| YouTube Channel

मधुप (madhupa)

 
शब्दसागरः
English
मधुप
m.
 (-पः) A bee.
E.
 मधु honey, and प who drinks.
Capeller Eng
English
मधुप॑
a.
 sipping honey or sweetness
m.
 bee.
Yates
English
मधु-प (पः) 1.
m.
 Idem.
Spoken Sanskrit
English
मधुप madhupa
adj.
 drinking sweetness
मधुप madhupa
adj.
 honey-drinker
मधुप madhupa
m.
 bee or a drunkard
मधुप madhupa
m.
 large black bee
मधुप madhupa
m.
 drunkard
Wilson
English
मधुप
m.
 (-पः) A bee.
E.
 मधु honey, and प who drinks.
Monier Williams Cologne
English
मधु—प॑ mf(आ)n. drinking sweetness, honey-drinker,
RV.
R.
मधु—प॑
m.
 (with or
scil.
 खग) a large black bee,
Kāv.
Pañcat.
&c.
a bee or a drunkard,
Bhām.
Apte Hindi
Hindi
मधुपः
पुं*
 मधु-पः -
मधुकर या पियक्कड़
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मधुप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭ್ರಮರ /ದುಂಬಿ
निष्पत्तिः - > पा (पाने) - "कः" (३-२-३)
व्युत्पत्तिः - > मधु पीबति
प्रयोगाः - > "वकुलपुष्परसासवपेशलध्वनिरगान्निरगान्मधुपावलिः"
उल्लेखाः - > माघ० ६-७
मधुप
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡುವವನು ಹೆಂಡ ಕುಡಿಯುವವನು
L R Vaidya
English
maDu-pa {% m. %} a bee, ध्वनति मधुपसमूहे श्रवणमपिदधाति Git.G.v.
Bopp
Latin
मधुप m. (e मधु et प bibens) id. AM.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
मधुप m. °Schnapstrinker, S II, 138, 11.
[मधुप] , °f. ई weibl. Biene, Govardh. 14, 537. 646
Prabandh. 98, 9. [Ich möchte hier darauf hinweisen, daß es streng genommen ein zoologischer Irrtum ist, wenn die honigsammelnden Bienen als Masculina figurieren
denn sie sind bekanntlich neutrius generis, was die Inder freilich noch nicht wußten.]
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
भ्रमरो मधुकृद्भृङ्गश्चञ्चरीकः शिलीमुखः ।
इन्दिन्दिरोऽली रोलम्बो द्विरेफोऽस्य षडङ्घ्रयः ॥ १२१२ ॥
भोज्यं तु पुष्पमधुनी खद्योतो ज्योतिरिङ्गणः ।
-wordlist-
भ्रमर (पुंस्त्री), मधुकृत् (पुंस्त्री), भृङ्ग (पुंस्त्री), चञ्चरीक (पुंस्त्री), शिलीमुख (पुंस्त्री), इन्दिन्दिर (पुंस्त्री), अलिन् (पुंस्त्री), रोलम्ब (पुंस्त्री), द्विरेफ (पुंस्त्री), षट्पद (पुं), षडंह्रि (पुं), षट्चरण (पुं), पुष्पलिह् (पुं), पुष्पन्धय (पुं), मधुलिह् (पुं), मधुप (पुं), मधुव्रत (पुं), खद्योत (पुं), ज्योतिरिङ्गण (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
मधुकर
मधुकर, मधुप, मधुव्रत, शिलीमुख, भ्रमर, भृङ्ग, पुष्पलिह्, इन्दिन्दिर, आलि, षट्चरण, चञ्चरीक, अलिन्, द्विरेफ
मधुकरमधुपमधुव्रतशिलीमुखभ्रमरभृङ्गपुष्पलिहः ।
इन्दिन्दिरालिषट्चरणचञ्चरीकालिनो द्विरेफाः स्युः ॥ २५५ ॥
verse 2.1.1.255
page 0031
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मधुपः,
पुं,
 (मधु पिबतीति । पा + कः ।) भ्रमरः ।इत्यमरः । २ । ५ । २९ ॥
(यथा, राजतर-ङ्गिण्याम् । ३ । ४०९ ।“गव्व्यूतिमात्रमासन्ने देवीधामनि धैर्य्यवान् ।धुन्बन् कराभ्यां मधुपान् धावति स्म स धीरधीः ॥
”मधु जलं पातीति । पा + कः । वारिरक्षके, त्रि । यथा, ऋग्वेदे । ५ । ३२ । ८ ।“त्यं चिदर्णं मधुपं शयानमसिन्वं वव्रं मह्या-ददुग्रः ।”“मधुपं मधुनोऽम्भसः पातारं पालयितारम् ।”इति तद्भाष्ये सायनः ॥
मधुपानकर्त्तरि च, त्रि ।यथा, ऋग्वेदे । १ । १८० । २ ।“स्वसा यद्वां विश्वगूर्त्तीभराति वाजायेट्टे मधु-पाविषे च ।” “हे मधुपौ मधुरस्य सोमरसस्यपातारौ ।” इति तद्भाष्ये सायनः ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मधुप
पु०
 मधु पिबति पा--क । १ भ्रषरे अमरः २ मधुप्रायिनित्रि० । “प्रारब्धो मधुपैरकारणमहो” इत्युद्भटः ।
Capeller
German
मधुप॑ Süßigkeit trinkend
m.
 Biene.
Grassman
German
madhu-pá, a., 1〉 Süssigkeit, süssen Soma [mádhu 10] schlürfend [pá v. 2. pā]
2〉 Süssigkeit, den befruchtenden Regen [mádhu 4] aufzehrend.
-ám 2〉 árṇam (śúṣṇam) {386, 8}.
-au [V. du.] 1〉 (aśvinau) {180, 2}.
-ébhís 1〉 āsábhīs {34, 10}
{341, 3}.