मध्य (madhya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 मध्य mfn.
   (-ध्यः-ध्या-ध्यं)
	 1. Middle,  intermediate.
	 2. Right,  proper,  rea-
sonable.
	 3. Low,  vile.
	 4. Amongst,  amidst.
	 5. Mean,  middle,  (in
astronomy, ) as मध्यच्छाया middle or mean shadow.
	 mn.  (-ध्यः-ध्यं)
	 1.
The interior.
	 2. Mean or common time in music.
	 3. The middle,  the
centre.
	 4. The waist.
	 5. The belly,  abdomen. 
	 6. Pause,  internal.
7. The middle term of a progression. 
	 f.
  (-ध्या)
	 1. A young woman, 
a girl arrived at puberty.
	 2. The middle-finger.
	 3. A form of
metre,  a stanza of four lines containing three syllables in each.
4. Of a middle size or quantity,  moderate.
	 5. Neutral.
	 6. Just, 
reasonable.
	 m.
  (-ध्यः) Cessation,  rest,  interval.
	 n.
  (-ध्यं)
	 1. A very
large number,  ten thousand billions.
	 2. A horse's flank.
 E.
  मा
beauty,  या to have,  अण् aff.
  ,  deriv.
  irr
 .,  or properly सन्-यत् aff.
   and
ध substituted for the final.

Capeller Eng

English

 म॑ध्य a.
  middle,  central,  moderate,  indifferent,  neutral
n.
  (also मध्ये) adv.
  in the midst of,  inside,  in or into,  between, 
among (gen.   or —°,  मध्ये also °— in adv.
 ),  as subst.  the middle, 
centre,  interior,  esp.
    the middle of the body,  the waist (also m.
 ).

Yates

English

 मध्य (ध्यः-ध्या-ध्यं)
a. Middle
 mean
right.
m.
  n.
  The west
 the waist
the centre.
m.
  Rest.
f.
  Young
woman
 middle finger.
n.
  A
large number
 horse's flank.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

मध्य 	-	 madhya 	-	 adj.
  	-	 middle
लश्नक 	-	 laznaka 	-	 m.
  	-	 middleofabow
मध्यम 	-	 madhyama 	-	 adj.
  	-	 beinginthemiddle
अर्धरात्रौ सिद्धार्थः जागरितः अभवत् 	-	 ardharAtrausiddhArthaHjAgaritaHabhavat 	-	 sent.
  	-	 Siddharthawokeupinthemiddleofthenight
वृत्तस्य परिधेः मध्ये केन्द्रबिन्दुः भवति 	-	 vRttasyaparidheHmadhyekendrabinduHbhavati 	-	 sent.
  	-	 Thecenterofacircleisatthemiddleofthecircumferenceofthecircle.
प्रतिवेशी किमर्थं अर्धरात्रसम्ये वीनां वादयति ? उचितसमयं न प्रातवान् किम्? 	-	 prativezIkimarthaMardharAtrasamyevInAMvAdayati?ucitasamayaMnaprAtavAnkim? 	-	 sent.
  	-	 Whyis[our]neighborplayingVeenainthemiddleofthenight?Didhenotfindanappropriatetime[forthat]?
मध्यम 	-	  madhyama 	-	 adj.
  	-	 middle
मध्यवर्तिन् 	-	  madhyavartin 	-	 adj.
  	-	 middle
श्रोणी 	-	  zroNI 	-	 f.
  	-	 middle
क्षण 	-	  kSaNa 	-	 m.
  	-	 middle
विलग्न 	-	  vilagna 	-	 m.
  	-	 middle
अर्धमात्र 	-	  ardhamAtra 	-	 m.
  	-	 middle
गर्भ 	-	  garbha 	-	 m.
  	-	 middle
विशय 	-	  vizaya 	-	 m.
  	-	 middle
वलग्न 	-	  valagna 	-	 m.
 n.
  	-	 middle
अभ्यन्तर 	-	  abhyantara 	-	 n.
  	-	 middle
उद्दान 	-	  uddAna 	-	 n.
  	-	 middle
नभ्य 	-	  nabhya 	-	 n.
  	-	 middle
विमध्य 	-	  vimadhya 	-	 n.
  	-	 middle
मध्यम 	-	  madhyama 	-	 adj.
  	-	 middlemost

मध्य 	-	 madhya 	-	 adj.
  	-	 central
विष्यनिर्धारिणीसभ 	-	 viSyanirdhAriNIsabha 	-	 centralcabinet
मध्यकक्ष  	-	 madhyakakSa 	-	 m.
  	-	 centralprocessingunit(CPU)  [ computer ]
मध्यवर्तिसंसाधनकक्ष  	-	 madhyavartisaMsAdhanakakSa 	-	 m.
  	-	 centralprocessingunit(CPU)  [ computer ]
प्रधानसंसाधनविभाग  	-	 pradhAnasaMsAdhanavibhAga 	-	 m.
  	-	 centralprocessingunit(CPU)  [ computer ]
प्रधानसंसाधनाङ्ग 	-	 pradhAnasaMsAdhanAGga 	-	 n.
  	-	 centralprocessingunit(CPU)  [ computer ]
प्रसङ्ग 	-	 prasaGga 	-	 n.
  	-	 centralprocessingunit(CPU)  [ computer ]
केन्द्रीय संसकार एकक 	-	  kendrIya saMsakAra ekaka 	-	 pron.  	-	  CPU  [ Computer' central processing unit ]
केन्द्रीय 	-	  kendrIya 	-	 adj.
  	-	 central
मध्यम 	-	  madhyama 	-	 adj.
  	-	 central
मध्यमीय 	-	  madhyamIya 	-	 adj.
  	-	 central
मध्यवर्तिन् 	-	  madhyavartin 	-	 adj.
  	-	 central
वैषुवत 	-	  vaiSuvata 	-	 adj.
  	-	 central
विषुवत् 	-	  viSuvat 	-	 adj.
  	-	 central
अनुकेन्द्र 	-	  anukendra 	-	 adverb 	-	 centrally  [ along the centre,  e.g. in a cylinder ]
मध्यतस् 	-	  madhyatas 	-	 ind.
  	-	 centrally
चेदिभूभृत् 	-	  cedibhUbhRt 	-	 m.
  	-	  zizu-pAla  [ king of cediH,  an ancient kingdom in central India ]
केन्द्रीयित 	-	  kendrIyita 	-	 adj.
  	-	 centralized
केन्द्रीयकृत 	-	  kendrIyakRta 	-	 adj.
  	-	 centralized
केन्द्रीकृत 	-	  kendrIkRta 	-	 adj.
  	-	 centralized

मध्य 	-	 madhya 	-	 m.
  	-	 center
केन्द्र 	-	 kendra 	-	 n.
  	-	 center
सम्पर्कशाला 	-	 samparkazAlA 	-	 f.
  	-	 callcenter  [ computer ]
आह्वानकेन्द्र 	-	 AhvAnakendra 	-	 n.
  	-	 callcenter  [ computer ]
सम्पर्ककेन्द्र 	-	 samparkakendra 	-	 n.
  	-	 callcenter  [ computer ]
वृत्तस्य परिधेः मध्ये केन्द्रबिन्दुः भवति 	-	 vRttasyaparidheHmadhyekendrabinduHbhavati 	-	 sent.
  	-	 Thecenterofacircleisatthemiddleofthecircumferenceofthecircle.
केन्द्रण 	-	  kendraNa 	-	 n.
  	-	 centering
केन्द्रे 	-	  kendre 	-	 loc. 	-	  in the center
केन्द्रण वीक्ष 	-	  kendraNa vIkSa 	-	 m.
  	-	 centering lens  [ ophthalmol. ]
केन्द्रसूचक वीक्ष 	-	  kendrasUcaka vIkSa 	-	 m.
  	-	 centering lens  [ ophthalmol. ]
बल-केन्द्र 	-	  bala-kendra 	-	 n.
  	-	 center of forces  [ Phys. ]
हृदय 	-	  hRdaya 	-	 n.
  	-	 center of anything
स्वार्थसाधकता 	-	  svArthasAdhakatA 	-	 f.
  	-	  self-centered attitude
सुनाभ 	-	  sunAbha 	-	 adj.
  	-	  having good nave or center

मध्य 	-	 madhya 	-	 m.
  	-	 center
केन्द्र 	-	 kendra 	-	 n.
  	-	 center
मध्य 	-	 madhya 	-	 adj.
  	-	 central
शताब्द 	-	 zatAbda 	-	 m.
  	-	 centenary
परु 	-	 paru 	-	 m.
  	-	 centimeter
सम्पर्कशाला 	-	 samparkazAlA 	-	 f.
  	-	 callcenter  [ computer ]
आह्वानकेन्द्र 	-	 AhvAnakendra 	-	 n.
  	-	 callcenter  [ computer ]
सम्पर्ककेन्द्र 	-	 samparkakendra 	-	 n.
  	-	 callcenter  [ computer ]
गतशताब्द्याम् 	-	 gatazatAbdyAm 	-	 phrase 	-	 lastcentury
आगामि-शताब्द्याम् 	-	 AgAmi-zatAbdyAm 	-	 phrase 	-	 nextcentury
विष्यनिर्धारिणीसभ 	-	 viSyanirdhAriNIsabha 	-	 centralcabinet
अस्यां शताब्द्याम् 	-	 asyAMzatAbdyAm 	-	 phrase 	-	 inthiscentury
मध्यकक्ष  	-	 madhyakakSa 	-	 m.
  	-	 centralprocessingunit(CPU)  [ computer ]
मध्यवर्तिसंसाधनकक्ष  	-	 madhyavartisaMsAdhanakakSa 	-	 m.
  	-	 centralprocessingunit(CPU)  [ computer ]
प्रधानसंसाधनविभाग  	-	 pradhAnasaMsAdhanavibhAga 	-	 m.
  	-	 centralprocessingunit(CPU)  [ computer ]
प्रधानसंसाधनाङ्ग 	-	 pradhAnasaMsAdhanAGga 	-	 n.
  	-	 centralprocessingunit(CPU)  [ computer ]
प्रसङ्ग 	-	 prasaGga 	-	 n.
  	-	 centralprocessingunit(CPU)  [ computer ]
वृत्तस्य परिधेः मध्ये केन्द्रबिन्दुः भवति 	-	 vRttasyaparidheHmadhyekendrabinduHbhavati 	-	 sent.
  	-	 Thecenterofacircleisatthemiddleofthecircumferenceofthecircle.
केन्द्रीय संसकार एकक 	-	  kendrIya saMsakAra ekaka 	-	 pron.  	-	  CPU  [ Computer' central processing unit ]
शति- 	-	  zati- 	-	 centi-  [ a combining form denoting hundredth part ]

