| YouTube Channel

ब्रू (brU)

 
शब्दसागरः
English
ब्रू (ञ) ब्रूञ् r. 2nd cl. (ब्रवीति or आह) To speak or tell: आह is option-
ally substituted for this root before the first five inflections of the
present tense and वच in several other tenses.
Capeller Eng
English
ब्रू ब्र॑वीति ब्रूते॑ say, tell (acc. of th. &
gen.
 ,
dat.
 ,
loc.
 of
pers.
or 2
acc.
 ), speak to (acc. ,
r.
gen.
 )
name, call (2
acc.
 ), speak of (acc. ±प्रति or अधिकृत्य)
answer (±पुनर्)
announce, foretell
M.
 (A. ) call one's self or profess one's self to be
(nom. ,
r.
 + इति). — अच्छा
M.
 call near. अति abuse, revile. अधि
encourage, console, comfort (dat. ), speak in favour of or intercede for
(dat. ). अनु pronounce, recite
teach, rehearse to (dat. ), address
reverentially (dat. ), invite a person (dat. ) to (gen. )
say, speak
take
for, recognize
M.
 repeat, learn by heart. अप speak off,
i.e.
conjure, charm with words
console a person (abl. ) for the loss of
(acc. ). आ
M.
 converse. उद् renounce, give up (acc. or
gen.
 ). उप
M.
(A. ) speak to (acc. ), beg for (dat. ,
r.
acc.
 ), invoke, persuade. निस्
pronounce (clearly and singly), explain. प्र tell forth, proclaim,
announce, teach, praise, relate, betray, call, describe as (2
acc.
 ).
प्रति speak back, answer
M.
 return (an attack etc.). वि speak out,
utter, state, explain, answer a question
declare falsely
contradict,
disagree
M.
 dispute, contend. सम्
A.
M.
 talk together, converse
M.
consent, agree, say anything to (2
acc.
 ).
Yates
English
ब्रू-(ल) ब्रवीति or आह 2.
a. irr. To
speak or tell.
Wilson
English
ब्रू(ञ)ब्रूञ् r. 2nd cl. (ब्रवीति or आह) To speak or tell:
आह is optionally substituted for this root before the first five
inflections of the present tense, and वच in several other tenses
भ
Apte
English
ब्रू [brū], 2
U.
 (ब्रवीति, ब्रूते or आह
this root is defective in the non-conjugational tenses, its forms being made up from वच्).
To say, tell, speak (with two
acc.
 )
तां ... ... ब्रूया एवम्
Me.*
 13
रामं यथास्थितं सर्वं भ्राता ब्रूते स्म विह्वलः
Bk.*
 6.8
or माणवकं धर्मं ब्रूते Sk.
किं त्वां प्रति ब्रूमहे
Bv.*
 1.46.
To say or speak about, refer to (a person or thing)
अहं तु शकुन्तलामधिकृत्य ब्रवीमि
Ś.*
 2.
To declare, proclaim, publish, prove, indicate
ब्रुवते हि फलेन साधवो न तु कण्ठेन निजोपयोगिताम्
N.*
 2.48
स्तनयुगपरिणाहं मण्डलाभ्यां ब्रवीति
Ratn.*
 2.12.
To name, call, designate
छन्दसि दक्षा ये कवयस्तन्मणिमध्यं ते ब्रुवते Śrut.15.
To answer
ब्रूहि मे प्रश्नान्.
To call or profess oneself to be. -With
अति to insult, abuse
Mb.
 * 3.
to argue, dispute
परस्परं केचिदुपाश्रयन्ति परस्परं केचिदतिब्रुवन्ति
Rām.*
 5.61.17.-अनु to say, speak, declare
अथ यदनुब्रूते तेन ऋषीणाम् Bṛi.
Up.*
 1.4.16. -निस् to explain, derive. -प्र to say, speak, tell
पापानुवासितं सीता रावणं प्राब्रबीद्वचः
Bk.*
 8.85. -प्रति to speak in reply
प्रत्यब्रवीच्चैनम्
R.*
 2.42.
