| YouTube Channel

भीमसेन (bhImasena)

 
शब्दसागरः
English
भीमसेन
m.
 (-नः)
1. The third of the five Pāndu princes.
2. A kind of
camphor.
E.
 भीम formidable, and सेना an army.
Capeller Eng
English
भीम॑सेन
m.
N.
 of one of the sons of Pāṇḍu etc.
Yates
English
भीम-सेन (नः) 1.
m.
 The third of the
five
Pāndu princes.
Spoken Sanskrit
English
भीमसेन bhImasena
adj.
 having a formidable army
भीमसेन bhImasena
m.
 name of a yakSa
भीमसेन bhImasena
m.
 kind of camphor
Wilson
English
भीमसेन
m.
 (-नः) The third of the five Pāṇḍu princes.
E.
 भीम formidable, and सेना an army.
Monier Williams Cologne
English
भीम॑—सेन (भीम॑-),
m.
 ‘having a formidable army’,
N.
 of a Deva-gandharva,
MBh.
of a Yakṣa,
Cat.
of the second son of Pāṇḍu (cf. भीम॑),
MBh.
Hariv.
Lalit.
of various other men,
ŚBr.
ŚāṅkhŚr.
MBh.
&c.
a kind of camphor,
L.
Benfey
English
भीमसेन भीमसेन (cf. सेन),
m.
The second of the five Pāṇḍu princes.
Apte Hindi
Hindi
भीमसेनः
पुं*
 भीम+सेनः -
द्वितीय पांडव राजकुमार
भीमसेनः
पुं*
 भीम+सेनः -
एक प्रकार का कपूर
L R Vaidya
English
BIma-sena {% m. %} 1. name of the second Pāṇḍava prince
2. a kind of camphor.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
भीमसेन a tāntric teacher. Mentioned in Śaktiratnākara
Oxf. 101^a.
भीमसेन wrote in 1723:
Sudhāsāgara Kāvyaprakāśaṭīkā.
C. on Harṣadeva's Ratnāvalī.
भीमसेन
Durgāmāhātmyaṭīkā.
भीमसेन
Dhātupāṭha.
Bhaimī grammar. He is quoted by Rāyamukuṭa
and Padmanābha Oxf. 110^b.
भीमसेन
Vaidyabodhasaṃgraha med.
भीमसेन of Kirātanagarī:
Sūpaśāstra or Pākaśāstra.
भीमसेन minister of a king of Nepāl:
Sarvalakṣaṇapustaka.
भीमसेन son of Śivānanda, nephew of Trilocana, son of
Muralīdhara, son of Vīreśvara. son of Gaṅgādāsa of
Kānyakubja (see BL. 161):
Sudhāsāgara Kāvyaprakāśaṭīkā.
भीमसेन
Abhidhānacandrikā.
Abhyankara Grammar
English
भीमसेन called भीमदास also, who flourished in the fourteenth century and wrote a treatise on grammar called भैमव्याकरण.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
jigs sde
१) भयानक २) भीमसेन ३) भीष्म ४) वृकोदर
rjes skyes
भीमसेन / वृकोदर
Mahabharata
English
Bhīmasena^1 (Pāṇḍava), v. Bhīma^6.
Bhīmasena^2. § 12 (Paushyap.): I, 3, 662 (brother of Janamejaya Pārikshita).
Bhīmasena^3. § 154 (Pūruv.): I, 94, 3744 (son of Parikshit).--§ 156 (do.): I, 95, 3795--6 (son of Parikshit and grandfather of Pratīpa).
Bhīmasena^4. § 101 (Aṃśāv.): I, 65, 2550 (a Devagandharva Mauneya).--§ 191 (Arjuna): I, 123, 4811 (among the Gandharvas who sing at the birth of Arjuna).
Vedic Reference
English
Bhīma-sena is the name of one of the brothers of Janam-
ejaya, the Pārikṣitīyas, in the Śatapatha Brāhmaṇa.^1
1) xiii. 5, 4, 3. Cf. Śāṅkhāyana Srauta Sūtra, xvi. 9, 3.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
भीमसेनः,
पुं,
 मध्यमपाण्डवः । स च कुन्तीगर्भेपवनाज्जातः । तत्पर्य्यायः । भीमः २ वीरवेणुः३ वृकोदरः ४ वकजित् ५ कीचकजित् ६किर्म्मरिजित् ७ जरासन्धजित् ८ हिडिम्बजित्९ कटव्रणः १० नागबलः ११ गुणाकरः १२ ।इति शब्दरत्नावली ॥
तस्य जन्मविवरणं यथा, “धार्म्मिकस्तं सुतं लब्ध्वा पाण्डुस्तां पुनरब्रवीत् ।प्राहुः क्षात्त्रं बलं ज्येष्ठं बलज्येष्टं सुतं वृणु ॥
ततस्तथोक्ता भर्त्त्रा तु वायुमेवाजुहाव सा ।तस्माज्जज्ञे महाबाहुर्भीमो भीमपराक्रमः ॥
तमप्यतिबलं जातं वागुवाचाशरीरिणी ।सर्व्वेषां बलिनां श्रेष्ठो जातोऽयमिति भारत ! ॥
इदमत्युद्भुतञ्चासीज्जातमात्रे वृकोदरे ।यदङ्कात् पतितो मातुः शिलां गात्रैरचूर्णयत् ॥
कुन्ती व्याध्रभयोद्विग्ना सहसोत्पतिता किल ।नान्बबुध्यत तं सुप्तमुत्सङ्गे स्वे वृकोदरम् ॥
वज्रसंहननः सोऽथ कुमारो न्यपतद्गिरौ ।पतता तेन शतधा शिला गात्त्रैर्विचूर्णिता ॥
”इति महाभारते आदिपर्व्वणि पाण्डवोत्पत्ति-नामाध्यायः ॥
(गन्धर्व्वविशेषः । यथा, महाभारते । १ । १२३ । ५२ ।भीमसेनोग्रसेनौ च ऊर्णायुरनघस्तथा ॥
”)कर्पूरभेदः । यथा, --“पोतासो भीमसेनस्तदनुशितकरः शङ्करा-वाससंज्ञःपांशुः पिञ्जोऽब्जसारस्तदनु हिमयुता वालुकाजूटिका च ।पश्चादस्यास्तुषारस्तदुपरि सहिमः शीतलःपत्रिकाख्याकर्पूरस्येति भेदा गुणरसमहसा वैसदृश्येनदृश्याः ॥
”इति राजनिर्घण्टः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
भीमसेन
पु०
 युधिष्ठिरानुजे १ मध्यमपाण्डवे २ कर्पूरभेदे चशब्दरत्ना० । ३ जनमेजयस्य भ्रातृभेदे भा० आ० ३ अ० ।४ पौरवप्राचीनजनमेजयस्य पुत्रभेदे भा० आ० ९४ अ० ।
Capeller
German
भीमसेन
m.
 Mannsn. , bes. eines Panduiden.