 
   मध्य  madhya  adj.
    middle   
   लश्नक  laznaka  m.
    middle of a bow    
   मध्यम  madhyama  adj.
   being in the  middle   
   अर्धरात्रौ सिद्धार्थः जागरितः अभवत्  ardharAtrau siddhArthaH jAgaritaH abhavat  sent.
   Siddhartha woke up in the  middle of the night    
   वृत्तस्य परिधेः मध्ये केन्द्रबिन्दुः भवति  vRttasya paridheH madhye kendrabinduH bhavati  sent.
   The center of a circle is at the  middle of the circumference of the circle.   
   मध्यरात्रकारणेन वीथीषु इतस्ततः सञ्चरन् कोऽपि न दृष्टः  madhyarAtrakAraNena vIthISu itastataH saJcaran ko'pi na dRSTaH  sent.
   Since it was  mid-night,  nobody was seen moving about here and there in the streets    
   प्रतिवेशी किमर्थं अर्धरात्रसम्ये वीनां वादयति ? उचितसमयं न प्रातवान् किम्?  prativezI kimarthaM ardharAtrasamye vInAM vAdayati ? ucitasamayaM na prAtavAn kim?  sent.
   Why is [our] neighbor playing Veena in the  middle of the night? Did he not find an appropriate time [for that]?   
   माध्य  mAdhya adj.
   mid    
   विमध्य  vimadhya n.
   midst  
   मध्यम  madhyama adj.
   middle   
   मध्यवर्तिन्  madhyavartin adj.
   middle  
   श्रोणी  zroNI f.
   middle   
   अर्धपथे  ardhapathe ind.
   midway  
   मध्याह्न  madhyAhna m.
   midday   
   अर्धदिवस  ardhadivasa m.
   midday  
   अर्धभास्कर  ardhabhAskara m.
   midday   
   पृष्ठताप  pRSThatApa m.
   midday  
   मध्यन्दिन  madhyandina m.
   midday   
   क्षण  kSaNa m.
   middle  
   विलग्न  vilagna m.
   middle       

 
   मध्य  madhya  m.
    center    
   केन्द्र  kendra  n.
    center     
   सम्पर्कशाला  samparkazAlA  f.
   call  center   [ computer ]  
   आह्वानकेन्द्र  AhvAnakendra  n.
   call  center   [ computer ]   
   सम्पर्ककेन्द्र  samparkakendra  n.
   call  center   [ computer ]  
   वृत्तस्य परिधेः मध्ये केन्द्रबिन्दुः भवति  vRttasya paridheH madhye kendrabinduH bhavati  sent.
   The  center  of a circle is at the middle of the circumference of the circle.    
   केन्द्रण  kendraNa n.
   centering  
   केन्द्रे  kendre loc.  in the center    
   केन्द्रण वीक्ष  kendraNa vIkSa m.
   centering lens  [ ophthalmol. ]  
   केन्द्रसूचक वीक्ष  kendrasUcaka vIkSa m.
   centering lens  [ ophthalmol. ]   
   बल-केन्द्र  bala-kendra n.
   center of forces  [ Phys. ]  
   हृदय  hRdaya n.
   center of anything   
   स्वार्थसाधकता  svArthasAdhakatA f.
   self-centered attitude  
   सुनाभ  sunAbha adj.
   having good nave or center      
            

 
   मध्य  madhya  adj.
    middle   
   लश्नक  laznaka  m.
    middle of a bow    
   मध्यम  madhyama  adj.
   being in the  middle   
   अर्धरात्रौ सिद्धार्थः जागरितः अभवत्  ardharAtrau siddhArthaH jAgaritaH abhavat  sent.
   Siddhartha woke up in the  middle of the night    
   वृत्तस्य परिधेः मध्ये केन्द्रबिन्दुः भवति  vRttasya paridheH madhye kendrabinduH bhavati  sent.
   The center of a circle is at the  middle of the circumference of the circle.   
   मध्यरात्रकारणेन वीथीषु इतस्ततः सञ्चरन् कोऽपि न दृष्टः  madhyarAtrakAraNena vIthISu itastataH saJcaran ko'pi na dRSTaH  sent.
   Since it was  mid-night,  nobody was seen moving about here and there in the streets    
   प्रतिवेशी किमर्थं अर्धरात्रसम्ये वीनां वादयति ? उचितसमयं न प्रातवान् किम्?  prativezI kimarthaM ardharAtrasamye vInAM vAdayati ? ucitasamayaM na prAtavAn kim?  sent.
   Why is [our] neighbor playing Veena in the  middle of the night? Did he not find an appropriate time [for that]?   
   माध्य  mAdhya adj.
   mid    
   विमध्य  vimadhya n.
   midst  
   मध्यम  madhyama adj.
   middle   
   मध्यवर्तिन्  madhyavartin adj.
   middle  
   श्रोणी  zroNI f.
   middle   
   अर्धपथे  ardhapathe ind.
   midway  
   मध्याह्न  madhyAhna m.
   midday   
   अर्धदिवस  ardhadivasa m.
   midday  
   अर्धभास्कर  ardhabhAskara m.
   midday   
   पृष्ठताप  pRSThatApa m.
   midday  
   मध्यन्दिन  madhyandina m.
   midday   
   क्षण  kSaNa m.
   middle  
   विलग्न  vilagna m.
   middle       

 
   मध्य  madhya  m.
    center    
   केन्द्र  kendra  n.
    center     
   मध्य  madhya  adj.
    central    
   शताब्द  zatAbda  m.
    centenary     
   परु  paru  m.
    centimeter    
   सम्पर्कशाला  samparkazAlA  f.
   call  center  [ computer ]    
   आह्वानकेन्द्र  AhvAnakendra  n.
   call  center  [ computer ]   
   सम्पर्ककेन्द्र  samparkakendra  n.
   call  center  [ computer ]    
   गतशताब्द्याम्  gatazatAbdyAm  phrase  last  century    
   आगामि-शताब्द्याम्  AgAmi-zatAbdyAm  phrase  next  century     
   विष्यनिर्धारिणीसभ  viSyanirdhAriNIsabha      central cabinet    
   अस्यां शताब्द्याम्  asyAM zatAbdyAm  phrase  in this  century     
   मध्यकक्ष   madhyakakSa    m.
    central processing unit (CPU)  [ computer ]   
   मध्यवर्तिसंसाधनकक्ष   madhyavartisaMsAdhanakakSa    m.
    central processing unit (CPU)  [ computer ]    
   प्रधानसंसाधनविभाग   pradhAnasaMsAdhanavibhAga    m.
    central processing unit (CPU)  [ computer ]   
   प्रधानसंसाधनाङ्ग  pradhAnasaMsAdhanAGga  n.
    central processing unit (CPU)  [ computer ]    
   प्रसङ्ग  prasaGga  n.
    central processing unit (CPU)  [ computer ]   
   वृत्तस्य परिधेः मध्ये केन्द्रबिन्दुः भवति  vRttasya paridheH madhye kendrabinduH bhavati  sent.
   The  center of a circle is at the middle of the circumference of the circle.     
   केन्द्रीय संसकार एकक  kendrIya saMsakAra ekaka pron.   CPU  [ Computer' central processing unit ]   
   शति-  zati-    centi-  [ a combining form denoting hundredth part ]    

Wilson

English

 मध्य
mfn.
   (-ध्यः-ध्या-ध्यं)
1 Middle,  intermediate.
2 Right,  proper,  reasonable.
3 Low,  vile.
4 Amongst,  amidst.
5 Mean,  (in astronomy, ) as मध्यछाया middle or mean shadow.
mn. 
(-ध्यः-ध्यं)
1 The west.
2 Mean or common time in music.
3 The middle,  the centre.
4 The waist.
f.
  (-ध्या)
1 A young woman,  a girl arrived at puberty.
2 The middle finger.
3 A form of metre,  a stanza of four lines containing three syllables in each.
m.
  (-ध्यः) Cessation,  rest,  interval.
n.
  (-ध्यं)
1 A very large number,  ten Āntyas.
2 A horse's flank.
E.
  मां beauty,  धा to have,  अण् aff.
  ,  deriv.
  irr
 .

Apte

English

मध्य [madhya],  a.
  [मन्-यत् नस्य धः Tv.]

Middle,  central,  being in the middle or centre
 एकं मुक्तागुणमिव भुवः स्थूल- मध्येन्द्रनीलम् Me.*
  48
 Ms.*
  2.21.

Intervening,  intermediate.

Middling,  moderate,  of a middling size or quality,  mediocre
 अग्ऱ्यो मध्यो जघन्यश्च तं प्रवेक्ष्याम्यशेषतः Ms.*
  12.3
 प्रारभ्य विघ्नविहता विरमन्ति मध्याः Bh.*
  2.27.

Neutral,  impartial.

Just,  right.

Mean (in astr.
 ).

ध्यः,  ध्यम् The middle,  centre,  middle or central part
 अह्नः मध्यम् midday
 सहस्रदीधितिरलंकरोति मध्यमह्नः Māl.
 

'the sun is on the meridian' or 'right over-head'
 सरति सहसा बाह्वोर्मध्यं गताप्यबला सती M.*
  4.11 (v. l. )
 व्योममध्ये V.*
  2.1.

