मसूर (masUra)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 मसूर mf.  (-रः-रा) A sort of pulse or lentil,  (Ervum hirsutum,  and
Cicer lens.)
	 f.
  (-रा)
	 1. A whore.
	 2. A lentil.
	 f.
  (-री)
	 1. Small pox.
2. A small round pillow.
 E.
  मस् to weigh,  Unādi aff.
   ऊरच्,  मसूर, 
the pulse
 the other meanings refer to this,  implying resem-
blance to the pea in figure,  &c.

Capeller Eng

English

 मसू॑र m.
  lentil.

Yates

English

 मसूर (रः-रा) 1.
m.
  f.
  Idem.  f.
  (री)
Small-pox
 small round pillow.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

मसूर 	-	 masUra 	-	 m.
  	-	 lentil  [ Lens esculenta - Bot. ]
मल्लिका 	-	 mallikA 	-	 f.
  	-	 jasmine  [ Jasminum sambac - Bot. ]
तुलसी 	-	 tulasI 	-	 f.
  	-	 holybasil  [ Ocimum Ocimum tenuiflorum -  Bot. ]
ताम्बूल 	-	 tAmbUla 	-	 m.
  	-	 betelleaf  [ Piper Betle - Bot. ]
वटवृक्ष 	-	 vaTavRkSa 	-	 m.
  	-	 banyantree  [ Ficus benghalensis -  Bot. ]
उच्चत्या उभावपि समानौ 	-	 uccatyAubhAvapisamAnau 	-	 sent.
  	-	 Bothareofthesameheight.
इमौ द्वौ अपि मम छात्रौ. 	-	 imaudvauapimamachAtrau. 	-	 sent.
  	-	 Boththesetwoaremystudents.
वाराही 	-	  vArAhI 	-	 f.
  	-	  yam  [ Dioscorea - Bot. ]
वाराह 	-	  vArAha 	-	 m.
  	-	  yam  [ Dioscorea - Bot. ]
वरदारु 	-	  varadAru 	-	  teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]
वज्रपुष्पा 	-	  vajrapuSpA 	-	 f.
  	-	  dill  [ Anethum Graveolens - Bot. ]
निर्जरा 	-	  nirjarA 	-	 f.
  	-	  Dill  [ Cocculus Cordifolius or Anethum Graveolens - Bot. ]
द्वारदातु 	-	  dvAradAtu 	-	 m.
  	-	  teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]
द्वारदारु 	-	  dvAradAru 	-	 m.
  	-	  teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]
धूमस 	-	  dhUmasa 	-	 m.
  	-	  teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]
महीरुह 	-	  mahIruha 	-	 m.
  	-	  teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]
महीसह 	-	  mahIsaha 	-	 m.
  	-	  teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]
वरदातु 	-	  varadAtu 	-	 m.
  	-	  teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]
शाक 	-	  zAka 	-	 m.
  	-	  teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]
शरपत्त्र 	-	  zarapattra 	-	 m.
  	-	  teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]

