भृतक (bhRtaka)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 भृतक m.
  (-कः)
	 1. A hired labourer.
	 2. A servant.
 E.
  भृत hired,  कन् added.

Capeller Eng

English

 भृतक a.
  hired,  paid
 m.
  a hired servant. 

Yates

English

 भृतक (कः) 1.
m.
  A hired labourer, 
a servant.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

भृतक 	-	 bhRtaka 	-	 adj.
  	-	  brought
भृतक 	-	 bhRtaka 	-	 adj.
  	-	  fetched
भृतक 	-	 bhRtaka 	-	 adj.
  	-	  hired
भृतक 	-	 bhRtaka 	-	 adj.
  	-	  receiving wages
भृतक 	-	 bhRtaka 	-	 m.
  	-	  hired labourer
भृतक 	-	 bhRtaka 	-	 m.
  	-	  servant
भृतक 	-	 bhRtaka 	-	 m.
  	-	  attendant

Wilson

English

 भृतक
m.
  (-कः)
1 A hired labourer.
2 A servant.
E.
  भृत hired,  कन् added.

Apte

English

भृतक [bhṛtaka],  a.
  [भृतं भरणं वेतनमुपजीवति कन्]

Nourished
 कैकेय्या न वयं राज्ये भृतका हि वसेमहि Rām.*
  2.48.23.

Hired,  paid. -कः A hired servant
 ...... द्वादशमंशं भृतकः Kau. A.
 2.8.26
 रक्षेत भृतको$रण्ये यथा गास्तादृगेव सः Mb.
 *  3. 33.24. Comp.
   -अध्यापकः a hired teacher. -अध्यापनम् instruction given by a hired teacher
 भृतादध्ययनादानं भृत- काध्यापनं तथा Y.*
  3.23. -अध्यापित a.
  taught by a paid teacher. (-तः) a student who pays his teacher for his labour (=  'a paying student' of the modern days)
 भृतकाध्यापको यश्च भृतकाध्यापितस्तथा Ms.*
  3.156.

Apte 1890

English

 भृतक a. [भृतं भरणं वेतनमुपजीवति कन्] Hired,  paid. 
कः A hired servant. 
Comp. 
अध्यापकः a hired teacher. 
अध्यापित a. taught by a paid teacher. (
तः) a student who pays his teacher for his labour (= ‘a paying student’ of the modern days)
 Ms. 3. 156. 

Monier Williams Cologne

English

 भृतक mfn.
   brought,  fetched (See द्राग्-भ्°)

 भृतक mfn.
   hired,  receiving wages

 भृतक m.
  a hired labourer,  servant,  Mn.
  
 MBh.
   &c.
  

Monier Williams 1872

English

 भृतक,  अस्,  आ,  अम्,  hired,  kept in pay,  receiving
wages
 (अस्),  m. a hired labourer,  a servant.
—भृ-
तकाध्यापक (°क-अध्°),  अस्,  m. a hired teacher, 
one who gives instruction for pay.
—भृतकाध्या-
पित,  अस्,  आ,  अम्,  taught by a hired teacher
 (अस्),  m.
a student who pays his teacher.

Benfey

English

 भृतक भृत + क (see भृ), 
 1. m.
 
A servant,  Man.  6,  45.
 2. (n. ) Wages, 
Man.  3,  156 (or ‘Hired’).
 -- Comp.
  म-
ध्यम-,  m.
  a husbandman. 

Apte Hindi

Hindi

भृतक
वि* - भृतं भरणं वेतनमुपजीवति कन्
"मजदूरी पर रखा हुआ,  वैतनिक"

भृतकः
पुं*
  - -
भाड़े का नौकर

भृतक
वि* - भृत+कन्
"पालन पोषण किया हुआ,  "

भृतक
वि* - भृत+कन्
किराये का

भृतकः
पुं*
  - भृत+कन्
भाड़े का सेवक

L R Vaidya

English

 Bftaka {% (I) a. (f. का) %} Hired.

 Bftaka {% (II) m. %} A hired servant.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
भृतके भृतिभुग्वैतनिकः कर्मकरोऽपि च ॥ ३६१ ॥
-wordlist-
 
भृतक (पुं),  भृतिभुज् (पुं),  वैतनिक (पुं),  कर्मकर (पुं)

नाममाला

Sanskrit

भृत्य,  भृतक,  पत्ति,  पदाति,  पदग,  अनुग,  भट,  अनुजीव्य,  अनुचर,  शस्त्रजीविन्,  किङ्कर
भृत्योऽथ भृतकः पत्तिः पदातिः पदगोऽनुगः ।
भटोऽनुजीव्यनुचरः शस्त्रजीवी च किङ्करः ॥ २९ ॥
verse 0.1.1.29
page 0014

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 भृतकः,  पुं,
   (भ्रियते इति । भृ + कर्म्मणि क्तः ।ततः स्वार्थे कन् । यद्वा,  भृतेन वेतनेन उपजीव-तीति कन् ।) वेतनोपजीविकर्म्मकर्त्ता । तत्-पर्य्यायः । भृतिभुक् २ कर्म्मकरः ३ वैतनिकः ४ ।इत्यमरः । २ । १० । १५ ॥
 (यथा,  मनौ । ३ । १५६ ।“भृतकाध्यापको यश्च भृताध्यापितस्तथा ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 भृतक त्रि०
  भृतं भरणं वेतनमुपजीवति कन् । वेतनोष-जीविनि अमरः “भृतकाध्यापको यस्तु नृतकाध्यापित-स्तथा” मनुः । भृतकभेदाः शुक्रनीतिसारे ४ स्य० उक्ता यथा“दश प्रोक्ताः पुरोधाद्या ब्राह्मणाः सर्व एव ते । अभावेक्षत्रिया योज्यास्तदभावे तथोरुजाः । नैव शूद्रास्तुसंयोज्या गुणवन्तोऽपि पार्थिवैः । भागग्राही अत्रियस्तुसाहसाधियतिश्च सः । ग्रामपो ब्राह्मणो योज्यः का-यस्थो लेखकस्तथा । शुक्लग्राही तृ वैश्यो हि प्रति-प्रतिहारश्च पादजः । सेनाधिपः क्षत्रियस्तु ब्राह्मण-स्तदभावतः । न वैश्यो न च वै शूद्रः कातरश्च कदा-चन । सेनापतिः शूर एव योज्यः सर्वासु जातिषु ।भसङ्करचर्तुर्वर्णधर्मोऽयं चैव पावनः । यस्य वर्णस्ययो राजा स वर्णः सुखमेधते । नोपकृतं मन्यते स्य नतुष्यति मुसेवनैः । कथान्तरे न स्मरति शङ्कते प्रलप-त्यपि । क्षुभ्रस्तनोति मर्माणि तं नृपं भृतकस्त्यजेत्”

Burnouf

French

 भृतक भृतक m.
  (भृ) serviteur à gages.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.