The middle of the body,  the waist
 मध्ये क्षामा Me.*
  84
 वेदिविलग्नमध्या Ku.*
  1.39
 विशाल- वक्षास्तनुवृत्तमध्यः R.*
  6.32
 दधाना बलिभं मध्यं कर्णजाहविलोचना Bk.*
  4.16.

The belly,  abdomen
 मध्येन ... वलित्रयं चारु बभार बाला Ku.*
  1.39.

The inside or interior of anything.

A middle state or condition. 

The flank of a horse.

Mean time in music.

The middle term of a progression. 

Cessation,  pause,  interval.

ध्या The middle finger.

A young woman,  one arrived at puberty. -ध्यम् Ten thousand billions. [The acc.
 ,  instr.
 ,  abl.
  and loc.
  singulars of मध्य are used adverbially. (a) मध्यम् into the midst of,  into. (b) मध्येन through or between.  (c) मध्यात् out of,  from among,  from the midst (with gen.
  )
 तेषां मध्यात् काकः प्रोवाच Pt.*
  1. (d) मध्ये

in the middle,  between,  among,  in the midst
 स जहार तयोर्मध्ये मैथिलीं लोकशोषणः R.*
  12.29.

in,  into,  within,  inside,  oft
 . as the first member of adverbial compounds
 e. g.  मध्येगङ्गम् into the Ganges
 मध्येजठरम् in the belly
 Bv.*
  1.61
 मध्येनगरम् inside the city
 मध्येनदि in the middle of the river
 मध्येपृष्ठम् on the back
 मध्येभक्तम् a medicine taken in the middle of one's meals
 मध्येरणम् in the battle
 Bv.*
  1.128
 मध्ये- सभम् in or before an assembly
 N.*
  6.76
 मध्येसमुद्रम् in the midst of the sea
 Śi.*
  3.33.]. Comp.
   -अङ्गुलिः,  -ला f.
  the middle finger. -अह्नः (for अहन्) midday,  noon
 प्रातःकालो मुहूर्तांस्त्रीन् संगवस्तावदेव तु । मध्याह्नस्त्रिमुहूर्तं स्यात् ...... Dakṣasamhitā. ˚कृत्यम्,  ˚क्रिया a midday rite or observance. ˚कालः,  ˚वेला,  ˚समयः noontime,  midday. ˚स्नानम् midday ablution.  -आदित्यः the mid-day sun.  -उदात्तa.  having the उदात्त accent on the middle syllable.-कर्णः a radius. -क्ष्मामा N.
  of a metre. -ग a.
  being or going in the middle or among. -गत a.
  central,  middle,  being in the middle. -गन्धः the mango tree.-ग्रहणम् the middle of an eclipse. -छाया mean or middle shadow. -जिह्वम् the organ of the palatals.-ज्या the sign of the meridian.  -तमस् n.
  circular or annular darkness,  central darkness. -तापिनी N.
  of an Upaniṣad. -दन्तः a front tooth. -दिनम् (also मध्यंदिनम्)
 मध्यंदिने$र्धरात्रे च Ms.*
  7.151.

midday,  noon. 

a midday offering. -दीपकम् a variety of the figure called Dīpaka,  in which the common attribute that throws light on the whole description is placed in the middle
e. g. (
) गरुडानिलतिग्मरश्मयः पततां यद्यपि संमता जवे । अचिरेण कृतार्थमागतं तममन्यन्त तथाप्यतीव ते ॥ Bk.*
  1.25.

देशः the middle region or space,  the middle part of anything.

the belly.

the meridian. 

the central region,  the country lying between the Himālaya and Vindhya mountains
 हिमवद्विन्ध्ययोर्मध्यं यत्प्राग्विनशनादपि । प्रत्यगेव प्रयागाच्च मध्यदेशः स कीर्तितः ॥ Ms.*
  2.21. -देहः the trunk of the body,  the belly. -निहित a.
  inserted,  fixed into. -पदम् the middle word. ˚लेपिन् see मध्यमपदलोपिन्.-परिमाणम् the middle measure (between an atom and infinitude).

पातः communion,  intercourse.

(in astr.
 ) the mean occurrence of the aspect. -प्रविष्ट a.
  one who has stolen into another's confidence
 Ks. -भः (in astr.
 ) the meridian ecliptic point.

भागः the middle part.

भावः middle state,  mediocrity.

a middling or moderate distance. -मणिः the principle or central gem of a necklace. -यवः a weight of six white mustard-seeds. -योगिन् a.
  being in the middle of a conjunction,  completely obscured. -रात्रः,  -रात्रिः f.
  midnight. -रेखा the central or first meridian
 (the line supposed to be drawn through लङ्का,  उज्जयिनी,  कुरुक्षेत्र and other places to the mount मेरु). -लग्नम् the point of the ecliptic situated on the meridian.  -लोकः the middle of the three worlds
 i. e.  the earth or world of mortals. ˚ईशः,  ˚ईश्वरः a king. -वयस् a.
  middle-aged. -वर्तिन् a.
 

middle,  central.

being among or in the middle. (m.  ) an arbitrator,  a mediator. -वृत्तम् the navel. -शरीर a.
 

having a middle-sized body.

one of moderately full habit. -सूत्रम् =
  मध्यरेखा q. v.  -स्थ a.
 

being or standing in the middle,  central.

intermediate,  intervening.

middling.

mediating,  acting as umpire between two parties.

impartial,  neutral
 सुहृन्मित्रार्युदासीनमध्यस्थ- द्वेष्यबन्धुषु ... समबुद्धिर्विशिष्यते Bg.*
  6.9.

indifferent,  unconcerned
 अन्या मध्यस्थचिन्ता तु विमर्दाभ्यधिकोदया Rām.*
  2.2.16
 मध्यस्थो देशबन्धुषु Pt.*
  4.6
 वयमत्र मध्यस्थाः Ś.*
  5.

(स्थः) an umpire,  arbitrator,  a mediator.

an epithet of Śiva. 

स्थता intermediate position. 

middle state or character.

mediocrity.

arbitration,  mediatorship.

impartiality
 मध्यस्थतां गृहीत्वा भण M.*
  3 'say impartially'
 मध्यस्थतानैकतरोपहासः N.
 

indifference.

स्थलम्,  स्थली the middle or centre.

the middle space or region. 

the hip
 कुचौ मरिचसंनिभौ मुरजमध्यमध्यस्थली Udb.

स्थानम् the middle station. 

the middle space
 i. e.  air.

a neutral region.  -स्थित a.
  central,  intermediate. -ता indifference. -स्वरित a.
  having the स्वरित accent on the middle syllable.

Apte 1890

English

 मध्य a. [मन्-यत् नस्य धः Tv.] 1 Middle,  central,  being in the middle or centre
 Me. 46
 Ms. 2. 21 
2 Intervening,  intermediate. 
3 Middling,  moderate,  of a middling size or quality,  mediocre
 प्रारभ्य विघ्नविहता विरमंति मध्याः Bh. 2. 27. 
4 Neutral,  impartial. 
5 Just,  right. 
6 Mean (in astr.). 
ध्यः,  
ध्यं 1 The middle,  centre,  middle or central part
 अह्नः मध्यं midday
 सहस्रदीधितिरलंकरोति मध्यमह्नः Māl. 1 ‘the sun is on the meridian’ or ‘right over-head’
 सरति सहसा बाह्वोर्मध्यं गताप्यबला सती M. 4. 11
 व्योपमध्यं V. 2. 1. 
2 The middle of the body,  the waist
 मध्यं क्षामा Me. 82
 वेदिविलग्नमध्या Ku. 1. 39.
 विशालवक्षास्तनुवृत्तमध्यः R. 6. 32. 
3 The belly,  abdomen
 मध्येन… बलित्रयं चारु बभ र बाला Ku. 1. 39. 
4 The inside or interior of anything. 
5 A middle state or condition. 
6 The flank of a horse. 
7 Mean time in music. 
8 The middle term of a progression. 
9 Cessation,  pause,  interval. 
ध्या 1 The middle finger. 
2 A young woman,  one arrived at puberty. 
ध्यं Ten thousand billions. [The acc.,  instr.,  abl. and loc. singulars of मध्य are used adverbially. (a) मध्यं into the midst of,  into
 (b) मध्येन through or between. (c) मध्यात् out of,  from among,  from the midst (with gen.)
 तेषां मध्यात् काकः प्रोवाच Pt. 1. (d) मध्ये {1} in the middle,  between,  among,  in the midst
 R. 12. 29. {2} in into,  within,  inside,  oft. as the first member of adverbial compounds
 e. g. मध्येगंगं into the Ganges
 मध्येजठरं in the belly
 Bv. 1. 61
 मध्येनगरं inside the city
 मध्येनदि in the middle of the river. मध्येपृष्ठं on the back
 मध्येभक्तं a medicine taken in the middle of one's meals
 मध्येरणं in the battle
 Bv. 1. 128
 मध्येसभं in or before an assembly
 N. 6. 76
 मध्येसमुद्रं in the midst of the sea
 Śi. 3. 33]. 
Comp. 
अंगुलिः,  
ली f. the middle finger 
अह्नः (for अहन्) midday,  noon. °कृत्यं,  °क्रिया a midday rite or observance. °कालः,  °वेला,  °समयः noontime,  midday. °स्तानं midday ablution. 
कर्णः a radius. 
ग a. being or going in the middle or among 
गत a. central,  middle,  being in the middle. 
गंध
 the mango tree. 
ग्रहणं the middle of an eclipse. 
छया mean or middle shadow. 
दिनं (also मध्यदिनं) {1} midday,  noon. {2} a midday offering. 
दीपकं a variety of the figure called Dīpaka,  in which the common attribute that throws light on the whole description is placed in the middle
 e. g. Bk. 10. 24. 
देशः {1} the middle region or space,  the middle part of anything. {2} the waist. {3} the belly. {4} the meridian. {5} the central region,  the country lying between the Himālaya and Vindhya mountains
 हिमवद्विंध्ययोर्मध्यं यत्प्राग्विनशनादपि । प्रत्यगेव प्रयागच्च मध्यदेशः स कीर्तितः ॥ Ms. 2. 21. 
देहः the trunk of the body,  the belly. 
पदं the middle word. °लोपिन् see मध्यमपदलोपिन्. 
पातः {1} communion,  intercourse. {2} (in astr.) the mean occurrence of the aspect. 
भागः {1} the middle part. {2} the waist. 
भावः {1} middle state,  mediocrity. {2} a middling or mode rate distance. 
यवः a weight of six white mustard-seeds. 
योगित् a. being in the middle of a conjunction,  completely obscured. 
रात्रः 
रात्रिः f. midnight. 
रेखा the central or first meridian. 
लग्नं the point of the ecliptic situated on the meridian. 
लोकः the middle of the three worlds
 i. e. the earth or world of mortals °ईशः,  °ईश्वरः a king. 
वयस् a. middle-aged. 
वर्तिन् a. {1} middle,  central. {2} being among or in the middle. (
m.) an arbitrator,  a mediator. 
वृत्तं the navel. 
सूत्रं = मध्यरेखा q. v. 
स्थ a. {1} being or standing in the middle,  central. {2} inter. mediate,  intervening. {3} middling. {4} mediating,  acting as umpire between two parties. {5} impartial,  neutral {6} indifferent,  unconcerned
 मध्यस्यो देशबधुषु Pt. 4. 60
 वयमव मध्यस्थाः Ś. 5. (
स्थः) {1} an umpire,  arbitrator,  a mediator. {2} an epithet of Śiva. 
स्थता {1} intermediate position. {2} middle state or character. {3} mediocrity. {4} arbitration,  mediatorship. {5} impartiality
 मध्यस्थतां गृहीत्वा भण M. 3 ‘say impartially’. {6} indifference. 
स्थलं {1} the middle or centre. {2} the middle space or region. {3} the waist. {4} the hip. 
स्थानं {1} the middle station. {2} the middle space
 i. e. air. {3} a neutral region. 
स्थित a. central,  intermediate. 