वि to say, speak.
to speak falsely or wrongly
अब्रुवन् विब्रुवन् वापि नरो भवति किल्बिषी
Ms.*
 8.13
अब्रुवन् विब्रुवन्नज्ञो नरः किल्बिषमश्नुते
Bhāg.*
 1.44.9.भ
Apte 1890
English
ब्रू {c2c} U. (ब्रवीति, ब्रूते or आह
this root is defective in the non-conjugational tenses, its forms being made up from वच्) 1 To say, tell, speak (with two acc.)
तां… ब्रूया एवं Me. 101
रामं यथास्थितं सर्वं भ्राता ब्रूते स्म विह्वलः Bk. 6. 8
or माणवकंधर्मं ब्रूते Sk.
किं त्वां प्रति ब्रूमहे Bv. 1. 46.
2 To say or speak about, refer to (a person or thing)
अहं तु शकुंतलामधिकृत्य ब्रबीमि Ś. 2.
3 To declare, proclaim, publish, prove, indicate
ब्रुवत हि फलेत साधवो न तु कंठेन निजोपयोगितां N. 2. 48
स्तनयुगपरिणाहं मंडलाभ्यां ब्रवीति Ratn. 2. 13.
4 To name, call, designate
छंदसि दक्षा ये कवयस्तन्मणिमध्यं ते ब्रुवते Śrut. 15.
5 To answer
ब्रूहि मे प्रश्नान्.
6 To call or profess one self to be.
WITH अनु to say, speak, declare.
निस् to explain, derive.
प्र to say, speak, tell
Bk. 8. 85.
प्रति to speak in reply, answer or reply
प्रत्यब्रवीच्चैनं R. 2. 42.
वि {1} to say, speak. {2} to speak falsely or wrongly.
Monier Williams Cologne
English
ब्रू
cl.
 2. Ā.
P.
 (Dhātup. xxiv, 35) ब्र॑वीति, ब्रूते॑ (only
pr.
 stem
the other forms are supplied by √ वच्
cf.
Pāṇ.
 ii, 4, 53
ब्रूमि for ब्रवीमि,
R.
Subj. ब्र॑वस्, °वत्,
RV.
Impv.
 ब्रूहि,
ep.
 also ब्रवीहि, ब्रुवध्वम्
ब्रूतात्,
Pāṇ.
 vii, 1, 35, Sch.
impf.
 अब्रुवम् for अब्रवम्,
Up.
MBh.
pr.
p.
 Ā.
ep.
 ब्रुवमाण for ब्रुवाण
Prec. 2.
pl.
 ब्रूयास्त,
Nal.
 xvii, 36, prob. w.r. for ब्रूयास् तत्),
to speak, say, tell (either intrans.
or with
acc.
 of pers. or thing
or with
acc.
 of thing and
acc.
dat.
gen.
 or
loc.
 of person
=
 to tell or relate anything to
with two
acc.
 also
=
 declare or pronounce to be, call),
RV.
&c.
&c.
to speak about any person or thing (acc. with or without प्रति, or अधिकृत्य),
Mn.
MBh.
Kāv.
&c.
to proclaim, predict,
Var.
to answer (either intrans. with पुनर् or trans. with प्रश्नम्, ‘a question’),
Mn.
MBh.
(with अन्यथा) to speak or decide or judge wrongly,
Mn.
Pañcat.
(Ā., rarely
P.
 ) to call or profess one's self to be (nom. , rarely with इति),
RV.
Br.
MBh.
(Ā.) to designate for one's self, choose,
AitBr.
(Ā.) to be told by itself, tell itself (tell its tale),
Pāṇ.
 iii, 1, 89,
Vārtt.
 1,
Pat.
ब्रू [cf. Zd. mrū.]
Monier Williams 1872
English
ब्रू ब्रू (a defective verb, borrowing all
but the Pres., Impf., Pot., and Impv. fr. rt.