मसूर 	-	 masUra 	-	 m.
  	-	 lentil  [ Lens esculenta - Bot. ]
पक्ववटिका 	-	 pakvavaTikA 	-	 f.
  	-	 friedfrittersofveggiesinlentilbatter
मसूरिका 	-	  masUrikA 	-	 f.
  	-	 lentil
ताम्बूलराग 	-	  tAmbUlarAga 	-	 m.
  	-	 lentil  [ Ervum lens - Bot. ]
मङ्गल्य 	-	  maGgalya 	-	 m.
  	-	 lentil  [ Cicer Lens - Bot. ]
वनसङ्कट 	-	  vanasaGkaTa 	-	 m.
  	-	 lentil
पृथुबीजक 	-	  pRthubIjaka 	-	 m.
  	-	 lentils
मङ्गल्यक 	-	  maGgalyaka 	-	 m.
  	-	 lentils  [ Cicer Lens - Bot. ]
मासूर 	-	  mAsUra 	-	 adj.
  	-	 lentil-shaped
कल्याणवीज 	-	  kalyANavIja 	-	 m.
  	-	  sort of lentil
रागदालि 	-	  rAgadAli 	-	 m.
  	-	  kind of lentil
मासूर 	-	  mAsUra 	-	 adj.
  	-	  made of lentils
मसूराभ 	-	  masUrAbha 	-	 adj.
  	-	  resembling a lentil
कृष्णमसूर 	-	  kRSNamasUra 	-	 m.
  	-	  black kind of lentil
लोहित 	-	  lohita 	-	 m.
  	-	  sort of bean or lentil
मसरा 	-	  masarA 	-	 f.
  	-	  sort of lentil or pulse
मसुर 	-	  masura 	-	 m.
  	-	  sort of lentil or pulse
मसूरिका 	-	  masUrikA 	-	 f.
  	-	  eruption of lentil-shaped pustules

मसूर 	-	 masUra 	-	 m.
  	-	 lentil  [ Lens esculenta - Bot. ]
प्राशितव्य 	-	  prAzitavya 	-	 adj.
  	-	 esculent
दलसारिणी 	-	  dalasAriNI 	-	 f.
  	-	  taro plant  [ Colocasia esculenta - Bot. ]
केमुक 	-	  kemuka 	-	 m.
  	-	  taro plant  [ Colocasia esculenta - Bot. ]
नाडीच 	-	  nADIca 	-	 m.
  	-	  taro plant  [ Colocasia esculenta - Bot. ]
विश्वरोचन 	-	  vizvarocana 	-	 m.
  	-	  taro plant  [ Colocasia esculenta - Bot. ]
नाडिपत्त्र 	-	  nADipattra 	-	 n.
  	-	  taro plant  [ Colocasia esculenta - Bot. ]
पेचु 	-	  pecu 	-	 n.
  	-	  taro plant  [ Colocasia esculenta - Bot. ]
कुष्ठघ्नी 	-	  kuSThaghnI 	-	 f.
  	-	 esculent root
कासालु 	-	  kAsAlu 	-	 m.
  	-	 esculent root
वराहकन्द 	-	  varAhakanda 	-	 m.
  	-	 esculent root
वराहनामन् 	-	  varAhanAman 	-	 m.
  	-	 esculent root
आलु 	-	  Alu 	-	 n.
  	-	 esculent root
खण्डकालु 	-	  khaNDakAlu 	-	 n.
  	-	 esculent root
खण्डकालुक 	-	  khaNDakAluka 	-	 n.
  	-	 esculent root
मूलसस्य 	-	  mUlasasya 	-	 n.
  	-	 esculent root
अनिर्माल्या 	-	  anirmAlyA 	-	 f.
  	-	  Tapioca plant   [ Manihot esculenta - Bot. ]
काकाञ्ची 	-	  kAkAJcI 	-	 f.
  	-	 esculent vegetable
शालु 	-	  zAlu 	-	 n.
  	-	 esculent lotus-root
वाराहकन्द 	-	  vArAhakanda 	-	 n.
  	-	 esculent root of yam  [ Dioscorea - Bot. ]

मसूर 	-	 masUra 	-	 m.
  	-	 lentil  [ Lens esculenta - Bot. ]
मसूर 	-	 masUra 	-	 m.
  	-	  pillow

