaidya
English
mahA-kula {% (I) a. %} of high family, well-born.
mahA-kula {% (II) n. %} a noble family.
Lanman
English
mahā-kula, n. (great, i. e.) noble family.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
कुल्यः कुलीनोऽभिजातः कौलेयकमहाकुलौ ॥ ५०२ ॥
जात्यो गोत्रं तु संतानोऽन्ववायोऽभिजनः कुलम् ।
अन्वयो जननं वंशः स्त्री नारी वनिता वधूः ॥ ५०३ ॥
वशा सीमन्तिनी वामा वर्णिनी महिलाबला ।
योषा योषिद्विशेषास्तु कान्ता भीरुर्नितम्बिनी ॥ ५०४ ॥
प्रमदा सुन्दरी रामा रमणी ललनाङ्गना ।
-wordlist-
कुल्य (पुं), कुलीन (पुं), अभिजात (पुं), कौलेयक (पुं), महाकुल (पुं), जात्य (पुं), गोत्र (क्ली), सन्तान (पुं), अन्ववाय (पुं), अभिजन (पुं), कुल (क्ली), अन्वय (पुं), जनन (क्ली), वंश (पुं), स्त्री (स्त्री), नारी (स्त्री), वनिता (स्त्री), वधू (स्त्री), वशा (स्त्री), सीमन्तिनी (स्त्री), वामा (स्त्री), वर्णिनी (स्त्री), महिला (स्त्री), अबला (स्त्री), योषा (स्त्री), योषित् (स्त्री), स्त्रीविशेष (पुं), कान्ता (स्त्री), भीरु (स्त्री), नितम्बिनी (स्त्री), प्रमदा (स्त्री), सुन्दरी (स्त्री), रामा (स्त्री), रमणी (स्त्री), ललना (स्त्री), अङ्गना (स्त्री)
Vedic Reference
English
Mahā-kula, ‘sprung from a great family, ’ is the designation
of a bowl or cup (Camasa) in the Rigveda (i. 161, 1). The
metaphorical use of this word shows that the high position of
certain families was already recognized in the times of the
Rigveda.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
महाकुलः, त्रि, (महत् कुल वशोऽस्य ।) उत्तम-कुलजातः । तत्पर्य्यायः । कुलीनः २ आर्य्यः ३सभ्यः ४ सज्जनः ५ साघुः ६ । इत्यमरः । २ ।७ । ३ ॥
कुल्यः ७ अभिजातः ८ कौलेयकः ९जात्यः १० । इति हेमचन्द्रः । ३ । १६६ ॥
महाकुलः ११ कौलेयः १२ कोलेयकः १३ ।इत्यमरटीका ॥
कुलजः १४ साधुजः १५ कुल-श्रेष्ठः १६ । इति शब्दरत्नावली ॥
(यथा, बृहत्-संहितायाम् । १७ । ४ ।“भेदे वृष्टिविनाशो भेदः मुहृदां महाकुला-नाञ्च ॥
”क्ली, उत्तमं कुलम् । यथा, राजतरङ्गिण्याम् ।३ । ६१ ।“द्वयोरालोकितं चित्रं जन्मैकस्मिन् महा-कुले ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
महाकुल
न०
 कर्म० । “दशपुरुषविख्यातं श्रोत्रियाणांमहाकुलम्” इति मनुनोक्ते दशपुरुषावधिवेदाध्यायिवंशे ।
Capeller
German
1. महाकुल
n.
 ein vornehmes Geschlecht.
2. महाकुल॑ aus vornehmem Geschlecht,
von guter Art.
Grassman
German
mahā-kulá, a., aus grossem, edlen Geschlechte [kúla] stammend.
-ás camasám yás 〰 {161, 1}.