| YouTube Channel

मण्डपः (maNDapaH)

 
Apte
English
मण्डपः [maṇḍapḥ], [मण्डं भूषां पाति पा-क, मण्ड्-कपन् वा]
A temporary hall erected on ceremonial occasions, an open hall
विवाहमण्डप.
A tent, pavilion
दीर्घेष्वमी नियमिताः पटमण्डपेषु निद्रां विहाय वनजाक्ष वनायुदेश्याः
R.*
 5.73.
An arbour, a bower, as in लतामण्डप
प्रत्यासन्नौ कुरबकवृतेर्माधवी- मण्डपस्य
Me.*
 8.
A building consecrated to a deity.Comp. -प्रतिष्ठा the consecration of a temple.
Apte Hindi
Hindi
मण्डपः
पुं*
 - "मण्डं भूषां पाति-पा+क, मण्ड्+कपन् वा"
"विवाहादि संस्कारों के अवसर पर बनाया गया अस्थायी मण्डप, खुला कमरा, विवाह मंडप"
मण्डपः
पुं*
 - -
"तंबू, मंडवा"
मण्डपः
पुं*
 - -
"लता कुंज, लतागृह, लतामंडप"
मण्डपः
पुं*
 - -
किसी देवता को अर्पित किया गया भवन
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 बाह्यकोष्ठः, कक्षा, मण्डपः
noun
विशालः महान् वा कक्षः।
"अतिथयः बाह्यकोष्ठे उपविश्य दूरदर्शनं पश्यन्ति।"
Synonyms:
 कुञ्जः, निकुञ्जः, निकुञ्जम्, झाटः, गह्वरः, दन्तः, वल्लुरम्, लतागृहम्, लतालयः, मण्डपः
noun
वृक्षाणां लतानां च विटपेन मण्डपम् इव आच्छादितं स्थानम्।
"कुञ्जे मृगादयः पशवः विहरन्ति।"
Synonyms:
 पटमण्डपः, मण्डपः, मण्डपम्, पटमण्डपः, पटवासः
noun
सभायाः अधिवेशनार्थम् उत्सवादीनां कृते निर्मितं वस्त्रगृहम्।
"कृपया सर्वे सभापतेः प्रस्थानानन्तरमेव पटमण्डपात् गच्छन्तु।"
Synonyms:
 मण्डपः
noun
एकः पुरुषः ।
"मण्डपस्य उल्लेखः कोषे वर्तते"
Tamil
Tamil
மண்ட3ப: : மண்டபம்.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: मण्डपः
Root: मण्डप
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ tent
⇒ bower
⇒ temple
⇒ arbour
⇒ pavilion
⇒ temporary shed for festivities
⇒ drinking the scum of boiled rice or of any liquor
Shloka(s):
2|2|9|2 ► हर्म्यादि धनिनां वासः प्रासादो देवभूभुजाम्॥ (पुरवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|2|9|2 ⇢ मण्डपः (मण्डप) (पुं) ⇒ tent, bower, temple, arbour, pavilion, temporary shed for festivities, drinking the scum of boiled rice or of any liquor
➠ 2|2|9|2 ⇢ मण्डपम् (मण्डप) (नपुं) ⇒ tent, bower, temple, arbour, pavilion, temporary shed for festivities, drinking the scum of boiled rice or of any liquor
➠ 2|2|9|2 ⇢ जनाश्रयः (जनाश्रय) (पुं)
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ गृहम्
जातिः ➡ मानवनिर्मितिः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मण्डपः, पुं
क्ली,
 (मडि + भावे घञ् मण्डः । मण्डंपाति । पा + कः ।) जनविश्रामगृहम् । तत्प-र्य्यायः । जनाश्रयः २ । इत्यमरः । २ । २ । ९ ॥
(यथा, देवीभागवते । २ । ११ । ५० ।“गङ्गातीरे शुभां भूमिं मापयित्वा द्विजोत्तमैः ।कुर्व्वन्तु मण्डपं स्वस्थाः शतस्तम्भं मनोहरम् ॥
”)देवादिदत्तवेश्म । इति शब्दरत्नावली ॥
(यथा-विश्वकर्म्मप्रकाशे ६ अध्याये ।“प्रदक्षिणायास्तु समस्त्वग्रतो मण्डपो भवेत् ।तस्य चार्द्धेन कर्त्तव्यस्त्वग्रतो मुखमण्डपः ॥
”इत्यादिमण्डपविवरणम् तत्रैव विस्तरशोद्रष्टव्यम् ॥
मण्डं पिबतीपि । पा + कः ।) मण्ड-पानकर्त्तरि त्रि ॥