 
   मसूर  masUra  m.
    lentil  [ Lens esculenta - Bot. ]  
   पक्ववटिका  pakvavaTikA  f.
   fried fritters of veggies in  lentil batter    
   प्रयुक्त  prayukta adj.
   lent   
   मसूरिका  masUrikA f.
   lentil   
   ताम्बूलराग  tAmbUlarAga m.
   lentil  [ Ervum lens - Bot. ]  
   मङ्गल्य  maGgalya m.
   lentil  [ Cicer Lens - Bot. ]   
   वनसङ्कट  vanasaGkaTa m.
   lentil  
   पृथुबीजक  pRthubIjaka m.
   lentils   
   मङ्गल्यक  maGgalyaka m.
   lentils  [ Cicer Lens - Bot. ]  
   मासूर  mAsUra adj.
   lentil-shaped   
   कल्याणवीज  kalyANavIja m.
   sort of lentil  
   रागदालि  rAgadAli m.
   kind of lentil   
   मासूर  mAsUra adj.
   made of lentils  
   मसूराभ  masUrAbha adj.
   resembling a lentil   
   कृष्णमसूर  kRSNamasUra m.
   black kind of lentil  
   ऋणादान  RNAdAna n.
   receipt of money lent    
   लोहित  lohita m.
   sort of bean or lentil  
   मसरा  masarA f.
   sort of lentil or pulse   
   मसुर  masura m.
   sort of lentil or pulse  
   मसूरिका  masUrikA f.
   eruption of lentil-shaped pustules   
   कालकृत  kAlakRta adj.
   lent or deposited for a certain time  
   कुसीद  kusIda n.
   any loan or thing lent to be repaid with interest   
   प्रकर्षित  prakarSita n.
   profit on a pledge beyond the interest of the money lent upon it  
   प्रकर्षण  prakarSaNa n.
   realizing by the use of a pledge more than the interest of the money lent upon it     
            

 
   मसूर  masUra  m.
   lentil  [ Lens esculenta - Bot. ]  
   मल्लिका  mallikA  f.
   jasmine  [ Jasminum sambac - Bot. ]   
   तुलसी  tulasI  f.
   holy basil  [ Ocimum Ocimum tenuiflorum -  Bot. ]  
   ताम्बूल  tAmbUla  m.
   betel leaf  [ Piper Betle - Bot. ]   
   वटवृक्ष  vaTavRkSa  m.
   banyan tree  [ Ficus benghalensis -  Bot. ]  
   उच्चत्या उभावपि समानौ  uccatyA ubhAvapi samAnau  sent.
    Both are of the same height.    
   इमौ द्वौ अपि मम छात्रौ.  imau dvau api mama chAtrau.  sent.
    Both these two are my students.   
   वाराही  vArAhI f.
   yam  [ Dioscorea - Bot. ]   
   वाराह  vArAha m.
   yam  [ Dioscorea - Bot. ]  
   वरदारु  varadAru    teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]   
   वज्रपुष्पा  vajrapuSpA f.
   dill  [ Anethum Graveolens - Bot. ]  
   निर्जरा  nirjarA f.
   Dill  [ Cocculus Cordifolius or Anethum Graveolens - Bot. ]   
   द्वारदातु  dvAradAtu m.
   teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]  
   द्वारदारु  dvAradAru m.
   teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]   
   धूमस  dhUmasa m.
   teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]  
   महीरुह  mahIruha m.
   teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]   
   महीसह  mahIsaha m.
   teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]  
   वरदातु  varadAtu m.
   teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]   
   शाक  zAka m.
   teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]  
   शरपत्त्र  zarapattra m.
   teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]       