Monier Williams Cologne

English

 म॑ध्य mf(आ)n.  middle (used like medius,  e.g. म॑ध्ये समुद्रे॑,  ‘in the midst of the sea’),  RV.
  
 VPrāt.
  
 KaṭhUp.

 middlemost,  intermediate,  central,  Var.
 
 Megh.

 standing between two,  impartial,  neutral,  Kām.
  

 middle i.e. being of a middle kind or size or quality,  middling,  moderate (with वृत्ति f.
  ‘a middle course’),  Lāṭy.
 
 Mn.
  
 Suśr.
  &c.
  

 (in astron.
  ) mean i.e. theoretical (opp.  to स्पष्ट,  or स्फुट),  Sūryas.
  (-त्व n.
 )

 lowest,  worst,  L.
 

 म॑ध्य mn.  (ifc.  f(आ). ) the middle of the body,  (esp.  ) a woman's waist,  ŚBr.
   &c.
   &c.
  

 म॑ध्य m.
  (in alg.
 ) the middle term or the mean of progression,  Col.
 

 म॑ध्य n.
  (m.  g. अर्धर्चादि) the middle,  midst,  centre,  inside,  interior,  RV.
   &c.
   &c.
   (अम् ind.
  into the midst of,  into,  among,  with gen.
   or ifc.  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  
 °ध्येन ind.
  in or through the midst of,  on the inside,  through,  between,  with gen.
   acc.
   or ifc.  ŚBr.
  
 MBh.
   &c.
  
 °ध्यात् ind.
  from the midst of,  out of,  from among,  R.
 
 Hariv.
  &c.
  
 °ध्ये ind.
  See s.v.
 )

 म॑ध्य n.
  the middle of the sky (with or scil.
  नभसस्),  Mn.
  
 MBh.
  

 space between (e.g. भ्रुवोस्,  the eye brows),  MBh.
  

 midday (with अह्नः),  Mālav.
 

 the meridian,  Mālatīm.
  

 intermediate condition between (gen.  ),  R.
 

 the belly,  abdomen,  Kum.
  

 the flank of a horse,  L.
 

 (in music) mean time,  Saṃgīt.
 

 ten thousand billions,  MBh.
  

 cessation,  pause,  interval,  L.
 

 N.
  of a country between Sindh and Hindūstan proper,  Cat.
 

 मध्य [cf.   Zd. maidhya
 Gk. μέσσος,  μέσος for μέθιος
 Lat.
  medius
 Goth.
  midjiś
 Eng.
  mid in midland,  midnight &c.
  ]

