| YouTube Channel

मधुव्रत (madhuvrata)

 
शब्दसागरः
English
मधुव्रत
m.
 (-तः) A bee.
E.
 मधु honey, व्रत observance.
Capeller Eng
English
म॑धुव्रत
a.
 intent upon sweetness
m.
 bee.
Yates
English
मधु-व्रत (तः) 1.
m.
 A bee.
Wilson
English
मधुव्रत
m.
 (-तः) A bee.
E.
 मधु honey, व्रत observance.
Monier Williams Cologne
English
म॑धु—व्रत (म॑धु-), mf(आ)n. occupied with sw°,
RV.
म॑धु—व्रत
m.
 a large black bee,
Kāv.
BhP.
&c.
(with बोध-निधि),
N.
 of author,
Cat.
Apte Hindi
Hindi
मधुव्रतः
पुं*
 मधु-व्रतः -
भौंरा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मधुव्रत
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭ್ರಮರ /ದುಂಬಿ
व्युत्पत्तिः - > मधु तत्सङ्ग्रहो व्रतमस्य
प्रयोगाः - > "मालां मधुव्रतवरूथगिरापघुष्टाम्"
उल्लेखाः - > भाग० ३-२८-२८
L R Vaidya
English
maDu-vrata {% m. %} a bee, e.g. मालतीमुकुले भाति गुंजन्मत्तमधुव्रतः । प्रयाणे पंचबाणस्य संखमापूरयन्निव, or लताकुंजे गुंजन्मधुव्रतमंडलीमुखरशिखरे Git.G.ii.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
भ्रमरो मधुकृद्भृङ्गश्चञ्चरीकः शिलीमुखः ।
इन्दिन्दिरोऽली रोलम्बो द्विरेफोऽस्य षडङ्घ्रयः ॥ १२१२ ॥
भोज्यं तु पुष्पमधुनी खद्योतो ज्योतिरिङ्गणः ।
-wordlist-
भ्रमर (पुंस्त्री), मधुकृत् (पुंस्त्री), भृङ्ग (पुंस्त्री), चञ्चरीक (पुंस्त्री), शिलीमुख (पुंस्त्री), इन्दिन्दिर (पुंस्त्री), अलिन् (पुंस्त्री), रोलम्ब (पुंस्त्री), द्विरेफ (पुंस्त्री), षट्पद (पुं), षडंह्रि (पुं), षट्चरण (पुं), पुष्पलिह् (पुं), पुष्पन्धय (पुं), मधुलिह् (पुं), मधुप (पुं), मधुव्रत (पुं), खद्योत (पुं), ज्योतिरिङ्गण (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
मधुकर
मधुकर, मधुप, मधुव्रत, शिलीमुख, भ्रमर, भृङ्ग, पुष्पलिह्, इन्दिन्दिर, आलि, षट्चरण, चञ्चरीक, अलिन्, द्विरेफ
मधुकरमधुपमधुव्रतशिलीमुखभ्रमरभृङ्गपुष्पलिहः ।
इन्दिन्दिरालिषट्चरणचञ्चरीकालिनो द्विरेफाः स्युः ॥ २५५ ॥
verse 2.1.1.255
page 0031
नाममाला
Sanskrit
अलि, भृङ्ग, शिलीमुख, भ्रमर, षट्पद, द्विरेफ, मधुव्रत
मौर्वी जीवा गुणो गव्या ज्याऽलिर्भृङ्गः शिलीमुखः ।
भ्रमरः षट्पदो ज्ञेयो द्विरेफश्च मधुव्रतः ॥ ८२ ॥
verse 0.1.1.82
page 0042
अलिमौर्वीक, अलिजीव, अलिगुण, अलिगव्य, अलिज्य, भृङ्गमौर्वीक, भृङ्गजीव, भृङ्गगुण, भृङ्गगव्य, भृङ्गज्य, शिलीमुखमौर्वीक, शिलीमुखजीव, शिलीमुखगुण, शिलीमुखगव्य, शिलीमुखज्य, भ्रमरमौर्वीक, भ्रमरजीव, भ्रमरगुण, भ्रमरगव्य, भ्रमरज्य, षट्पदमौर्वीक, षट्पदजीव, षट्पदगुण, षट्पदगव्य, षट्पदज्य, द्विरेफमौर्वीक, द्विरेफजीव, द्विरेफगुण, द्विरेफगव्य, द्विरेफज्य, मधुव्रतमौर्वीक, मधुव्रतजीव, मधुव्रतगुण, मधुव्रतगव्य, मधुव्रत, ऐक्षव, कन्दर्प_धनुष्
मौर्व्यादिप्रान्तमल्यादिकन्दर्पस्यैक्षवं धनुः ।
verse 0.1.1.83
page 0042
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मधुव्रतः,
पुं,
 (मधु मधुसञ्चयो व्रतं व्रतमिव सत-तानुशीलनीयं यस्य । यद्बा, मधुव्रतयति नियतंभुङ्क्ते इति । व्रति + अण् ।) भ्रमरः । इत्य-मरः । २ । ५ । २९ ॥
(यथा, भागवते । ३ । २८ । २८ ।“मालां मधुव्रतवरूथगिरोपघुष्टाम् ॥
”मध्वर्थं व्रतं कर्म्म यस्य । उदकार्थकर्म्मणि, त्रि ।यथा, ऋग्वेदे । ६ । ७० । ५ ।“मधुनो द्यावापृथिवी मिमिक्षतां मधुश्चुतापधुदुघे मधुव्रते ॥
”“मधुव्रते उदकार्थकर्म्माणौ ।” इति तद्भाष्पेसायनः ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मधुव्रत पुंस्त्री० मधु तत्सञ्चयो व्रतं सततानुशीलनं यस्य ।भ्रमरे अमरः स्त्रियां ङीष् ।
Capeller
German
म॑धुव्रत Süßigkeit wirkend
Segen spendend.
m.
 Biene.
Grassman
German
mádhu-vrata, a., Süssigkeit, Segen [madhu 4] wirkend.
-e [d. f.] dyā́vāpṛthivī́ {511, 5}.