 
   मसूर  masUra  m.
   lentil  [ Lens esculenta - Bot. ]  
   मल्लिका  mallikA  f.
   jasmine  [ Jasminum sambac - Bot. ]   
   तुलसी  tulasI  f.
   holy basil  [ Ocimum Ocimum tenuiflorum -  Bot. ]  
   ताम्बूल  tAmbUla  m.
   betel leaf  [ Piper Betle - Bot. ]   
   वटवृक्ष  vaTavRkSa  m.
   banyan tree  [ Ficus benghalensis -  Bot. ]  
   उच्चत्या उभावपि समानौ  uccatyA ubhAvapi samAnau  sent.
   Both are of the same height.    
   इमौ द्वौ अपि मम छात्रौ.  imau dvau api mama chAtrau.  sent.
   Both these two are my students.   
   वाराही  vArAhI f.
   yam  [ Dioscorea - Bot. ]   
   वाराह  vArAha m.
   yam  [ Dioscorea - Bot. ]  
   वरदारु  varadAru    teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]   
   वज्रपुष्पा  vajrapuSpA f.
   dill  [ Anethum Graveolens - Bot. ]  
   निर्जरा  nirjarA f.
   Dill  [ Cocculus Cordifolius or Anethum Graveolens - Bot. ]   
   द्वारदातु  dvAradAtu m.
   teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]  
   द्वारदारु  dvAradAru m.
   teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]   
   धूमस  dhUmasa m.
   teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]  
   महीरुह  mahIruha m.
   teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]   
   महीसह  mahIsaha m.
   teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]  
   वरदातु  varadAtu m.
   teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]   
   शाक  zAka m.
   teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]  
   शरपत्त्र  zarapattra m.
   teak  [ Tectona Grandis - Bot. ]       

Wilson

English

 मसूर
mf.  (-रः-रा) A sort of pulse or lentil,  (Ervum hirsutum,  and
Cicer lens)
f.
  (-रा) A whore.
f.
  (-री)
1 Small-pox.
2 A small round pillow.
E.
  मस to weigh,  Uṇādi aff.
   ऊरन्,  मसूर,  the pulse
 the other
meanings refer to this,  implying resemblance to the pea in figure,  &c.

Monier Williams Cologne

English

 मसू॑र m.
  =
  मसुर,  VS.
  &c.
   &c.
  

 a pillow,  L.
 

 मसू॑र f(आ and ई). See below.

Monier Williams 1872

English

 मसूर,  अस्,  m. a sort of pulse or lentil,  Ervum
Hirsutum,  Cicer Lens (= मङ्गल्यक)
 a pillow
(आ),  f. the preceding lentil
 a harlot
 (ई),  f. erup-
tion of pimples or pustules,  a kind of small-pox
Ipomœa Turpethum (= त्रि-वृत्)
 = रक्त-त्रिवृत्।
—मसूर-कर्ण,  अस्,  m.,  N. of a man
 (आस्),  m.
pl.,  N. of his posterity.
—मसूर-बिदला or म-
सूर-विदला,  f. Impomœa Turpethum
 Ichnocarpus
Frutescens (the seeds of which resemble a split lentil)
(perhaps) a split lentil.
—मसूर-सङ्घाराम,  अस्, 
m.,  N. of a Buddhist monastery.

Macdonell

English

 मसूर mas-ū́ra,  m.
  lentil: -ka,  m.
  pillow
 i-kā,  🞄f.  kind of eruption or small-pox (resembling 🞄lentils)
 mosquito-curtain
 -vidala,  n.
  (?) 🞄split lentil.

Apte Hindi

Hindi

मसूरः
पुं*
  - मस् + ऊरन्
"एक प्रकार की दाल,  मसूर"

मसूरः
पुं*
  - मस् + ऊरन्
तकिया

मसूरः
स्त्री*
  - मस् + ऊरन्
मसूर की दाल

मसूरः
स्त्री*
  - मस् + ऊरन्
"वेश्या,  रंडी"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

मसु(सू)र
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಡುಕಡಲೆ
निष्पत्तिः - > मसी (परिमाणे) - "उरन्" (उ० १-४३) । "ऊरन्" (उ० ५-३)
व्युत्पत्तिः - > मस्यति इति
विस्तारः - > "मसुरस्तु मसूरकः । मङ्गल्यं पृथुसूप्यश्च" - वैज०
मसु(सू)र
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೇಶ್ಯೆ /ಸೂಳೆ
मसु(सू)र
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಲೆದಿಂಬು

L R Vaidya

English

 masu(sU)ra {% m. %} 1. A kind of pulse
 2. a pillow.