Monier Williams 1872

English

 मध्य मध्य,  अस्,  आ,  अम् (perhaps connected
with the pronominal base 3. म),  middle,  middle-
most,  midmost,  central,  in the middle,  in the midst
of (used especially in Ved. like the Latin medius, 
e. g. मध्ये दुरोणे,  in the midst of the sacrificial
chamber,  Ṛg-veda 1. 69,  4
 मध्ये समुद्रे,  in
the midst of the ocean)
 placed in the middle,  being
in the middle,  intermediate,  intervening,  (मध्यो
देशः,  a middle country)
 of a middle kind,  mid-
dling,  of a middling size or quality,  middle-sized, 
moderate
 (in astronomy) mean
 standing between
two,  impartial,  neutral
 lowest,  worst (= अधम)
right,  just,  reasonable
 (अस्,  अम्),  m. n. the middle, 
midst,  (मध्ये ऽह्नः,  in the middle of the day, 
at midday
 मध्ये निशायाः,  at midnight),  the
centre,  (in these senses usually अम्,  n.)
 a middle
state or condition (e. g. मध्यं दैन्य-हर्-
षयोः,  a condition between sorrow and joy)
 mean
or common time in music
 the inside or interior of
anything (e. g. बिल्व-मध्य,  the inside of the
Bilva fruit)
 the middle of the body,  the waist
(especially of a woman)
 the trunk of the body, 
the belly,  abdomen
 the flank of a horse
 the middle
term or mean of the progression
 cessation,  pause, 
interval
 (अम्),  n. a particular high number,  ten
thousand billions
 N. of a country between Sindh
and Hindūstan proper
 (आ),  f. the middle finger
a particular metre of four times three syllables,  (in
this sense also अम्,  n.)
 a young woman,  a girl
when grown up or arrived at puberty
 (अम्),  ind.
(i. e. acc. sing. used adverbially),  into the midst,  into
the inside,  into,  in (e. g. नगर-मध्यं गच्-
छति,  he goes into the city
 जन-मध्यं वि-
वेश,  he entered into the midst of the people)
(एन),  ind. between,  on the inside,  through the
midst,  through (e. g. नदीम् मध्येन जग्मुः, 
they went through the river)
 (आत्),  ind. from the
midst,  out of the middle,  from among,  out of (e. g.
एका स्त्री तासाम् मध्यात्,  one woman from among
them)
 (ए),  ind. in the middle,  in the midst,  mid-
way
 in the presence of,  between,  among,  amongst, 
midst,  within,  in (e. g. समुद्र-मध्ये,  in the
midst of the sea
 नगरस्य मध्ये,  in the city
भ्रुवोर् मध्ये,  between the eyebrows
 देवानाम्
मध्ये,  in the presence of the gods
 मध्ये
कर्तुम्,  to place between,  i. e. to employ as a
mediator
 to place in the middle,  place before,  pro-
pose)
 मध्ये is used by commentators in explain-
ing the loc. case
 [cf. Zend maidhya,  ‘medius
’
madh-ema,  ‘middlemost:’ Gr. μέσσο-ς for μεθyος, 
μέσο-ς: Lat. med-iu-s,  di-midi-us: Oscan. mef-
ia-i = ‘mediæ, ’ loc. sing.: Goth. midji-s,  ‘me-
dius
’ mid-uma,  ‘the middle.’ Old Germ. missa, 
missi,  mis-: Angl. Sax. midd,  ge-midlian,  mis-:
Slav. mezdu,  ‘among:’ Lith. vidù-s,  ‘interior
’
vidùi,  ‘within
’ vidu-rys,  ‘the middle.’]
—म-
ध्य-कर्ण,  a half diameter,  radius.
—म-
ध्य-कुरु (probably used in m. pl.),  N. of a
country.
—मध्य-कौमुदी,  f. = मध्य-सिद्-
धान्त-कौमुदी,  q. v.
—मध्य-क्षामा,  f. a
slender-waisted woman
 ‘slender in the centre, ’ N.
of a kind of metre,  four times ¯¯¯¯,  ˘˘˘˘˘˘
¯¯¯¯.
—मध्य-ग,  अस्,  आ,  अम्,  going in the
middle,  being in the middle or among,  being in or
on,  (usually at the end of a comp.,  cf. विपणि-
म्°,  मार्ग-म्°,  बहु-म्°।)
—मध्य-गत,  अस्,  आ, 
अम्,  going in the middle,  being in the midst,  be-
tween,  under.
—मध्य-गन्ध,  अस्,  m. ‘having
a middling scent (?), ’ the mango tree.
—मध्य-
ग्रहण,  अम्,  n. the middle of an eclipse.
—म-
ध्य-चारिन्,  ई,  इणी,  इ,  going in the midst or among.
—मध्य-च्छाया,  f. (in astronomy) mean or
middle shadow.
—मध्य-जिह्व,  अम्,  n.,  Ved. the
middle of the tongue (said to be the organ of the
palatals).
—मध्य-ज्या,  f. the sine of the meridian.
—मध्य-तमस्,  अस्,  n.,  Ved. darkness in the
form of a circle,  circular or annular darkness,  central
darkness.
—मध्य-तस्,  ind. from or in the middle, 
centrally,  centrically.
—मध्य-ता,  f. the state of
being in the middle,  mediocrity.
—मध्य-तापिनी, 
f.,  N. of an Upaniṣad.
—मध्य-दिन for म-
ध्यन्-दिन,  q. v.
—मध्य-दीपक,  अम्,  n. (in
rhetoric) ‘illuminating in the middle, ’ N. of a figure
in which light is thrown on a description by the
use of an emphatic verb in the middle of a stanza
(Bhaṭṭi-kāvya X. 24).
—मध्य-देश,  अस्,  m.
middle region,  middle space,  the central or middle
part of anything
 (= मध्यं नभसः),  the
meridian
 the middle of the body,  waist
 the trunk
of the body,  belly,  abdomen
 the midland country, 
central region,  the country lying between the Himā-
layas on the north,  the Vindhya mountains on the
south,  Vinaśana on the west,  Prayāga on the east, 
and comprising the modern provinces of Allahabad, 
Agra,  Delhi,  Oude,  &c.
 (अस्,  आ,  अम्),  belonging to
the midland country,  of midland origin,  living in the
midland country.
—मध्य-देशीय or मध्य-
देश्य,  अस्,  आ,  अम्,  belonging to the midland country, 
of midland origin,  living in the midland country, 
—मध्य-देह,  अस्,  m. the middle of the body, 
the trunk of the body,  belly,  &c.
—मध्य-निहित, 
अस्,  आ,  अम्,  placed in the middle,  fixed in the centre, 
inserted,  fixed into (anything).
—मध्यन्-दिन, 
अस्,  m. (according to some अम्,  n.),  midday,  noon
the midday offering
 Midday (personified as a son
of Puṣpa-pārṇa by Prabhā)
 Bassia Latifolia
 N.
of a disciple of Yājñavalkya
 (अस्,  आ ?,  अम्),  meri-
dional,  meridian,  belonging to midday
 middle, 
central (= माध्यन्दिन,  q. v.).
—मध्यन्-
दिन-समय,  अस्,  m. midday-time,  noon.
—म-
ध्यन्-दिनीय,  अस्,  आ,  अम्,  meridional,  meridian, 
belonging to noon or midday.
—मध्य-पतित, 
fallen in the middle,  lying between or in the midst.
—मध्य-परिमाण,  अम्,  n. the middle measure
or magnitude (or that between an atom and infini-
tude).
—मध्य-पात,  अस्,  m. falling or going in
the midst,  intercourse,  commerce
 (in astronomy)
the mean occurrence of the aspect.
—मध्य-भ, 
(in astronomy) the meridian ecliptic point.
—म-
ध्य-भक्त,  अस्,  आ,  अम्,  eaten in the middle (a
term applied to any medicine taken in the middle
of a meal).
—मध्य-भाग,  अस्,  m. the middle
part or portion
 the middle of the body,  waist.
—मध्य-भाव,  अस्,  m. middle state or condition
mediocrity
 a middling or moderate distance (neither
far off nor close at hand).
—मध्य-मनोरमा, 
f.,  N. of a grammatical work (an abridgement of
the Manoramā).
—मध्य-मन्दिर,  अस्,  m.,  N.
of the author of the Mahābhārata-tātparya-nirṇaya
the title of a book.
—मध्य-यव,  अस्,  m. a weight
of six white mustard seeds.
—मध्य-योगिन्,  ई,  इनी, 
इ,  Ved. (in astronomy) being in the middle of a
conjunction,  completely covered or obscured.
—म-
ध्य-रात्र,  अस्,  m. or मध्य-रात्रि,  इस्,  f. mid-
night
 मध्य-रात्रौ,  at midnight.
—मध्य-
रेखा,  f. the middle line,  the central or first meridian, 
the line conceived by the Hindūs to be drawn through
Laṅkā,  Ujjayinī,  Kuru-kṣetra,  and other places to
mount Meru,  (the first meridian being drawn by
the Hindūs through Ujjayinī or Oojein proves that, 
during the time of king Vikramāditya,  this city was
the cradle of the Hindū science of astronomy
 it is
in lat. 23° 10′ ,  long. 75° 47′ E.)
—मध्य-लग्न, 
अम्,  n. the point of the ecliptic situated on the
meridian,  the meridian ecliptic point.
—मध्य-
लीला,  f. title of a work.
—मध्य-लोक,  अस्,  m. the
middle world,  earth,  abode of mortals.
—मध्य-
लोकेश (°क-ईश),  अस्,  m. ‘lord of the middle world
or earth, ’ a king.
—मध्य-वयस्,  आस्,  आस्,  अस्, 
middle-aged.
—मध्य-वर्तिन्,  ई,  इनी,  इ (generally
at the end of a comp.),  being in the middle,  being
or situated between,  being among
 abiding in the
midst or in the centre,  central,  middle
 (ई),  m. a
mediator.
—मध्य-वल्ली,  f.,  N. of a Vallī of the
Taittirīyopaniṣad (probably from being in the
middle of the book).
—मध्य-विदरण,  अम्, 
n.,  Ved.,  N. of one of the ten modes in which an
eclipse ends.
—मध्य-वृत्त,  अम्,  n. the navel.
—मध्य-शरीर,  अस्,  आ,  अम्,  having a middle-
sized body or one of moderately full habit.
—म-
ध्य-शायिन्,  ई,  इनी,  इ,  lying in the midst,  lying
within.
—मध्य-सिद्धान्त-कौमुदी,  f. ‘the
middle-sized Siddhānta-kaumudī, ’ N. of an abridge-
ment of the Siddhānta-kaumudī by Varada-rāja.
—मध्य-सूत्र,  अम्,  n. the central meridian
[cf. मध्य-रेखा।]
—मध्य-स्थ,  अस्,  आ,  अम्, 
standing or being in the middle,  being in the middle
space (i. e. the air),  central,  intermediate,  being
within,  in,  among,  between (e. g. सागर-शोक-
मध्यस्थ,  being in a sea of sorrow)
 being of
a middle condition or middle kind,  middling
 stand-
ing between two persons or parties,  acting as me-
diator,  mediating,  free from party spirit,  neutral
belonging to neither party or to both parties
 re-
garding indifferently,  impartial,  indifferent
 (अस्), 
m. an umpire,  judge,  arbitrator,  mediator
 an epi-
thet of Śiva.
—मध्यस्थ-ता,  f. middle state or
character
 mediocrity
 intermediate situation
 me-
diatorship
 indifference,  impartiality.
—मध्य-
स्थल,  अम्,  n. a middle place or region
 the centre
the middle of the body,  waist
 (= कटि-देश),  the
hip.
—मध्य-स्थान,  अम्,  n. a middle place or
station
 the middle space (i. e. the air)
 a neutral
soil.
—मध्य-स्थित,  अस्,  आ,  अम्,  being in the mid-
dle,  situated in the midst or between
 central,  inter-
mediate,  being between (with gen.).
—मध्य-
स्थित-ता,  f. indifference.
—मध्य-स्थित्य्-अर्ध, 
(in astronomy) the mean half duration.
—मध्य-
स्वरित,  अस्,  आ,  अम्,  having the Svarita accent on
the middle syllable.
—मध्याक्षर-विस्तर-लिपि
(°य-अक्°),  इस्,  f.,  N. of a particular kind of written
character.
—मध्याङ्गुलि,  इस्,  or मध्याङ्गुली
(°य-अङ्°),  f. the middle finger.
—मध्यादित्य
(°य-आद्°),  अस्,  m. the midday sun.
—मध्यान्त-
विभाग-शास्त्र (°य-अन्°),  अम्,  n.,  N. of a Buddhist
work.
—मध्यान्तिक,  अस्,  m.,  N. of a Buddhist
Arhat.
—मध्याम्लकेसर (°य-अम्°),  the citron.
—मध्यार्जुन (°य-अर्°),  N. of a district.
—म-
ध्यार्जुन-तीर्थ,  अम्,  n.,  N. of a Tīrtha on the
southern bank of the Kāverī.
—मध्या-वर्ष, 
अम्,  n.,  Ved. the middle of the rainy season.
—मध्यास्थि (°य-अस्°),  the plant Grewia Asiatica.
—मध्याहारिणी-लिपि,  इस्,  f. a particular kind of
written character.
—मध्याह्न (°य-अह्°),  अस्,  m.
midday,  noon
 N. of a pupil of Śaṅkarācārya.
—मध्याह्न-काल,  अस्,  m. midday-time.
—म-
ध्याह्न-कृत्य,  अम्,  n. midday duty
 midday
business or observance.
—मध्याह्न-क्रिया,  f. a
religious ceremony to be performed at midday.
—म-
ध्याह्न-वेला,  f. noontide.
—मध्याह्न-सम-
य,  अस्,  m. time or period of midday.
—मध्याह्न-
सवन,  अम्,  n. a midday sacrifice.
—मध्याह्न-
स्नान-विधि,  इस्,  m. midday ablution,  any noon-
day purificatory rite.
—मध्याह्नेन्दु-प्रभा-
कर्ण (°न-इन्°),  the hypothenuse of the moon's
midday shadow.
—मध्ये-क्षामा,  f. slender
or attenuated in the middle,  thin at the waist
[cf. मध्य-क्षामा।]
—मध्ये-गङ्गम्,  ind.
in the middle of the Ganges,  in or into the
Ganges.
—मध्ये-गुरु,  उस्,  उस् or वी,  उ,  (pro-
bably) containing a long syllable in the middle.
—मध्ये-ज्योतिस्,  इस्,  f.,  Ved. epithet of the Trish-
ṭubh in which a pāda of eight syllables stands be-
tween two of twelve.
—मध्ये-नगरम्,  ind. in
the middle of a city,  within the city,  inside the city.
—मध्ये-नदि,  ind. in the middle of the river, 
in the river,  into the river.
—मध्येन्द्रनील
(°य-इन्°),  अस्,  आ,  अम्,  having a sapphire in the
middle.
—मध्ये-पृष्ठम्,  ind. in or on the
middle of the back,  on the back.
—मध्ये-भक्त, 
अम्,  n. a medicine to be taken whilst eating.
—मध्येभ-बन्धन (°य-इभ्°),  अम्,  n. a band
or rope round an elephant's body.
—मध्ये-
मध्यमाङ्गुलि-कूर्परम् (°म-अङ्°),  ind. be-
tween the middle finger and elbow.
—मध्ये-
वारि,  ind. in the middle of the water,  in or under
the water.
—मध्ये-विन्ध्याटवि (°य-अट्°),  ind.
in the forests of the Vindhya range.
—मध्ये-
श्याम,  अस्,  आ,  अम्,  black in the centre.
—मध्ये-
सभम्,  ind. in the midst of the assembly,  in the
assembly,  before all the assembled company.
—म-
ध्योदात्त (°य-उद्°),  अस्,  आ,  अम्,  having the Udātta
(acute accent) on the middle syllable.

