| YouTube Channel

भिदुर (bhidura)

 
शब्दसागरः
English
भिदुर
mfn.
(-रः-रा-रं)
1. Brittle.
2. Breaking.
3. Mixed.
n.
(-रं) The
thunderbolt.
m.
(-रः) The Plaksha-tree.
E.
भिद् to break, (the
earth, the mountains, &c.) कुरच्
aff.
Capeller Eng
English
भिदुर
a.
easily split or broken, fragile, brittle
breaking, destroying
coming into contact, mingling or joining with
(—°).
Yates
English
भिदुर (रं) 1.
n.
Idem. a. Brittle.
Spoken Sanskrit
English
भिदुर bhidura
adj.
easily split or broken
भिदुर bhidura
adj.
brittle
भिदुर bhidura
adj.
fragile
भिदुर bhidura
adj.
variegated
भिदुर bhidura
adj.
mingled or mingling with
भिदुर bhidura
adj.
destroying
भिदुर bhidura
adj.
piercing
भिदुर bhidura
adj.
divided
भिदुर bhidura
adj.
splitting
भिदुर bhidura
adj.
breaking
भिदुर bhidura
m.
chain for an elephant's feet
भिदुर bhidura
n.
thunderbolt
Wilson
English
भिदुर
mfn.
(-रः-रा-रं) Brittle.
n.
(-रं) The thunderbolt.
E.
भिद to break, (the earth, the mountains, &c.) कुरच्
aff.
Apte
English
भिदुर [bhidura],
a.
[भिद्-कुरच्]
Breaking, bursting, splitting,
Fragile, brittle.
Blended, variegated, mixed, mingled
नीलश्मद्युतिभिरदुराम्भसो$परत्र
Śi.*
4.26
19.58
2.1.
रः The Plakṣa tree.
A chain for an elephant's feet. -रम् A thunderbolt.
Apte 1890
English
भिदुर a. [भिद्-कुरच्] 1 Breaking, bursting, splitting.
2 Fragile, brittle.
3 Blended, variegated, mixed, mingled
नलिश्मद्युतिभिदुरांभसोऽपरत्र Śi. 4. 26
19. 58, 20. 1.
रः The Plakṣa tree.
रं A thunderbolt.
Monier Williams Cologne
English
भिदुर
mfn.
(ifc. ) breaking, splitting, piercing, destroying,
Hcar.
easily split or broken, fragile, brittle,
Mālatīm.
(cf.
Vām.
v, 2, 60)
divided, variegated, mingled or mingling with,
Śiś.
भिदुर
m.
a chain for an elephant's feet,
L.
भिदुर
n.
a thunderbolt,
Uṇ.
i, 52, Sch.,
Monier Williams 1872
English
भिदुर, अस्, आ, अम्, breaking, splitting, piercing,
destroying
easily broken or split, fragile, brittle
divided, variegated, mingled
(अम्), n. a thunderbolt
[cf. भिदिर].
—भिदुर-स्वन, अस्, m. ‘making a
piercing sound, N. of an Asura
(in Hari-vaṃśa’ 2289
also read मृदुर-स्वन, सृमरः खनः।)
Macdonell
English
भिदुर bhid-ura,
a.
capable of being cleft
🞄fragile, brittle
destroying (—°)
mingling or 🞄blending with (—°)
-ya,
m.
rushing river
🞄n. breaking in pieces (—°).
Benfey
English
भिदुर भिद् + उर,
I.
adj.
Brittle.
II.
n.
Thunderbolt
Pañc. i. d. 241
corr. पिठरु, see my translation.
Apte Hindi
Hindi
भिदुर
वि* - भिद्+कुरच्
"तोड़ने वाला, फाड़ने वाला, टुकड़े-टुकड़े करने वाला"
भिदुर
वि* - भिद्+कुरच्
"भुरभुरा, शीघ्र टूटनेवाला"
भिदुर
वि* - भिद्+कुरच्
"सम्मिश्रित, चितकबरा, मिला हुआ"
भिदुरः
पुं*
- भिद्+कुरच्
प्लक्ष वॄक्ष
भिदुरम्
नपुं*
- भिद्+कुरच्
वज्र
L R Vaidya
English
Bidura {% (I) a. (f. रा) %} 1. Breaking, splitting
2. fragile, brittle
3. mixed, mingled, नीलाश्मद्युतिभिदुरांभसोऽपरत्र Sis.iv.26.
Bidura {% (II) m. %} The plaksha tree.
Bidura {% (III) n. %} A thunderbolt.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
दीर्घर्ज्वैरावतं वज्रं त्वशनिर्ह्रादिनी स्वरुः
शतकोटिः पविः शम्बो दम्भोलिर्भिदुरं भिदुः १८०
व्याधामः कुलिशोऽस्यार्चिरतिभीः स्फूर्जथुर्ध्वनिः
-wordlist-
ऐरावत (क्ली), वज्र (पुंक्ली), अशनि (पुंस्त्री), ह्रादिनी (स्त्री), स्वरु (पुं), शतकोटि (पुं), पवि (पुं), शम्ब (पुं), दम्भोलि (पुं), भिदुर (क्ली), भिदु (पुं), व्याधाम (पुं), कुलिश (पुंक्ली), वर्जार्चिस् (स्त्री), अतिभी (स्त्री), वज्रध्वनि (पुं), स्फूर्जथु (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
पवि
पवि, अशनि, शतधार, वज्र, कुलिश, दम्भोलि, गो, भिदुर, व्याधाम, स्वरु, इन्द्रप्रहरण, शम्ब
पविरशनिः शतधारं वज्रं कुलिशं भवति दम्भोलिः
गौर्भिदुरं व्याधामः स्वरुरिन्द्रप्रहरणं तथा शम्बः ५६
verse 1.1.1.56
page 0008
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
भिदुरं,
क्ली,
(भिनत्तीति भिद् + “विदिभिदि-च्छिदेः कुरच् ।” १६२ इति कुरच् ।)वज्रम् इत्यमरः ५०
प्लक्षवृक्षे पुं ।इति राजनिर्घण्टः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
भिदुर
न०
भिद--कुरच् स्वयंभेदनशीले अमरः प्लक्षवृक्षेराजनि० तस्य सौधभेदकाङ्कुरवत्त्वात् तथात्वम्
Capeller
German
भिदुर spaltbar, leicht reißend
(—°) zersprengend,
vernichtend, sich vermischend
mit.
Stchoupak
French
भिदुर-
a. fragile, friable
interrompu par, mélangé de (ifc.)
qui
brise ou détruit (ifc.).