| YouTube Channel

मञ्जरि (maJjari)

 
शब्दसागरः
English
मञ्जरि
f.
(-रिः-री)
1. A compound pedicle, a fruit or flower-stalk.
2. A
A large pearl.
3. A plant, commonly Tilaka.
4. A line.
5. A
creeper.
6. The holy-basil.
mf. (-रिः-री) A shoot, a sprout.
E.
मञ्जु
beautiful, to go, or be,
aff.
इ,
deriv.
irr
., ङीप् optionally added.
Capeller Eng
English
मञ्जरि
f.
=
prec.
, blossom or bud
i.g.
°री often in
titles of books (—°).
Yates
English
मञ्जरि (रिः-री) 2. 3.
f.
A compound
pedicle
a stalk
a large pearl.
m.
f.
A sprout or shoot.
Wilson
English
मञ्जरि
f.
(-रिः-री)
1 A compound pedicle, a fruit or flower stalk.
2 A large pearl.
3 A plant, commonly Tilaka.
mf. (-रिः-री) A shoot, a sprout.
E.
मञ्जु beautiful, to go or be,
aff.
इ,
deriv.
irr
., ङीप्
optionally added.
Apte
English
मञ्जरिः [mañjariḥ] री [rī], री
f.
A shoot, sprout, spring
निवपेः सहकार- मञ्जरीः
Ku.*
4.38
सदृशकान्तिरलक्ष्यत मञ्जरी
R.*
9.44
16.51
so स्फुरतु कुचकुम्भयोरुपरि मणिमञ्जरी
Gīt.*
1
मुखं मुक्तारुचो धत्ते धर्माम्भःकणमञ्जरीः Kāv.2.71.
A cluster of blossoms.
A flower-stalk.
A (parallel) line or row.
A pearl
cf.
मञ्जरीपिञ्जरित 'bedecked with pearls'.
A creeper.
The holy basil.
The plant Tilaka.
Comp.
-चामरम् a chowrie in the form of a sprout, fan-like sprout
व्याधूयन्ते निचुलतरुभिर्मञ्जरीचामराणि
V.*
4.13.-जालम् a dense mass of buds or flowers. -नम्रः the plant called वेतस.
Apte 1890
English
मंजरिः
री f. 1 A shoot, sprout, spring
निवपेः सहकारमंजरीः Ku. 4. 38
सदृशकांतिरलक्ष्यत मंजरी R. 9. 44, 16. 51
so स्फुरतु कुचकुंभयोरुपरि मणिमंजरी Gīt. 10
मुखं मुक्तारुचो धत्ते घर्मांभःकणमंजरीः Kāv. 2. 71.
2 A cluster of blossoms.
3 A flower-stalk.
4 A (parallel) line or row.
5 A pearl.
6 A creeper.
7 The holy basil.
8 The plant Tilaka.
Comp.
चामरं a chowrie in the form of a sprout, fan-like sprout
V. 4. 4.
नम्रः the plant called वेतस.
Monier Williams Cologne
English
मञ्जरि See मञ्जरी.
Monier Williams 1872
English
मञ्जरि, इस्, or मञ्जरी, f. a cluster of blossoms
a compound pedicle or flower-stalk, a branching
flower-stalk
a flower-bud
a shoot, sprout, sprig,
stalk, (often at the end of titles of works, cf. प्र-
दीप-म्°)
N. of a work by Bhaṭṭācārya-cūḍāmaṇi
(abbreviated fr. the full title Nyāya-siddhānta-mañ-
jarī)
a parallel line or row
a species of plant (=
तिलक)
N. of a metre, four times ˘˘¯˘¯,
˘˘˘¯˘¯¯˘¯
of another consisting of four lines
of 12, 8, 16, and 20 syllables
a pearl
a creeper
= तुलसी, holy basil
[cf. Gr. μάργαρον, μαργαρίτης
Lat. margarita.]
—मञ्जरी-चामर, अम्, n. a
fan-like sprout.
—मञ्जरी-नम्र, अस्, m. ‘bent
down with clusters of flowers, the plant Calamus
Rotang.
—मञ्जरी-पिञ्जरित, अस्, आ, अम्, having
pearls and gold.
—मञ्जरी-प्रकाश or न्याय-
सिद्धान्त-मञ्जरी-प्रकाश, अस्, m. a commen-
tary by Bhāskara or Laugākṣi Bhāskara on the
Nyāya-siddhānta-mañjarī (an elementary treatise on
the Nyāya system).
—मञ्जरी-सार or न्याय-सिद्-
धान्त-मञ्जरी-सार, अम्, n. a commentary by
Yādava Vyāsa on the Nyāya-siddhānta-mañjarī.
Macdonell
English
मञ्जरि mañj-ar-i (or ī),
f.
cluster of blossoms
🞄flower-bud
parallel row or line (ī)
🞄a plant (ī): this word in the first sense is 🞄often used —° in tities of books
-ikā,
f.
N. of a 🞄princess
-ita, den. pp. furnished with a cluster 🞄of blossoms
-ī-kṛ, turn into flower-buds.
Benfey
English
मञ्जरि and मञ्जरी मञ्जरी̆,
f.
1.
= मञ्जर, Rām. 6, 15, 7 (pearl).
2.
A shoot, sprout, Vikr. d. 26, 76 (मञ्-
जरी-चामर, A fan-like sprout).
--
Comp.
काम-, मदन-, and राग
-मञ्जरी,
f.
proper names. लोभ
-मञ्जरी,
f.
used instead of काममञ्-
जरी, Daśak. in Chr. 192, 21 (the pearl
of covetousness.)