Macdonell

English

 मध्य mádhya,  a.
  middle (in V. like Latin 🞄medius = mid-,  the middle of)
 central
 middling,  🞄mediocre,  of medium kind
 middle-sized
 🞄moderate
 intermediate
 neutral (ā 🞄vṛtti,  f.
  middle course)
 (m. ) n.
  middle of 🞄the body,  esp. womanʼs waist
 n.
  middle,  🞄centre
 inside,  interior
 meridian
 intermediate 🞄condition between (g.)
 ten thousand billions 🞄(as being between koṭi and parārdha): 🞄-m,  into the midst,  of,  into,  amongst (g. or —°)
 🞄in.  in or through the midst of,  between (ac.,  🞄g.,  or —°)
 ab. from the midst of,  out of,  from 🞄among (g. or —°)
 lc. in the middle,  between
 🞄in the midst of,  within,  in,  into,  among (g. or 🞄—°)
 -°— = ac. or lc.
 madhye kṛ,  place in 🞄the middle,  make an intermediary of
 account 🞄(—°)
 -kṛtya,  with regard to (ac.).

Benfey

English

 मध्य म + ध्य (म is an old pro-
noun), 
 I. adj.
 
 1. Middle,  Rājat. 5, 
313.
 2. Middle-sized,  Man.  8,  134
 of
middle sort,  Bhartṛ. 2,  73.
 3. Inter-
mediate
 amongst.
 4. Right,  proper.
 5. Low.
 II. m.
  and n.
 
 1. The middle, 
Vikr. d. 6
 the centre,  abl. amongst, 
Pañc. 253,  14
 at the end of comp. In, 
Pañc. 10,  5 (नगर -मध्य + म्,  in
the town).
 2. The waist. Vikr d. 129.
 III. m.
  Cessation,  interval.
 IV. f.
  या।
 1. A young woman,  a girl arrived at
puberty.
 2. The middle finger.
 V. n.
 
 1. A horse's flank.
 2. A very large
number.
 -- Comp.
 
तनु-,  adj.
 ,  f.
  या, 
having a slender waist,  Nal. 3,  13.
भुज-,  n.
  the breast,  Ragh. 13,  73. --
Cf.  Lat. medius
 Goth. midja
 A.S.
midd,  ge-midlian
 Goth. -missô,  missa-
A.S. mis-
 O.H.G. missa,  missi,  mis-
μέσος.

Hindi

मध्यम

Apte Hindi

Hindi

मध्य
स्त्री*
  - "मन् + यत्,  नस्य धः,  तारा*"
"बीच का,  केन्द्रीय मध्यवर्ती,  केन्द्रवर्ती"

मध्य
स्त्री*
  - "मन् + यत्,  नस्य धः,  तारा*"
"अन्तर्वर्ती,  मध्यवर्ती"

मध्य
स्त्री*
  - "मन् + यत्,  नस्य धः,  तारा*"
"बीच के दर्जे का,  मध्यक,  दर्मियाने कदका,  बीच का"

मध्य
स्त्री*
  - "मन् + यत्,  नस्य धः,  तारा*"
"तटस्थ,  निष्पक्ष"

मध्य
स्त्री*
  - "मन् + यत्,  नस्य धः,  तारा*"
"न्याय,  यथार्थ"

मध्य
स्त्री*
  - "मन् + यत्,  नस्य धः,  तारा*"
(ज्यो* में) मध्यभाग

मध्यः
पुं*
  - "मन् + यत्,  नस्य धः,  तारा*"
"मध्य,  केन्द्र,  मध्य या केन्द्रीय भाग"

मध्यम्
नपुं*
   - "मन् + यत्,  नस्य धः,  तारा*"
"मध्य,  केन्द्र,  मध्य या केन्द्रीय भाग"

मध्यम्
नपुं*
   -  
"शरीर का मध्य भाग,  कमर"

मध्यम्
नपुं*
   - -
"पेट,  उदर"

मध्यम्
नपुं*
   - -
किसी वस्तु का भीतरी भाग

मध्यम्
नपुं*
   - -
बीच की स्थिति या दशा

मध्यम्
नपुं*
   - -
घोड़े की कोख

मध्यम्
नपुं*
   - -
संगीत में मध्यवर्ती सप्तक

मध्यम्
नपुं*
   - -
किसी श्रेणी की मध्यवर्ती राशि

मध्यम्
नपुं*
   - -
दस अरब की संख्या

मध्यम्
क्रि* वि* - -
"में,  के बीच में"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

मध्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ೧) ಶರೀರದ ಮಧ್ಯಭಾಗ /ನಡು /ಸೊಂಟ ೨) ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸೊಂಟದ ಮುಂಭಾಗ /ಜಘನ
निष्पत्तिः - > डुधाञ् (धारणपोषणयोः) - "यक्" (उ० ४-११२) । निपा०
व्युत्पत्तिः - > मां शोभां धत्ते
प्रयोगाः - > "ननाम मध्योऽतिगुरुत्वभाजा नितान्तमाक्रान्त इवाङ्गनानाम्"
उल्लेखाः - > माघ० ३-१५
मध्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಧ್ಯಭಾಗ /ಎರಡು ವಸ್ತುಗಳ ಅಂತರಪ್ರದೇಶ /ಎರಡು ವಸ್ತುಗಳ ಮಧ್ಯದ ಜಾಗ
मध्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಲದ ಮಧ್ಯಭಾಗ /ಮಧ್ಯಕಾಲ (ಕಾಲಾವಕಾಶ)
मध्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಸ್ತುವಿನ ಮಧ್ಯಭಾಗ /ಒಳಭಾಗ
मध्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಸ್ತುವಿನ ಮಧ್ಯಭಾಗ /ಒಳಭಾಗ
प्रयोगाः - > "एकं मुक्तागुणमिव भुवः स्थूलमध्येन्द्रनीलम्"
उल्लेखाः - > मेघ० १-४६
मध्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎರಡು ಸ್ಥಾನಗಳ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ
मध्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮನುಷ್ಯನ ಆಯುಷ್ಕಾಲದ ಮಧ್ಯಮಾವಸ್ಥೆ /ಹದಿನಾರನೇ ವರ್ಷದಿಂದ ಎಪ್ಪತ್ತನೇ ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ಕಾಲ
मध्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹದಿನಾರು ಅಂಕಗಳುಳ್ಳ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆ
मध्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಡು ಪ್ರದೇಶದ ನಡುವಣ ಭಾಗ
प्रयोगाः - > "नेक्षेतोद्यन्तमादित्यं नास्तं यन्तं कदाचन । नोपसृष्टं न वारिस्थं न मध्यं नभसो गतम् ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ४-३७
मध्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅವಸಾನ /ವಿರಾಮ /ಅಂತ್ಯ
विस्तारः - > "अवसानं तु विरामो मध्यम्" - त्रिकाण्ड०
मध्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೃತ್ಯ ಗೀತ ಮತ್ತು ವಾದ್ಯಗಳ ವಿಲಂಬಿತ ಮತ್ತು ದ್ರುತಗತಿಗಳ ಮಧ್ಯಕಾಲ
विस्तारः - > "विलम्बितं द्रुतं मध्यं तत्त्वमोघो घनं क्रमात्" - अम०
मध्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನ್ಯಾಯಪ್ರಾಪ್ತವಾದ
मध्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮಧ್ಯಕಾಲದ
मध्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ
मध्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ /ಒಳಗಡೆಯಿರುವ
मध्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತಟಸ್ಥನಾದ /ಮಧ್ಯಸ್ಥನಾದ
मध्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಧಮ /ನೀಚ
विस्तारः - > "मध्यं विलग्ने न स्त्री स्यान्न्याय्येऽन्तरेऽधमेऽन्यवत्" - मेदि०
मध्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ /ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ನಿಕೃಷ್ಟವಲ್ಲದ
प्रयोगाः - > "प्रारभ्य विघ्नविहताः विरमन्ति मध्याः"
उल्लेखाः - > भर्तृ०
मध्य
पदविभागः - > क्रियाविशेषणम्
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಗುಂಪಿನ ಮಧ್ಯ /ಮಧ್ಯದಿಂದ /ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ

L R Vaidya

English

 maDya {% (I) a. (f. ध्या) %} 1. Middle,  being in the middle,  intervening,  intermediate,  Megh.i.46
of a middle kind,  of a middling size or quantity,  moderate
neutral,  impartial
just,  reasonable.

 maDya {% (II) m.n. %} 1. The middle,  तिष्ठत्येष क्षणमधिपतिर्ज्योतिषां व्योममध्ये Vikr.ii.,  Bg.i.21
the interior of anything
the waist,  मध्येन सा वेदिविलग्नमध्या K.S.i.39,  मध्ये क्षामा चकितहरिणीप्रेक्षणा निम्ननाभिः Megh.ii.19
the belly,  abdomen,  K.S.i.39
the flank of a horse
pause,  interval,  R.xii.29
the middle term of a progression.

 maDya {% (III) n. %} Ten thousand billions.(मध्यम् is used as an indeclinable in the sense of ‘into the midst,  in,  into, ’ मध्येन in the sense of ‘through or between, ’ and मध्यात् in the sense of ‘out of,  from among,  from the midst.’)

Bopp

Latin

 मध्य Adj. medius. Subst. m. n.
1) medium. SA. 2. 1.
2) me-
dium corpus (Anglis waist). IN. 5. 9. (Lat. medius,  me-
dium
 goth. MIDJA,  nom. m. midji-s,  v. gr. comp. 287.
annot. 7.
 hib. meadhon «the middle,  midst,  centre»
 gr.
μέσσος per assim. e μεσϳος pro μεδϳος
 lith. widdurys
medium,  mutato m in w,  widdù naktis media nox
 serv.
medju
 slav. МЕЖДЮ meschdju inter.)

