| YouTube Channel

मर्षण (marSaNa)

 
शब्दसागरः
English
मर्षण
n.
(-णं) Enduring, bearing, patience, resignation.
E.
मृष् to bear
with,
aff.
ल्युट्
Capeller Eng
English
मर्षण
a.
bearing, forgiving (—°)
n.
=
prec.
Yates
English
मर्षण (णं) 1.
n.
Enduring
resignation.
Wilson
English
मर्षण
n.
(-णं) Enduring, bearing, patience, resignation.
E.
मृष to bear with,
aff.
ल्युट्.
Monier Williams Cologne
English
मर्°षण
mfn.
(ifc. ) enduring, forgiving,
BhP.
मर्°षण
n.
=
prec.
MBh.
R.
Monier Williams 1872
English
मर्षण, अस्, ई, अम्, bearing, enduring, forgiv-
ing, pardoning
(अम्), n. the act of enduring or
bearing, forbearance, patient endurance, patience,
resignation
[cf. अ-म्°, अघ-म्°, दुर्-म्°।]
Macdonell
English
मर्षण marṣ-aṇa,
a.
forgiving (—°)
n.
endurance, 🞄forbearance
-aṇīya, fp. to be forgiven
🞄deserving indulgence
-in,
a.
enduring, 🞄forbearing, patient, indulgent.
Benfey
English
मर्षण मर्षण, i. e. म्रिष् + अन,
n.
Enduring.
--
Comp.
अ-,
adj.
impatient,
unable to endure, Nal. 12, 54
wrath-
ful, Hiḍ. 4, 54
(अति-अ-)। अघ-,
n.
the name of a holy text, Man. 11, 260.
दुर्म्°, i. e.
दुस्-,
I.
adj.
difficult to be
endured, or to be managed, Rām. 6, 3,
33.
II.
m.
a proper name.
Apte Hindi
Hindi
मर्षणम्
नपुं*
- मृष + ल्युट्
"सहनशीलता, सहिष्णुता, धैर्य"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मर्षण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕ್ಷಾಂತಿ /ಸಹನೆ /ತಾಳ್ಮೆ
निष्पत्तिः - > मृष (तितिक्षायाम्) - "ल्युट्" (३-३-११५)
मर्षण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧರ್ಷಣ /ವ್ಯಭಿಚಾರ
प्रयोगाः - > "न चाप्यधर्मे सुहृद्विभेदने परस्वहारे परदारमर्षणे"
उल्लेखाः - > भा० वन० ३१४-२९
मर्षण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕ್ಷಮಿಸುವ
मर्षण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಹಿಸುವ
निष्पत्तिः - > मृष (तितिक्षायाम्) + णिच् - "ल्युः" (३-१-१३४)
प्रयोगाः - > "इदं पवित्रं परमीशचेष्टितं यस्यस्यमायुष्यमघौघमर्षणम्"
उल्लेखाः - > भाग० ४-७-६१
L R Vaidya
English
marzaRa {% n. %} Endurance, patience, forbearance.
Kridanta Forms
Sanskrit
मृष् (मृ꣡षुँ꣡ सेचने मृषुँ सहने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = मर्षणम्
अनीयर् = मर्षणीयः - मर्षणीया
ण्वुल् = मर्षकः - मर्षिका
तुमुँन् = मर्षितुम्
तव्य = मर्षितव्यः - मर्षितव्या
तृच् = मर्षिता - मर्षित्री
क्त्वा = मर्षित्वा / मृष्ट्वा / मृषित्वा
ल्यप् = प्रमृष्य
क्तवतुँ = मृष्टवान् - मृष्टवती
क्त = मृष्टः - मृष्टा
शतृँ = मर्षन् - मर्षन्ती
मृष् (मृ꣡षँ॑ तितिक्षायाम् - दिवादिः - सेट्)
ल्युट् = मर्षणम्
अनीयर् = मर्षणीयः - मर्षणीया
ण्वुल् = मर्षकः - मर्षिका
तुमुँन् = मर्षितुम्
तव्य = मर्षितव्यः - मर्षितव्या
तृच् = मर्षिता - मर्षित्री
क्त्वा = मर्षित्वा / मृषित्वा
ल्यप् = प्रमृष्य
क्तवतुँ = मर्षितवान् - मर्षितवती
क्त = मर्षितः - मर्षिता
शतृँ = मृष्यन् - मृष्यन्ती
शानच् = मृष्यमाणः - मृष्यमाणा
मृष् (मृ꣡षँ॑ तितिक्षायाम् - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = मर्षणम्
अनीयर् = मर्षणीयः - मर्षणीया
ण्वुल् = मर्षकः - मर्षिका
तुमुँन् = मर्षयितुम् / मर्षितुम्
तव्य = मर्षयितव्यः / मर्षितव्यः - मर्षयितव्या / मर्षितव्या
तृच् = मर्षयिता / मर्षिता - मर्षयित्री / मर्षित्री
क्त्वा = मर्षयित्वा / मर्षित्वा / मृषित्वा
ल्यप् = प्रमर्ष्य / प्रमृष्य
क्तवतुँ = मर्षितवान् - मर्षितवती
क्त = मर्षितः - मर्षिता
शतृँ = मर्षयन् / मर्षन् - मर्षयन्ती / मर्षन्ती
शानच् = मर्षयमाणः / मर्षमाणः - मर्षयमाणा / मर्षमाणा
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मर्षणं,
क्ली,
(मृष् + ल्युट् ।) क्षमा मृषधातो-र्भावे अनट्प्रत्ययेन निष्पन्नम्
(धर्षणम् ।यथा, महाभारते ३१३ २९ ।“न चाप्यधर्म्मे सुहृद्बिभेदनेपरस्वहारे परदारमर्षणे ।कदर्य्यभावे रमेन्मनः सदानृणां सदाख्यानमिदं विजानताम्
”मर्षयतीति मृष् + णिच् + ल्युः मर्षके, त्रि ।यथा, श्रीमद्भागवते ५८ ।“इदं पवित्रं परमीशचेष्टितंयशस्यमायुस्यमघौघमर्षणम्
”)
Capeller
German
मर्षण (—°) verzeihend
n.
Nachsicht.
Stchoupak
French
मर्षण-
a. qui pardonne
nt. endurance, patience
-ईय- a. v.
qu'il faut pardonner
qui mérite l'indulgence.