| YouTube Channel

मरुत्वत् (marutvat)

 
शब्दसागरः
English
मरुत्वत्
m.
 (-त्वान्)
1. A name of INDRA.
2. The monkey Hanumāna.
3.
A cloud.
E.
 मरुत् wind, मतुप्
aff.
Capeller Eng
English
मरु॑त्वन्त्
a.
 having the Maruts (Indra).
Yates
English
मरुत्वत् (त्वान्) 5.
m.
 A name of
In-
dra
or
Hanumān
a cloud.
Spoken Sanskrit
English
मरुत्वत् marutvat
adj.
 containing the word marut
मरुत्वत् marutvat
adj.
 attended by the maruts
मरुत्वत् marutvat
m.
 class of gods regarded as children of dharmA or of manu by marutvatI
मरुत्वत् marutvat
m.
 cloud
Wilson
English
मरुत्वत्
m.
 (-त्वान्)
1 A name of INDRA.
2 The monkey Hanumān.
3 A cloud.
E.
 मरुत् wind, मतुप्
aff.
Apte
English
मरुत्वत् [marutvat],
m.
A cloud.
N.
 of Indra
महेन्द्रमोक्षं विजयं मरुत्वतः
Bhāg.*
 6.13.22
Ki.*
 13.67.
N.
 of Hanumat.
Apte 1890
English
मरुत्वत् m. 1 A cloud.
2 N. of Indra.
3 N. of Hanumat.
Monier Williams Cologne
English
मरु॑त्—वत् (मरु॑त्-),
mfn.
 attended by the Maruts,
RV.
VS.
Br.
containing the word मरुत्,
Br.
मरु॑त्—वत्
m.
N.
 of Indra,
MBh.
Kāv.
of Hanu-mat,
L.
of a son of Dharma by Marut-vatī,
Hariv.
BhP.
a cloud,
L.
pl.
 a class of gods regarded as children of Dharma or of Manu by Marut-vatī,
MBh.
R.
Hariv.
Macdonell
English
मरुत्वत् marút-vat,
a.
 accompanied by the 🞄Maruts
m.
 ep. of Indra: -ī́ya,
a.
 relating to 🞄Indra Marutvat
sp. said of three grahas at 🞄the midday libation and of the śastra recited 🞄after they have been drained.
Benfey
English
मरुत्वन्त् मरुत् + वन्त्,
m.
1. Indra,
Vikr. d. 15.
2. The monkey Hanumant.
3. A cloud.
Apte Hindi
Hindi
मरुत्वत्
पुं*
 - "मरुत + मतुप्, मस्य वः"
बादल
मरुत्वत्
पुं*
 - -
इन्द्र का नामान्तर
मरुत्वत्
पुं*
 - -
हनुमान के नामान्तर
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मरुत्वत्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇಂದ್ರ /ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯ
निष्पत्तिः - > "मतुप्" (५-२-९४)
व्युत्पत्तिः - > मरुतः सन्त्यस्य
प्रयोगाः - > "विभिन्नपर्यन्तगमीनपङ्क्तयः पुरो विगाढाः सखिभिर्मरुत्वतः"
उल्लेखाः - > किरा० ८-३०
मरुत्वत्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಂಜನೇಯ /ಹನುಮಂತ
मरुत्वत्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ವಾಯುಸಹಿತವಾದ /ಗಾಳಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ
प्रयोगाः - > "बभौ मरुत्वान् विकृतः समुद्रः बभौ मरुत्वान् विकृतः समुद्रः"
उल्लेखाः - > भट्टि० १०-१९
L R Vaidya
English
marutvat {% m. %} 1. an epithet of Indra
2. of Hanūmat
3. a cloud.
