भाण (bhANa)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishभाण - bhANa - - recitation
Wilson
EnglishApte
Englishभाणः [bhāṇḥ] भाणिका [bhāṇikā], भाणिका A species of dramatic composition
in it only one character is introduced on the stage which supplies the place of interlocutors by a copious use of आकाशभाषित q. v.
भाणः स्याद्धर्तचरितो नानावस्थान्तरा- त्मकः । एकाङ्क एक एवात्र निपुणः पण्डितो विटः ॥ S. D.* 513
see the next stanzas also
e. g. वसन्ततिलक, मुकुन्दानन्द, लीलामधुकर
Apte 1890
Englishभाणः A species of dramatic composition
in it only one character is introduced on the stage which supplies the place of interlocutors by a copious use of आकाशभाषित q. v.
भाणः स्याद्धूर्तचरितो नानावस्थांतरात्मकः । एकांक एक एवात्र निपुणः पंडितो विटः ॥ S. D. 513
see the next stanzas also
e. g. वसंततिलक, मुकुदानंद, लीलामधुकर &c.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishApte Hindi
Hindiभाणः
- भण्+घञ्
"नाट्यकाव्य का एक भेद
इसमें केवल रंगमंच पर एक ही पात्र होता हैं, जो अन्तर्वादियों के स्थान को आकाशभाषित का यथेष्ट प्रयोग करके पूरा कर देता हैं"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaभाण
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಶವಿಧರೂಪಕಗಳಲ್ಲೊಂದು ರೂಪಕ
विस्तारः - > ಭಾಣದಲ್ಲಿ ಧೂರ್ತನಾಯಕನ ಚರಿತ್ರೆಯು ಪ್ರತಿಪಾದ್ಯ ವಿಷಯ. ಒಂದೇ ಅಂಕ. ಒಂದೇ ಪಾತ್ರ. ಆಕಾಶಭಾಷಿತದಿಂದ ಉಕ್ತಿ-ಪ್ರತ್ಯುಕ್ತಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಶೃಂಗಾರ ಮತ್ತು ವೀರರಸಗಳು ಸೂಚಿತವಾಗಿರಬೇಕು. ಕಥೆಯು ಕಲ್ಪಿತವಾಗಿರಬೇಕು. ಮುಖ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣ ಸಂಧಿಗಳು ಮಾತ್ರ. "भाणस्तु धूर्तचरितो नानावस्थान्तरात्मकः। एकाङ्क एक एवात्र निपुणः पण्डितो विटः। सम्बोधनोक्तिप्रत्युक्तीं कुर्यादाकाशभाषितैः। सूचयेद्वीरशृङ्गारौ शौर्यसौभाग्यवर्णनैः। तत्रेतिवृत्तमुत्पाद्यं वृत्तिः प्रायेण भारती। मुखनिर्वहणे सन्धी लास्याङ्गानि दशापि च।" सा०द०
L R Vaidya
Englishअभिधानचिन्तामणिः
Sanskritस्यान्नाटकं प्रकरणं भाणः प्रहसनं डिमः ।
व्यायोगः समवकारो विथ्यङ्केहामृगा इति ॥ २८४ ॥
अभिनेयप्रकाराः स्युर्भाषाः षट्संस्कृतादिकाः ।
अभिनेयप्रबन्ध (पुं), नाटक (क्ली), प्रकरण (क्ली), भाण (पुं), प्रहसन (क्ली), डिम (पुं), व्यायोग (पुं), समवकार (पुं), वीथी (स्त्री), अङ्क (पुं), ईहामृग (पुं), भाषा (स्त्री), संस्कृत (क्ली), प्राकृत (क्ली), मागधी (स्त्री), शौरसेनी (स्त्री), पैशाची (स्त्री), अपभ्रंश (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritभाणः, (भण्यतेऽत्रेति । भण + अधिकरणेघञ् ।) नाटकादिदशरूपकान्तर्गतरूपक-विशेषः । इति हेमचन्द्रः । २ । १९८ ॥
तस्यलक्षणादि यथा, --“भाणः स्याद्धूर्त्तचरितो नानावस्थान्तरात्मकः ।एकाङ्क एक एवात्र निपुणः पण्डितो विटः ॥
रङ्गे प्रकाशयेत् स्वेनानुभूतमितरेण वा ।सम्बोधनोक्तिप्रत्युक्ती कुर्य्यादाकाशभाषितैः ॥
सूचयेद्वीरशृङ्गारौ शौर्य्यसौभाम्यवर्णनैः ।तत्रेतिवृत्तमुत्पाद्यं वृत्तिः प्रायेण भारती ॥
मुखनिर्व्वहणे सन्धी लास्याङ्गानि दशापि च ॥
अत्राकाशभाषितरूपं परवचनमपि स्वयमेवा-नुवदन्नुत्तरप्रत्युत्तरे कुर्य्यात् । शृङ्गारवीररसौच सौभाग्यशौर्य्यवर्णया सूचयेत् । प्रायग्रहणात्कौशिक्यपि वृत्तिर्भवति । उदाहरणं लीला-मधुकरः ।” इति साहित्यदर्पणे ६ परिच्छेदः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritभाण सा० द० उक्तलक्षणे दशरूपकान्तर्गते दृश्यकाव्यभेदेतल्लक्षणं यथा“भाणः स्याद्धूर्त्तचरितो नानावस्थान्तरात्मकः । एकाङ्कएक एवात्र निपुणः पण्डितो विटः । रङ्गे प्रकाशयेत्स्वेनानूभूतमितरेण वा । सम्बोधनोक्तिप्रत्युक्ती कुर्य्या-दाकाशभाषितैः । सूचयेद्वीरशृङ्गारौ शौर्य्यसौभाग्यवर्णनैः । तत्रेतिवृत्तमुत्पाद्यं वृत्तिः प्रायेण भारती ।मुखनिर्वहणे सन्धी लास्याङ्गानि दशापि च” । अत्रा-काशभाषितरूपं परवचनमपि स्वयमेवानुवदन्नुत्तर-प्रत्युत्तरे कुर्य्यात् । शृङ्गारवीररसौ च सौभाग्यशौर्य्य-वर्णनेन सूचयेत् । प्रायग्रहणात् कौशिक्यपि वृत्ति-र्भवति । उदाहरणं लीलामधुकरः” सा० द० ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