वच्), cl. 2. P. A. ब्रवीति, ब्रूते (1st sing. ब्रवीमि,
ep. ब्रूमि, 1st du. ब्रूवस्, 1st pl. ब्रूमस्, 3rd pl. ब्रु-
वन्ति or आहुस् fr. 3. अह्, the Perf. of which is sometimes
substituted for 2nd and 3rd sing., 2nd and 3rd du., and
3rd pl. of this tense, Pāṇ. III. 4, 84)
Impf. अब्र-
वीत्, अब्रूत (ep. अब्रवत्, ब्रवीत्, 1st sing. अब्रवम्
or rarely अब्रुवम्)
Pot. ब्रूयत् (sometimes
wrongly ब्रुयात्), ब्रुवीत
Impv. ब्रवीतु, ब्रूताम्
(2nd sing. ब्रूहि, ब्रूष्व, ep. forms ब्रवीहि, ब्रु-
वध्वम्)
Perf. उवाच (see rt. वच्)
Pres. part.
ब्रुवत्, ब्रुवाण, (Ved. forms ब्रवसि, ब्रवत्, ब्र-
वाथ, ब्रूतात्, part. ब्रवत्
in Nala XVII. 36, a
form ब्रूयास्त 2nd pl. Prec. occurs, but this is
probably a wrong reading for ब्रूयास् तत्)
to
say, speak, inform, tell
to speak to (with acc. of
the thing and gen. or dat. or loc. of the person)
to speak about any person or thing (with acc. or
with प्रति or अधि-कृत्य after acc., e. g. शकुन्-
तलाम् अधिकृत्य ब्रवीमि, I speak about Śakun-
talā)
to declare, announce, publish, proclaim, pro-
mulgate
to answer
to call or profess one's self
(usually A.)
to be called or named (A.)
(with
अन्यथा, q. v.) to decide wrongly, to pronounce
a wrong sentence in a lawsuit
[cf. rt. रु: Zend
mrū, ‘to speak:’ Slav. mlu-v-i-ti, ‘to make a noise:’
Old Pruss. billa, ‘I say:’ Lith. biloyu: Hib. bri, ‘a
word
’ bruidheann, ‘talk, speech
’ bruideanaim,
‘I contend, dispute:’ Scot. bruidhean, ‘speaking,
speech, talk, tumult
’ bruidhneach, ‘talkative, lo-
quacious:’ Cambro-Brit. brud, ‘a chronicle, pro-
phecy
’ brudiwr, ‘a chronicler, prophet:’ perhaps
also Gr. ῥέ-ω, ‘to speak
’ ῥῆ-μα, ῥή-τωρ, Æol. βρή-τωρ,
ῥή-τρα
El. ϝράγμα, ‘a sentence.’]
Macdonell
English
ब्रू BRŪ, Ⅱ. bráv-ī-ti, brū-té, (only used in 🞄the present stem, √ vak being employed for 🞄it in the general forms), say, utter, tell, impart, 🞄mention anything (ac.) to (d., g., lc.)
🞄speak to (ac., sts. g.)
address (words etc.) 🞄to (2 ac.)
call, declare or pronounce to be 🞄[Page200-3] 🞄(2 ac.)
speak about, refer to (ac. ± pratī or 🞄adhikṛtya)
answer (a question
or w. punar, 🞄int.)
predict, proclaim
Ā. call oneself or 🞄be called (nm. , rarely with iti: V. & E.)
Ā. 🞄designate for oneself, choose (Br.). adhi, 🞄speak kindly to, encourage any one (d.
V.). 🞄anu, (say after any one), repeat, recite
teach, 🞄impart to (d.)
address any one (d.) respectfully, 🞄invite any one (d.) to (g.)
say, speak, 🞄declare
regard as
Ā. repeat after any one, 🞄learn by heart, learn, apa, (talk away), console 🞄(ab.) for the loss of (ac.). upa, Ā. speak 🞄to (ac.)
beseech for (d., rarely ac.)
invoke, 🞄implore. nis, utter aloud or distinctly
explain. 🞄pra, exclaim
declare, announce, betray
🞄impart, teach, proclaim
inform against, 🞄betray
praise
speak kindly to (d.)
call any 🞄one, describe as (2 ac.)
offer, present to (d.). 🞄prati, speak back to, answer any one (ac.), 🞄give as an answer to (2 ac.)
refuse (rare)
🞄Ā. pay (injuries etc.) back to (ac.