Bopp
Latin
मरुत्वत् m. (ventis, ventorum Geniis praeditus,
circumdatus) cognomen Indri. A. 4. 12.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
इन्द्रो हरिर्दुश्च्यवनोऽच्युताग्रजो वज्री विडौजा मघवान्पुरंदरः ।
प्राचीनबर्हिः पुरुहूतवासवौ संक्रन्दनाखण्डलमेघवाहनाः ॥ १७१ ॥
सुत्रामवास्तोष्पतिदल्मिशक्रा वृषा शुनासीरसहस्रनेत्रौ ।
पर्जन्यहर्यश्वऋभुक्षिबाहुदन्तेयवृद्धश्रवसस्तुराषाट् ॥ १७२ ॥
सुरर्षभस्तपस्तक्षो जिष्णुर्वरशतक्रतुः ।
कौशिकः पूर्वदिग्देवाप्सरःस्वर्गशचीपतिः ॥ १७३ ॥
पृतनाषाडुग्रधन्वा मरुत्वान्मघवास्य तु ।
-wordlist-
दिक्पाल (पुं), इन्द्र (पुं), हरि (पुं), दुश्च्यवन (पुं), अच्युताग्रज (पुं), वज्रिन् (पुं), विडौजस् (पुं), मघवन् (पुं), पुरन्दर (पुं), प्राचीनबर्हिस् (पुं), पुरुहूत (पुं), वासव (पुं), सङ्क्रन्दन (पुं), आखण्डल (पुं), मेघवाहन (पुं), सुत्रामन् (पुं), वास्तोष्पति (पुं), दल्मि (पुं), शक्र (पुं), वृषन् (पुं), सुनाशीर (पुं), सहस्रनेत्र (पुं), पर्जन्य (पुं), हर्यश्व (पुं), ऋभुक्षिन् (पुं), बाहुदन्तेय (पुं), वृद्धश्रवस् (पुं), तुराषाह् (पुं), सुरर्षभ (पुं), तपस्तक्ष (पुं), जिष्णु (पुं), वरक्रतु (पुं), शतक्रतु (पुं), कौशिक (पुं), पूर्वदिक्पति (पुं), देवपति (पुं), अप्सरःपति (पुं), स्वर्गपति (पुं), शचीपति (पुं), पृतनाषाह् (पुं), उग्रधन्वन् (पुं), मरुत्वत् (पुं), मघवन् (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
इन्द्र
इन्द्र, दुश्च्यवन, हरि, सुरपति, सङ्क्रन्दन, वासव, वृत्रारि, बलसूदन, शतमख, वृद्धश्रवस्, कौशिक, जिष्णु, वज्रधर, सहस्रनयन, वास्तोष्पति, गोपति, पर्जन्य, मघवन्, वृषन्, हरिहय, प्राचीनबर्हिस्, पुरुहूत, पृतनाषाट्, पुरन्दर, पूर्वदिक्पति, स्वाराज्, आखण्डल, तुराषाह्, सुत्रामन्, गोत्रभिद्, सुनासीर, शक्र, उग्रधन्वन्, हरिवत्, पाकशासन, दिवस्पति, विडौजस्, मरुत्वत्, मेघवाहन
इन्द्रो दुश्च्यवनो हरिः सुरपतिः सङ्क्रन्दनो वासवो,
वृत्रारिर्बलसूदनः शतमखो वृद्धश्रवाः कौशिकः ।
जिष्णुर्वज्रधरः सहस्रनयनो वास्तोष्पतिर्गोपतिः,
पर्जन्यो मघवा वृषा हरिहयः प्राचीनबर्हिः स्मृतः ॥ ५२ ॥
पुरुहूतः पृतनाषाट् पुरन्दरः पूर्वदिक्पतिः स्वाराट् ।
आखण्डलस्तुराषाट् सुत्रामा गोत्रभित्सुनासीरः ॥ ५३ ॥
शक्रः स्यादुग्रधन्वा च हरिवान्पाकशासनः ।
दिवस्पतिर्विडौजाश्च मरुत्वान्मेघवाहनः ॥ ५४ ॥
verse 1.1.1.52
page 0008
नाममाला
Sanskrit
