| YouTube Channel

भुजङ्गः (bhujaGgaH)

 
Apte
English
भुजङ्गः [bhujaṅgḥ], [भुजः सन् गच्छति गम्-खच् मुम् डिच्च]
A serpent, snake
भुजङ्गमपि कोपितं शिरसि पुष्पवद्धारयेत्
Bh.*
 2.4.
A paramour, gallant
अभूमिरेषा भुजङ्गभङ्गिभाषितानाम्
K.*
 196.
A husband or lord in general.
A catamite.
The dissolute friend of a king.
The constellation आश्लेषा.
The number 'eight'. -गी A serpent nymph.Comp. -इन्द्रः an epithet of Śeṣa, the lord of snakes.-ईशः an epithet of
Vāsuki.
of Śeṣa.
of Patañjali.
of the sage Piṅgala. -कन्या a young female snake. -प्रयातम्
N.
 of a metre having each quarter of twelve syllables
भुजङ्गप्रयातं भवेद् यैश्चतुर्भिः V. Ratna. -भम् the asterism आश्लेषा. -भुज्
m.
an epithet of 1 Garuḍa.
a peacock. -लता betel-pepper (ताम्बूली). -शिशुः a kind of बृहती metre. -संगता
N.
 of a metre. -हन्
m.
 an epithet of Garuḍa
see भुजगान्तक
&c.
Chandas
Sanskrit
सम-वृत्तम्,
अक्षराणि-
 96,
पादेऽक्षराणि-
 24
मात्राः - 40
सङ्ख्याजातिः - संकृतिः
मात्रा-विन्यासः
द दा दा द दा दा द दा दा द दा दा द दा दा द दा दा द दा दा द दा दा
लक्षण-मूलम् - आनन्दमिश्र-जालक्षेत्रम्
Apte Hindi
Hindi
भुजङ्गः
पुं*
 - "भुजः सन् गच्छति गम्+खच्, मुम् डिच्च"
"साँप, सर्प"
भुजङ्गः
पुं*
 - "भुजः सन् गच्छति गम्+खच्, मुम् डिच्च"
"उपपति, रसिया या सौन्दर्यप्रेमी "
भुजङ्गः
पुं*
 - "भुजः सन् गच्छति गम्+खच्, मुम् डिच्च"
"पति, प्रभु"
भुजङ्गः
पुं*
 - "भुजः सन् गच्छति गम्+खच्, मुम् डिच्च"
"लौंडा, इल्लती"
भुजङ्गः
पुं*
 - "भुजः सन् गच्छति गम्+खच्, मुम् डिच्च"
राजा का लम्पट मित्र
भुजङ्गः
पुं*
 - "भुजः सन् गच्छति गम्+खच्, मुम् डिच्च"
आश्लेषा नक्षत्र
भुजङ्गः
पुं*
 - "भुजः सन् गच्छति गम्+खच्, मुम् डिच्च"
आठ की संख्या
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 नागः, भुजङ्गः, फणी
noun
सर्पविशेषः, तीव्रविषयुक्तः, फणालाङ्गुलयुक्तः सर्पः।
"नागः चन्दनतरौ वसति।"
Synonyms:
 सर्पः, भुजगः, भुजङ्गः, अहिः, भुजङ्गम्, उरगः, पृदाकुः, आशीविषः, विषधरः, चक्री, व्यालः, सरीसृपः, कुण्डली, गूढपात्, चक्षुःश्रवा, काकोदरः, फणी, दर्वीकरः, दीर्घपृष्ठः, दन्दशूकः, विलेशयः, उरगः, पन्नगः, भोगौ, जिह्नगः, पवनाशनः, विलशयः, कुम्भीनसः, द्विरसनः, भेकभुक्, श्वसनोत्सुकः, फणाधरः, फणधरः, फणावान्, फणवान्, फणाकरः, फणकरः, समकोलः, व्याडः, दंष्ट्री, विषास्यः, गोकर्णः, उरङ्गमः, गूढपादः, विलवासी, दर्विभृत्, हरिः, प्रचालकी, द्विजिह्वः, जलरुण्डः, कञ्चुकी, चिकुरः, भुजः
noun
जन्तुविशेषः, सः अगात्रायतसशल्कजन्तुः यः उरसा गच्छति।
"सर्पाः शून्यागारे वसन्ति।"
Tamil
Tamil
பு4ஜங்க3: : பாம்பு, பிரபு, எஜமானன், கணவன், காதலன்,
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
भुजङ्गः,
पुं,
 (भुजं वक्रं गच्छतीति । गम + खच् ।“खच्च डिद्वाच्य” इति वार्त्तिं डित्त्वपक्षे टिलोपः ।)सर्पः । (यथा, रघुः । ९ । ७९ ।“आक्रान्तपूर्व्वमिव मुक्तविषं भुजङ्गंप्रोवाच कोशलपतिः प्रथमापराद्धः ॥
”)षिड्गः । इत्यमरः । १ । ८ । ६ । मेदिनी च ॥
(सीसम् । तद्यथा, --“सीसं वध्रञ्च वप्रञ्च योगेष्टं नागनामकम् ॥
”नागनामकम् । नागः भुजङ्ग इत्यादि ।)इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
अपरञ्च तदर्थे ।“त्रिंशद्भागा भुजङ्गस्य गन्धपाषाणपञ्चकम् ॥
शुरतालकयोर्द्वौ द्वौ वङ्गस्यैकोऽञ्जनात्त्रयम् ।अन्धमूषीकृतं ध्मातं पक्वं विमलमञ्जनम् ॥
”इति वाभटे उत्तरतन्त्रे त्रयोदशेऽध्याये ॥
)