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

अन्तर्
अ
अन्तर्,  रन्ध्र,  वस्त्र,  विना,  मध्य,  व्यवधान,  अन्तरात्मन्,  बहिर्योग,  काश,  विशेष,  अवसर
रन्ध्रे वस्त्रे विना मध्ये व्यवधानेऽन्तरात्मनि ।
बहिर्योगे च काशे च विशेषेऽवसरेऽन्तरः ॥ ३४ ॥
verse 1.1.1.34
page 0003

कश्य
क्ली
कश्य,  मध्य,  अश्वमध्य
मध्याश्वमध्ययोः कश्यं वाडवो वह्निविप्रयोः ॥ ६ ॥
verse 3.1.1.6
page 0014

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 madhya,  adj.,  seems to be used (as rarely in Skt.) in the sense of Skt. madhyama,  madhyastha,  neutral,  impartial
 here perh. more specifically umpire: tatra bhavantehi madhyehi bhavitavyaṃ Mv 〔iii.390.14〕,  there (where the speaker is to engage in a debate with another person) your worships must be umpires (less likely,  must be present,  in the midst).

Indian Epigraphical Glossary

English

 madhya (CII 1),  middle course.

Lanman

English

 mádhya, 
	—1. as n. middle
 w. nabhasas, 
middle of heaven,  mid-heaven
 madhye:
in the middle,  57^12
 w. gen. [1130] or at
end of cpd,  in the midst of…,  in…,  18^7, 
2^9
	—2. m. n. (the middle,  i. e.) the waist
	—3. as adj.,  used like Lat. medius: samudram
madhyam,  in medium mare. [cf.
μέσσος,  *μεθ-ϳο-ς,  Lat. medius,  Goth. midjis, 
AS. mid,  Eng. mid-,  ‘middle.’]

Abhyankara Grammar

English

मध्य  lit. middle
 middling variety. The word is used in the sense of the middling effort between the open (विवृत) and the close (संवृत) external efforts which technically is called हकार
 cf. मध्ये हकारः | मध्ये भव: मध्यः | अ सांप्रतिके | तदयमर्थः | सांप्रतिके प्रकृतिस्थे कण्ठे सति हकारो नाम बाह्यः प्रयत्नः क्रियते | तेन च व्यञ्जनेषु घोषो जायते | T. Pr. Bhāṣya on II.6.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  मध्यभाग,  मध्यवर्तिन्,  मध्य
adjective
 
कस्यापि स्थानादिनाम् केन्द्रस्थानम्।
 "अधुना भारतदेशस्य मध्यभागे अतीव वृष्टिः भवति।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

dkyil
१) तल २) निकषा ३) मण्ड ४) मध्य ५) मण्डल

dkyus ma
१) अवर २) प्राकृत ३) मध्य

khrod
१) कन्दर २) कूल ३) गहन ४) गह्वर ५) मध्य ६) ७)

gung
१) द्वोपिन् २) मध्य

go skabs
१) अन्तर २) अवकाश ३) अवसर ४) मध्य ५) स्थान

jings
मण्ड / मध्य

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
द्रुतं विलम्बितं मध्यमोघस्तत्त्वं घनं क्रमात् ॥ २९२ ॥
-wordlist-
 
द्रुत (क्ली),  ओघ (क्ली),  विलम्बित (क्ली),  तत्त्व (क्ली),  मध्य (क्ली),  घन (क्ली)

--source--
 
मध्योऽवलग्नं विलग्नं मध्यमोऽथ कटः कटिः ।
श्रोणिः कलत्रं कटीरं काञ्चीपदं ककुद्मती ॥ ६०७ ॥
-wordlist-
 
मध्य (पुंक्ली),  अवलग्न (पुंक्ली),  विलग्न (पुंक्ली),  मध्यम (पुंक्ली),  कट (पुंक्ली),  कटि (स्त्री),  श्रोणि (पुंस्त्री),  कलत्र (क्ली),  कटीर (क्ली),  काञ्चीपद (क्ली),  ककुद्मती (स्त्री)

--source--
 
यथोत्तरं दशगुणं भवेदेको दशामुतः ।
शतं सहस्रमयुतं लक्षप्रयुतकोटयः ॥ ८७३ ॥
अर्बुदमब्जं खर्वं च निखर्वं च महाम्बुजम् ।
शङ्कुर्वार्धिरन्त्यं मध्यं परार्धं चेति नामतः ॥ ८७४ ॥
-wordlist-
 
एक (पुं),  दशन् (पुं),  शत (पुंक्ली),  सहस्र (पुंक्ली),  अयुत (पुंक्ली),  लक्ष (स्त्रीक्ली),  प्रयुत (पुंक्ली),  कोटि (स्त्री),  अर्बुद (पुंक्ली),  अब्ज (क्ली),  खर्व (क्ली),  निखर्व (क्ली),  महाम्बुज (क्ली),  शङ्कु (पुंस्त्री),  वार्द्धि (पुं),  अन्त्य (क्ली),  मध्य (क्ली),  परार्द्ध (क्ली)

--source--
 
मध्यं कश्यं निगालस्तु गल्लोद्देशः खुराः शफाः ।
-wordlist-
 
मध्य (क्ली),  कश्य (क्ली),  निगाल (पुं),  गलोद्देश (पुं),  खुर (पुं),  शफ (पुंक्ली)

--source--
 
षड्ज ऋषभगान्धारा मध्यमः पञ्चमस्तथा ।
धैवतो निषधः सप्त तन्त्रीकण्ठोद्भवाः स्वराः ॥ १४०१ ॥
ते मन्द्रमध्यताराः स्युरुरःकण्ठशिरोद्भवाः ।
-wordlist-
 
षड्ज (पुं),  ऋषभ (पुं),  गान्धार (पुं),  मध्यम (पुं),  पञ्चम (पुं),  धैवत (पुं),  निषध (पुं),  स्वर (पुं),  मन्द्र (पुं),  मध्य (पुं),  तार (पुं)

--source--
 
रहस्युपांशु मध्येऽन्तरन्तरेणान्तरेऽन्तरा ॥ १५३८ ॥
-wordlist-
 
रहस् (क्ली),  उपांशु (अ),  मध्य (क्ली),  अन्तर् (अ),  अन्तरेण (अ),  अन्तरे (अ),  अन्तरा (अ)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

मध्य
मध्य,  कश्य
प्रोथ इत्युच्यते घोणा मध्यं कश्यं खुरः शफः ॥ ४४१ ॥
verse 2.1.1.441
page 0051

अवलग्न
अवलग्न,  विलग्न,  मध्यम,  मध्य
अवलग्नं विलग्नं च मध्यमं मध्यमुच्यते ॥ ५१७ ॥
verse 2.1.1.517
page 0059

क्षण
क्षण,  कालविशेष,  अवसर,  अव्यापार,  पारतन्त्र्य,  मध्य,  उत्सव
कालविशेषेऽवसरेऽव्यापारे पारतन्त्र्ये च ।
मध्ये तथोत्सवे च क्षणशब्दः कथ्यते सद्भिः ॥ ८५१ ॥
verse 5.1.1.851
page 0097

अन्तर
अन्तर,  वस्त्र,  मध्य,  छिद्र,  व्यवधान,  अन्तरात्मन्,  अवकाश,  बहिर्योग,  विशेष,  अवसर
वस्त्रे मध्ये तथा छिद्रे व्यवधानेऽन्तरात्मनि ।
अवकाशे बहिर्योगे विशेषेऽवसरेऽन्तरम् ॥ ८७१ ॥
verse 5.1.1.871
page 0100

Tamil

மத்4ய : நடு,  மையத்தில் உள்ள,  இடையில் உள்ள.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 मध्यं,  क्ली,
   (मन्यते इति । मन् + “अघ्न्यादयश्च ।”उणा ० ४ । १११ । इति यक्प्रत्ययेन निपातितः ।)दशान्त्यसंख्या । शतसागरसंख्या । इति हेम-चन्द्रः ॥
 (यथा,  महाभारते । २ । ६१ । ४ ।“मध्यञ्चैव परार्द्धञ्च सपरञ्चात्र पण्यताम् ॥
”)अवसानम् । तत्पर्य्यायः । विरामः २ । इतित्रिकाण्डशेषः ॥
 मन्दत्वशीघ्रत्वोभयेतरत्वयुक्त-नृत्यविषयकगमनविशेषः । इति भरतः ॥
 लय-विशेषः । इति मधुः ॥
 मध्यमावृत्तिः । इतिसाञ्जः ॥
 यथा,  अमरे । २ । ६ । ७९ ।“विलम्बितं द्रुतं मध्यं तत्त्वमोघो घनं क्रमात् ॥
”

 मध्यः,  पुं,
   क्ली,
   (मन् + यक् । नस्य च ध ।) देह-मध्यभागः । माजा इति भाषा ॥
 तत्पर्य्यायः ।मध्यमम् २ अवलग्नम् ३ । इत्यमरः । २ । ६ ।७९ ॥
 विलग्नम् ४ । इति मेदिनी । भे,  ४४ ॥
(यथा,  भट्टिकाव्ये । ४ । १६ ।“दधाना बलिभं मध्यं कर्णजाहविलोचना ॥
”मध्यभागमात्रम् । यथा,  मनुः । ४ । ३७ ।“नेक्षेतोद्यन्तमादित्यं नास्तं यान्तं कदाचन ।नोपसृष्टं न वारिस्थं न मध्यं नभसो गतम् ॥
”“आयुष्कालस्य मध्यमावस्थाविशेषः कालः ।षोडशसप्तत्योरन्तरे मध्यं वयस्तस्य विकल्पोवृद्धिर्यौवनं सम्पूर्णता हानिरिति । तत्राविंशते-र्वृद्धिरात्रिंशतो यौवनमाचत्वारिंशतः सर्व्व-धात्विन्द्रियबलवीर्य्यसम्पूर्णता । अत ऊर्द्धमीषत्परिहानिर्यावत् सप्ततिरिति ॥
” इति सुश्रुतेसूत्रस्थाने ३५ अध्याये ॥
)