देवपति, सेन्द्रपति, स्वर्गवासपति, स्वर्गपति, नाकपति, नाकेन्द्र, शक्र, इन्द्र, शुनासीर, शतक्रतु, प्राचीनबर्हिस्, सुत्रामन्, वज्रिन्, आखण्डल, हरि, बलशत्रु, गोत्रशत्रु, पाकशत्रु, नमुचिशत्रु, वृत्रहन्, सहस्राक्ष, गीर्वाणेश, पुरन्दर, विडौजस्, अश्व, अप्सरोनाथ, वासव, हरिवाहन, मरुत्, मरुत्वत्, वृषन्, ऐरावणाधिप, शतमन्यु, तुराषाह्, पुरुहूत, कौशिक, संक्रन्दन, मघवन्, पुलोमारि, मरुत्सख
तत्पतिः शक्र इन्द्रश्च शुनासीरः शतक्रतुः ।
प्राचीनबर्हिः सुत्रामा वज्री चाखण्डलो हरिः ॥ ५७ ॥
शत्रुर्बलस्य गोत्रस्य पाकस्य नमुचेरपि ।
वृत्रहा च सहस्राक्षो गीर्वाणेशः पुरन्दरः ॥ ५८ ॥
विडौजाश्चाप्सरोनाथो वासवो हरिवाहनः ।
मरुतश्च मरुत्वाँश्च वृषा चैरावणाधिपः ॥ ५९ ॥
शतमन्युस्तुराषाट् च पुरुहूतश्च कौशिकः ।
संक्रन्दनोऽथ मघवान् पुलोमारिर्मरुत्सखः ॥ ६० ॥
verse 0.1.1.57
page 0032
Mahabharata
English
Marutvat = Indra, q.v.
Marutvat, pl. (ºantaḥ), a class of gods (= Marut, pl.?). § 266 (Śakrasabhāv.): II, 7, 289 (in the palace of Indra).--§ 664 (Mokshadh.): XII, 207, 7540 (sons of Dharma [and a daughter of Daksha]). Cf. Marut, pl.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मरुत्वत्
पु०
 मरुत् पाल्यत्वेन हेतुत्वेन वाऽस्त्यस्य न पदत्वम्मस्य वः । १ इन्द्रे अमरः । २ हनूमति शब्दर० ।
Capeller
German
मरुत्वन्त् von den Marut begleitet (Indra).
Grassman
German
marútvat, a., von den Marut [marút] begleitet
2〉 aus Marutʼs bestehend.
-as [V.] indra {285, 7}
{101, 8}
manyo {910, 1}.
-ān índras {100, 1}
{238, 6}
{281, 1}
{284, 1}
{317, 3}
{80, 11}
{656, 1}
{685, 7}
vṛṣabhás (índras) {488, 5}
vṛṣabhás (rudrás) {224, 6}
rudrás {114, 11}
bṛ́haspátis {924, 1}.
-antam índram {23, 7}
{685, 1}. _{685, 5}. _{685, 6}
{101, 1}
vṛṣabhám (índram) {281, 5}
{460, 11}.
-atā índreṇa {20, 5}
{685, 4}.
-ate índrāya {776, 22}
{819, 17}
{269, 7}
{685, 8}
{777, 10}
vāyáve {142, 12}
víṣṇave {441, 1}
śíśave {839, 5}.
-atas [G.] (índrasya) {396, 6} (kṛtā́ni)
{672, 10} (vṛdhé).
-antā (aśvínā) {655, 13}.
-antas háyās (sómās) {819, 25}.
-atī [N. s. f.] sárasvatī {221, 8}
vā́nī {547, 8}.
-atīs [N. p. f.] 2〉 víśas {633, 28} (vgl. marútaām víśas {410, 1}).
-atīs [A.] apás {80, 4}.