Indian Epigraphical Glossary

English

 masūra (ML),  small-pox.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
मङ्गल्यको मसूरः स्यात्कलायस्तु सतीनकः ॥ ११७० ॥
हरेणुः खण्डिकश्चाथ चणको हरिमन्थकः ।
-wordlist-
 
मङ्गल्यक (पुं),  मसूर (पुंस्त्री),  कलाय (पुं),  सतीनक (पुं),  हरेणु (पुं),  खण्डिक (पुं),  चणक (पुं),  हरिमन्थक (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

मङ्गल्यक
मङ्गल्यक,  मसूर
मङ्गल्यको मसूरः स्यात्सिद्धार्थः सर्षपः स्मृतः ।
verse 2.1.1.581
page 0066

Vedic Reference

English

 Masūra is the name of a kind of lentil (Ervum hirsutum) in
the Vājasaneyi Saṃhitā^1 and the Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad.^2
1) xviii. 12.
2) vi. 3,  22 (Mādhyaṃdina = vi. 3, 
13 Kāṇva).
Cf. Weber,  Indische Studien,  1,  355
Zimmer,  Altindisches Leben,  241.

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  मसूरः
Root:  मसूर
Gender:  पुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ pillow
⇒ lentil [Lens esculenta - Bot.]
Shloka(s): 
2|9|17|1 ► मङ्गल्यको मसूरोऽथ मकुष्टक मयुष्टकौ। (वैश्यवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 2|9|17|1 ⇢ मङगल्यकः (मङ्गल्यक) (पुं)
➠ 2|9|17|1 ⇢ मसूरः (मसूर) (पुं)
Related word(s): 
परा_अपरासंबन्धः ➡ धान्यम्
उपाधि ➡ प्राकृतिकखाद्यम्
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 मसूरः,  पुं स्त्री,
   (मस्यते परिमीयतेऽसौ । मस् +“मसेरूरन् ।” उणा० ५ । ३ । इति ऊरन् ।)ब्रीहिभेदः । ममुरी कलाइ इति भाषा ॥
(अस्याधिपतिर्मेषराशिः । यथा,  बृहत्संहि-तायाम् । ४१ । २ ।“वस्त्राविककुतुपानांमसूरगोधूमरालकयवानाम् ।स्थलसम्भवौषधीनांकनकस्य च कीर्त्तितो मेषः ॥
”)तत्पर्य्यायः । मङ्गल्यकः २ । इत्यमरः । २ । ९ । १७ ॥
मसुरः ३ ब्रीहिकाञ्चनः ४ । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
मसूरा ५ मसुरा ६ । इति मेदिनी । रे,  २०१ ॥
रागदालिः ७ मङ्गल्यः ८ पृथुबीजकः ९ शूरः १०कल्याणबीजः ११ गुडबीजः १२ मसूरकः १३ ।इति राजनिर्घण्टः ॥
 मङ्गल्या १४ मसूरका १५ ।इति भावप्रकाशः ॥
 अस्य गुणाः । मधुरत्वम् ।शीतत्वम् । संग्राहित्वम् । कफपित्तनाशित्वम् ।वातामयकरत्वम् । मूत्रकृच्छ्रहरत्वम् । लघु-त्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
 अस्रहरत्वम् ।रूक्षत्वम् । ज्वरनाशित्वञ्च । इति भाव-प्रकाशः ॥
 तस्य यूषगुणाः । संग्राहित्वम् ।स्वादुपाकित्वम् । प्रमेहपित्तश्लेष्मज्वरातीसार-नाशित्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 मसु(सू)र पुंस्त्री० मस--उरच् ऊरच् वा । १ कलायमेदे त्रिकास्त्रियां गौरा० ङीष् । २ वेश्यायां,  ३ ब्रीहिभेदे च स्त्रीर्ठाप् मेदि० ।

Capeller

German

 मसू॑र m.
  Linse.

Stchoupak

French

 मसूर-
 m.
  lentille 
 -क- sorte de coussin,  d'oreiller.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.