Apte Hindi
Hindi
मञ्जरिः
स्त्री*
- मञ्जु + + इन् शक* पररुपम्
"कोंपल, अंकुर, बौर"
मञ्जरिः
स्त्री*
- मञ्जु + + इन् शक* पररुपम्
फूलों का गुच्छा
मञ्जरिः
स्त्री*
- मञ्जु + + इन् शक* पररुपम्
फूल कली
मञ्जरिः
स्त्री*
- मञ्जु + + इन् शक* पररुपम्
फूल का वृन्त
मञ्जरिः
स्त्री*
- मञ्जु + + इन् शक* पररुपम्
समानान्तर रेखा
मञ्जरिः
स्त्री*
- मञ्जु + + इन् शक* पररुपम्
मोती
मञ्जरिः
स्त्री*
- मञ्जु + + इन् शक* पररुपम्
लता
मञ्जरिः
स्त्री*
- मञ्जु + + इन् शक* पररुपम्
तुलसी
मञ्जरिः
स्त्री*
- मञ्जु + + इन् शक* पररुपम्
तिलक का पौधा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मञ्जरि(री)
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೂವು ಮೊದಲಾದುವುಗಳ ಗೊಂಚಲು
निष्पत्तिः - > (गतौ) - "इः" (उ० ४-१३९)
व्युत्पत्तिः - > मञ्जु मनोहरतां ऋच्छति
प्रयोगाः - > "स्फुरन्नखांशूत्करमञ्जरीभृतः"
उल्लेखाः - > किरा० ८-५
मञ्जरि(री)
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಂಕುರ /ಹೊಸದಾಗಿ ಹೊರಟಿರುವ ಚಿಗುರು
प्रयोगाः - > "मञ्जर्युदारा शुशुभेऽर्जुनस्य"
उल्लेखाः - > रघु० १६-५१
मञ्जरि(री)
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಪ್ಪ ಮುತ್ತು
मञ्जरि(री)
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತುಲಸಿ ಗಿಡ
मञ्जरि(री)
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಿಲಕವೃಕ್ಷ
मञ्जरि(री)
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲತೆ
Bopp
Latin
मञ्जरि i. q. sq.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
निष्कुहः कोटरो मञ्जा मञ्जरिर्वल्लरिश्च सा ११२२
-wordlist-
निष्कुह (पुं), कोटर (पुं), मञ्जा (स्त्री), मञ्जरि (स्त्री), वल्लरि (स्त्री)
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: मञ्जरिः
Root: मञ्जरि
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः
Meaning(s):
Compound pedicle
Shloka(s):
3|3|20|1 गुच्छो गुलुञ्छः स्तबको मञ्ज्यां मञ्जरिवल्लरी। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
3|3|20|1 मञ्जी (मञ्जी) (स्त्री) Compound pedicle
3|3|20|1 मञ्जरिः (मञ्जरि) (स्त्री) Compound pedicle
3|3|20|1 वल्लरि (वल्लरि) (स्त्री) Compound pedicle
Related word(s):
अमरकोशः
Sanskrit
Word: मञ्जरिः
Root: मञ्जरि
Gender: स्त्री
Number: all
Meaning(s):
Shloka(s):
2|4|13|2 निष्कुहः कोटरं वा ना वल्लरिर्मञ्जरिः स्त्रियौ॥ (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s):
2|4|13|2 वल्लरि (वल्लरि) (स्त्री) creeper, kind of metre, compound pedicle, branching foot-stalk, particular musical instrument, any climbing or creeping plant, cultivated fenugreek [Trigonella Foenum Graecum - Bot.]
2|4|13|2 मञ्जरिः (मञ्जरि) (स्त्री)
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः वृक्षः
उपाधि समूहः
परा_अपरासंबन्धः पुष्पादिबन्धनम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मञ्जरिः,
स्त्री,
वल्लरिः इत्यमरः १३
वल्लते वृणोति तरुं वल्लरिः वलमि वल्ल ङस्तृतौ नाम्नीति अरिः मञ्जु मनोज्ञतां रातीतिमञ्जरिः पूर्व्वेण डिः मनीषादित्वादुकारस्यअकारः पाच्छोणादीति ईपि मञ्जरी वल्लरीच वल्लरिर्मञ्जरिर्द्वयोरिति शाब्दिकः
वल्लि-र्मुञ्जिश्चात्र ।“मञ्जरिमञ्जरी मञ्जिर्मञ्जरं त्रिषु वल्लरी ।वल्लरं त्रिषु वल्लिश्च वल्लरिः पत्रनालिका
”इति हड्डचन्द्रः
लतामात्रेऽपि वल्लरिः अतो बाहुवल्लरीतिप्रयोग इति मुकुटादयः
वल्लरीमञ्जय्योर्भेद-मप्याहुः यथा अभिनवनिर्गता आयता सुकु-मारा सकुसुमा अकुसुमा मञ्जरिः यथाचूतमञ्जरिः कदलीमञ्जरिः वल्लरिः पुनश्चिर-भूतापि यथा तालमञ्जरिः गुवाकवल्लरिरितिद्वयमेव नवे चिरन्तनेऽपीति कृष्णसाञ्जौ इतिभरतः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मञ्जरि(री) स्त्री मञ्जु ऋच्छति ऋ० इन् शक० पररूपं वाङीप् अभिनवोद्गतायां सुकुमारायां पल्लवाङ्कुररूपायां१ वल्लर्य्याम् अमरः ङीबन्तस्तु तत्र मुक्तायां तिलक-लतायां शब्दरत्ना० तुलस्याम् राजनि० ततः तारका०इतच् मञ्जरित जातमञ्जरीके
त्रि०
ङीबन्तः “सजसायलौगिति शरग्रहैर्मञ्जरी” व० र० टी० उक्ते चतुर्दशा-क्षरपादके छन्दोभेदे
Capeller
German
मञ्जरि u.
°री
f.
dass., blütenknospe.