 मध्यः,  पुं,
   (मन् + यक् । नस्य धः ।) ग्रहस्फुट-साधकाङ्कविशेषः । स च अहर्गणजातदेशा-न्तरादिसंस्काररहिताङ्करूपग्रहः । इतिज्योतिषम् ॥

 मध्यः,  त्रि,  (मन्यते इति । मन् + यक् । नस्यच धः ।) न्याय्यः । अन्तरः । अधमः । इतिशब्दरत्नावली ॥
 मध्यमः । यथा,  --“उत्तमाधममध्यानि बुद्धा कार्य्याणि पार्थिवः ।उत्तमाधममध्येषु पुरुषेषु नियोजयेत् ॥
”इति मात्स्ये ८९ अध्यायः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 मध्य पुंन०  मन--यत् नस्य धः । १ देहस्यावयवभेदे । (माजा)“मध्येन सा वेदिविलग्नमध्या” कुमारः । नृत्यादौ-मन्दत्वशीघ्रत्वभिन्ने २ व्यापारभेदे न०
  अमरः । ३ पूर्वापरसी-मयोरन्तराले ४ परार्द्ध्यसंख्यातोऽर्वाचीनायां ५ सङ्ख्यायांन०  ६ तत्संख्याते च । “अन्त्यं मध्यं परार्द्ध्यम्” लीला० ।ज्योतिषोक्ते ग्रहाणां ७ गतिभेदे स्त्री तद्वति ८ ग्रहे पु०
  ।९ न्याय्ये १० अन्तर्वर्त्तिनि च त्रि०
  शब्दर० । ११ त्र्यक्षरपादकेछन्दोमात्रे वृ० र० ।

Capeller

German

 म॑ध्य der mittlere,  Mittel-,  mittelmäßigig, 
unbeteiligt,  neutral. n.
  die Mitte,  das
Innere' Leibesmitte,  Taille (auch m.
 )
मध्यम् adv. hinein in,  inmitten,  zwischen, 
unter (Gen.  o. —°)
 मध्ये dass. (Gen. 
o. —°,  im Adv.
°—).

 मध्य᳡ in der Mitte befindlich.

Grassman

German

 mádhya,  a.,  n. [μέσσος,  medius,  got. midjis Cu. 〔469〕],  1〉 a.,  wie das lat. medius construirt,  z. B. mádhye samudré mitten im Meere,  mádhyam samudrám die Mitte des Meeres
 2〉 n.,  die Mitte mit dem Gegensatze ágra ({264, 17})
 ánta ({484, 2}
 {937, 8})
 insbesondere 3〉 mit dem Gen.
 4〉 n.,  die Mitte,  der Zwischenraum (zwischen Himmel und Erde)
 5〉 L. n.,  in der Mitte eines Gegenstandes,  zwischen zweien,  mitten unter mehreren [G.]
 6〉 L. n. auch ohne Gen.,  wo sich dieser von selbst ergiebt
 7〉 L. n.,  zeitlich in der Mitte des Tages (áhnām),  Mittags,  mit dem Gegensatze prapitvé,  in gleichem Sinne auch ohne Gen.
 8〉 Mittags mit dem Gegensatze abhipitvé. — Oft ist in diesen Fällen (5—8) dem Loc. noch ā́ angefügt ({33, 11}
 {164, 30}
 {248, 2}
 {647, 20}).
-am 1〉 {604, 3} prá yad samudrám īráyāva 〰. 2〉 {264, 17} (vṛścā́)
 {484, 2} (rákṣase)
 {937, 8} (vas). — 3〉 bhárāṇaam {660, 3}. — 4〉 {881, 3} ā́ ródasī apṛṇāt ā́‿utá 〰.
-āt 1〉 tátas (kumbhā́t) úd iyāya 〰 {549, 13}. — 3〉 salilásya {565, 1}.
-e 1〉 duroṇé {69, 4}
 āródhane [Page989] divás {105, 11}
 samudré {584, 7}. — 5〉 divás {105, 10}
 {108, 12}
 {401, 3}
 {841, 14}
 {964, 3}
 {965, 2}
 árṇasas {158, 3}
 {182, 7}
 vánasya {654, 18}
 útsasya {831, 1}
 ājés {928, 5}
 kā́ṣṭhāyās {928, 9}
 bildlich {837, 2} (iṣṭásya 〰 áditis ní dhātu)
 〰 ūruós {679, 10}
 〰 kā́ṣṭhānām {32, 10}
 nāvíānām {33, 11}
 pastíānām {164, 30}
 {777, 23}
 āsām (dhā́rāṇām) {354, 5}
 yā́sām (apā́m) {565, 3}
 apā́m {605, 4}. — 6〉 {248, 2}
 {355, 6}
 {398, 3}. — 7〉 {557, 4}. — 8〉 {647, 20}.

 mádhya:
-e 1〉 duroṇé {453, 1}.

Burnouf

French

 मध्य मध्य a. moyen,  situé au milieu,  dans l'intérieur, 
au centre,  dans l'intervalle.
		 Qqf.  vil,  bas,  médiocre.
		 Qqf. 
droit,  juste,  raisonnable. -- S. m.
  n.
  le milieu,  le centre.
		 La
taille,  la ceinture.
		 Le medium,  t. de musique. -- S. m.
  intervalle
temps d'arrêt.
		 Flanc du cheval.
		 Nombre très-grand. -- S. f.
  le
doigt du milieu.
		 Jeune fille d'un âge moyen. 
		 Stance de 4 lignes
de 3 syllabes.
		 Lat. medius
 gr.
μέσος
 goth. midja
 irl. meadhon
 etc.
मध्यग a. (गम्) qui va au centre.
मध्यगन्ध m.
  manguier,  bot.
मध्यतस् adv. (sfx. तस्) au milieu,  du milieu.
मध्यदेश m.
  le Pays-du-milieu,  entre le Kurukṣetra [Delhi], 
le Prayāga d'Allahâbad,  l'Himālaya et le Vindhya.
मध्यम a. qui est au milieu,  dans l'intérieur,  au centre, 
dans l'intervalle,  dans un juste milieu. -- S. m.
  n.
  le milieu du corps, 
la taille. -- S. m.
  la 4ᵉ note de la gamme indienne,  qui est notre
quinte
 gamme majeure reposant sur cette note.
		 Le Madhyadêśa.
Esp. d'antilope. -- S. f.
  mms. que मध्या।
मध्यमलोक m.
  le monde intermédiaire,  la terre.
मध्यमभृतक m.
  cultivateur fermier [labourant pour soi et
pour son maître].
मध्यमसङ्ग्रह m.
  intrigue avec la femme d'un autre homme.
मध्यमसाहस n.
  dégradation faite à un édifice,  à un
mur,  etc.
मध्यमिक m.
  sectateur de l'école buddhiste qui se rattache
à Nāgārjuna.
मध्यमिका f.
  (sfx. इक) jeune fille d'un âge moyen. 
मध्यमीय a. (sfx. ईय) mitoyen,  moyen,  intermédiaire
		 central.
मध्ययव m.
  poids de 6 graines de moutarde blanche.
मध्यरात्र m.
  minuit.
मध्यलोक m.
  le monde intermédiaire,  la terre.
मध्यवृत्त n.
  nombril.
मध्यस्थ a. (स्था) situé au milieu
 qui se tient entre
deux
		 indifférent. -- S. m.
  médiateur
 arbitre.
मध्यस्थता f.
  état de ce qui est au milieu ou entre deux
médiation,  arbitrage
		 indifférence.
मध्यस्थल n.
  la taille. la ceinture.
मध्याह्ण m.
  (अहन्) midi.

Stchoupak

French

 मध्य-
 a. qui est au milieu,  médian, 
 intermédiaire 
modéré 
 nt. (aussi m.
 ) milieu,  centre 
 taille,  ventre 
 10.000 trillions 
milieu du ciel 
 espace intermédiaire 
 méridien 
 état intermédiaire 
-अम् -एन au milieu de,  dans,  entre (gén.  ifc.) 
 -ए id. 
 en
présence de (-ए कृ- compter parmi 
 -ए-कृत्य eu égard à) 
-तस् du milieu de,  au milieu,  parmi (gén.  ifc.) 
 -ता- f.
 
médiocrité.
°ग- ag. qui va ou se trouve au milieu ou dans (gén.  ifc.) 
 °गत-
°चारिन्- id.
°देश- m.
  méridien 
 taille,  ceinture,  ventre 
 centre de la plaine
indo-gangétique (Agra-Delhi-Allahâbâd-Oude) 
 a. habitant du Madhyadeśa 
-ईय- -य- a. id.
°निहित- a. v. mis au milieu,  enfoncé.
°प्रविष्ट- a. v. qui a surpris les secrets de.
°भाग- m.
  milieu,  centre 
 taille.
°रात्र- m.
  -इ- f.
  minuit.
°वर्तिन्- a. ifc. situé dans ou entre.
°स्थ- a. situé au milieu ou dans (gén. ) 
 neutre,  impartial 
intermédiaire 
 -ता- f.
  neutralité,  indifférence.
°स्थित- a. v. situé au milieu de ou dans 
 -ता- f.
  indifférence.
मध्यं-दिन- m.
  midi 
 Midi personnifié 
 °गत- a. v. arrivé au
méridien (soleil).
मध्यादित्य- m.
  soleil de midi.
मध्याह्न- m.
  midi 
 °सवन- nt. sacrifice du milieu de la
journée.
मध्ये-जठरम् adv. au milieu du corps.
°नदि adv. dans la rivière.
°पृष्ठम् adv. sur le dos.
°रणम् adv. dans la mêlée.
°रथ्यम् adv. au milieu de la rue.
°वारि adv. dans l'eau.
°समुद्रम् adv. dans l'océan. 

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.