V.). vi, 🞄express oneself, declare, depose, state
express 🞄oneʼs opinion about anything (ac.), answer (a 🞄question)
interpret, decide (a law)
make a 🞄false statement
gainsay, disagree. sam, P. Ā. 🞄converse (V.)
Ā. agree (V.)
P. say anything 🞄to (2 ac.
E.).
Benfey
English
ब्रू ब्रू, ii. 2, Par. Ātm. , used only
in the pres., imperf. , imperat., and
potent. All other forms are supplied
by वच्, and the redupl. pf. , partly also
by 1. अह्।
1. To speak, Man. 1, 1.
2. To
speak to, with dat. and acc., 1, 60.
3. To
answer, 8, 94.
4. With अन्यथा, To
decide wrongly, to give a wrong
sentence (in a law suit), Pañc. iii. d.
108. In epic poetry, anomal. 1. sing. pre-
sent, ब्रूमि, Rām. 2, 19, 4
imperf. अब्रु-
वम्, even in Daśak. in Chr. 185, 11. --
With the prep. अति अति, To abuse,
MBh. 3, 15640. -- With अनु अनु, To
pronounce, MBh. 1, 176. -- With प्र
प्र,
1. To declare, MBh. 1, 838.
2.
To recite, Man. 10, 1.
3. To tell,
MBh. 3, 16678.
4. To speak, 3, 10487.
-- With प्रति प्रति, To answer, MBh.
3, 2737. -- With वि वि,
1. To explain,
MBh. 1, 4245.
2. To speak at vari-
ance, Man. 8, 194.
3. To say what is
false, 8, 13
to declare falsely, 8, 75.
4. To decide unjustly, 8, 390.
5. To
speak, MBh. 3, 2990.
Hindi
Hindi
बात करने के लिए
Apte Hindi
Hindi
ब्रू
"अदा* उभ* , " - -
"कहना बोलना, बात करना "
ब्रू
"अदा* उभ* , " - -
"कहना, बोलना, संकेत करना (किसी व्यक्ति या वस्तु की ओर)"
ब्रू
"अदा* उभ* , " - -
"घोषणा करना, प्रकथन करना, प्रकाशित करना, सिद्ध करना"
ब्रू
"अदा* उभ* , " - -
"नाम लेना, पुकारना, नाम रखना"
ब्रू
"अदा* उभ* , " - -
उत्तर देना
L R Vaidya
English
brU {% vt. 2U (pres. ब्रवीति, ब्रूते, also आह according to some
this root is defective and is not conjugated in the non-conjugational tenses.) (This is one of those roots which take two accusatives, e.g. माणवकं धर्मं ब्रूते) %} 1. To speak, to say, to tell, प्रियं च नानृतं ब्रूयादेष धर्मः सनातनः M.iv.138, ii.216, R.i.86
2. to speak about any person or thing, (with प्रति or अधिकृत्य), अहं तु तामेवाश्रमललामभूतां शकुंतलामधिकृत्य ब्रवीमि Sak.ii.
3. to publish, to proclaim
4. to call, to name, तामिंद्रवज्रां ब्रुवते कवींद्राः Sr.B.19.With प्रति-, to speak in reply, to answer, प्रत्यब्रवीव्वैनमिषुप्रयोगे तत्पूर्वभंगे वितथप्रयत्नः R.ii.42.
Bopp
Latin
ब्रू 2. P. A. ब्रवीमि, ब्रुवे (in tempp. specialibus solum
usurpatur, v. gr. 352.) dicere, loqui, c. acc. rei et pers.
IN. 1. 10.: वाक्यम् अर्जुनम् अब्रवीत्. Cum dat. vel
gen. pers. BH. 10. 13.: स्वयञ्चै ऽव ब्रवीषि मे
N. 22.
6.: कुशलन् ते ब्रवीम्य् अहम्.
c. अति conviciari. DR. 5. 2.: महारथान् अतिब्रुवन् मूढ
न लज्जसे कथम्. (Cf. रु
boruss. vet. billa dico
lith.
bilóju id.
hib. bri «a word», bruidheann «talk, speech»,
bruideanaim «I content, dispute»
scot. bruidhean «spea-
king, speech, talk
noise of talk, tumult», bruidhneach
«talkative, loquacious»
cambro-brit. brud «a chronicle,
a report of events, also a prophecy», brudiwr «a chro-
nicler, a divulger of events, a prophet»
huc trahimus
etiam gr. ΡΈΩ, ϱ̔ῆμα, ϱ̔ήτωϱ, abjectâ litterâ initiali si-
cut ϱ̔έω fluo e σϱέω, σϱέϜω = स्रवामि
fortasse etiam
huc pertinet germ. vet. SPRAH loqui = ब्रव् τοῦ ब्र-
वीमि, mutato v in gutturalem, v. gr. comp. 19., prae-
fixo s, v. Graff. 6. 369., nostrum spreche, sprach.)
c. अनु i. q. simpl. MAH. 176.
c. प्र id. SA. 2. 21. MAN. 10. 1. et 2.
c. प्रति respondere. N. 17. 44.
c. वि i. q. simpl. N. 24. 35. MAN. 8. 75. 390.
Lanman
English
√brū (brávīti [632], brūté: the second
clause of 632 should read “before the
initial consonant of an ending”).
—1. act.
say
w. dat. of person and acc. of thing,
10^21, 96^14
w. acc. of person and either
oratio recta (12^5, 607, 23, 98^11) or else acc.
of thing (95^13)
speak to, w. acc. of person,
3^14
speak of, w. acc. of person, 11^18
say, i. e. announce, tell
w. vacas, ἔπος
εἰπεῖν, 10^18
w. punar, answer, 8^3
—2.
middle, brūté (used esp. to introduce oratio
recta and without designation of the person
addressed), says, inquit, 20^18, 28^1, 305, 10, 12,
35^18.
+ apa, remove (the thought or recollection
of a thing or person, acc., from a
person, abl.) by speaking, i. e. try to console
a person (abl.) for the loss of a thing
or person (acc.), 92^14. [this locution is
apparently like the Eng. colloq. phrase
“I'll talk it (his opinion) out of him.”]
+ pra, tell forth, proclaim, 75^13
announce,
88^7
then (like the Eng. tell of,
bad and colloquial tell on), inform against,
betray, 93^17.
+ prati, speak back to (acc.), answer.
Kridanta Forms
Sanskrit
ब्रू (ब्रू꣡ञ् व्यक्तायां वाचि - अदादिः - सेट्)
ल्युट् = वचनम्
अनीयर् = वचनीयः - वचनीया
ण्वुल् = वाचकः - वाचिका
तुमुँन् = वक्तुम्
तव्य = वक्तव्यः - वक्तव्या
तृच् = वक्ता - वक्त्री
क्त्वा = उक्त्वा
ल्यप् = प्रोच्य
क्तवतुँ = उक्तवान् - उक्तवती
क्त = उक्तः - उक्ता
शतृँ = ब्रुवन् - ब्रुवती
शानच् = ब्रुवाणः - ब्रुवाणा
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 ब्रू
मूलधातुः:
 ब्रूञ्
धात्वर्थः:
 व्यक्तायां वाचि
गणः:
 अदादिः
कर्मकत्वं:
 द्विकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 ब्रवीति, आह, ब्रूते
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कथ्, आलप्, ब्रू, प्रभाष्, वच्
verb
कथनानुकूलव्यापारः।
"पितामहः किमपि कथयति।/ आलपामि भर्तः आलपामि [स्वप्नवासवदत्तम्]"
Synonyms:
 कथय, ब्रू, वच्, वद्, वर्णय, आचक्ष्, चक्ष्, शंस्, आख्या, ख्या, श्रावय, निगद्, गद्, परिगद्, निवेदय, व्याहृ, उदाहृ, हृ, अभिधा, निरूपय, अभिवच्, आशंस्, आश्रावय, उपवर्णय, निबोधय, प्रतिभाष्, प्रब्रू, प्रभाष्, प्रवच्, निर्वच्, प्रवद्, भाष्, प्रचक्ष्, प्रजल्प्, प्रतिप्रवच्, विचक्ष्
verb
वाक्यप्रबन्धेन अन्येषां ज्ञापनानुकूलः व्यापारः।
"सः आत्मवृत्तान्तं कथयति।"
Synonyms:
 वद्, वच्, ब्रू, कथ्, भाष्, अभिलप्, आभाष्, परिजल्प्, समुच्चर्, समाभाष्, सम्ब्रू, सम्प्रवद्, सम्भाष्, संवच्, संलप्
verb
आस्यप्रयत्नाभ्यां मुखात् व्यक्तैः ध्वनिभिः वाङ्-निष्पत्त्यनुकूलः व्यापारः।
"सीमा डकारस्य स्थाने रेफं वदति।"
Tamil
Tamil
ப்3ரூ : சொல்ல, பேச, கோஷிக்க, பதில் சொல்ல, விசை அளிக்க, கூப்பிட, பெயரிட.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ब्रू ल ञ उक्तौ । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(अदा०-उभ०-द्विक०-सेट् ।) ल ञ ब्रवीति । ब्रूते ।विब्रूतिः कटके कृतेत्यत्र अरविहितकार्य्य-स्यानित्यत्वान्न वचादेशः । इति दुर्गादासः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ब्रू कथने अदा०
उभ०
 द्विक० सेट् । ब्रवीति आह ब्रूते । अवा-चत् अवोचत । उवाच ऊचतुः । अस्यार्द्धधातुकेवच्यादेशोऽनित्यः तेन “विव्रतिः कटके कृता” । ब्रह्मणब्रु ।इत्यादि सिद्धम् । अनु + पश्चात् कथने अनुवादे ।वि + विरुद्धतया कथने विवादे च ।इति श्रीतारानाथतर्कवाचस्पतिभट्टाचार्य्य-सङ्कलिते वाचस्पत्याभिधाने बकारादिशब्दार्थसङ्कलनम् ।
Capeller
German
ब्रू, ब्र॑वीति, ब्रूते॑ sagen, reden, sprechen,
berichten, verkünden
sprechen zu (Acc.
o. Gen. ), — von (Acc. mit o. ohne प्रति o. अधिकृत्य)
etwas zu jemd. sagen,
jemd. — nennen, für — erklären (2 Acc.).
Med. sich nennen o. ausgeben für (Nom. ).
Mit पुनर् antworten. अधि jemd. (Dat.)
zusprechen o. Fürsprecher sein. अनु
hersagen, außagen, rezitieren
jemd.
(Dat.) etw. vorsagen, lehren
jemd.
(Dat.) einladen zu (Gen. )
sagen,
sprechend, halten für, anerkennen. Med.)
zu jemd. (Acc.) sprechen. pra aussagen,
mitteilen, erzählen
rühmen, preisen
freundlich zu jemd (Dat) reden
auch
= Simpl. प्रति jemd. (Acc.) antworten
etw. verweigern, abschlagen. वि sich
äußern, reden, eine Aussage machen.
Med. sich streiten. सम् sich unterreden.
Grassman
German
√brū [zend. mrū, was als die ursprünglichere Form anzusehen ist, Ku. 〔12, 123〕], 1〉 jemandem [D.] etwas [A.] aussprechen, vielleicht auch mit doppeltem Acc. in {497, 4}, wo jedoch auch andere Auffassung möglich ist
2〉 auch mit Auslassung des einen oder anderen der genannten Casus
oder 3〉 ohne jedes Object reden, besonders in dem Sinne: freundlich reden
4〉 zu jemandem [D.] sagen, sprechen mit wörtlich angeführter Rede und zwar so dass die Rede vorhergeht, und dann im Folgenden [Page919] durch íti aufgenommen wird, oder 5〉 so dass die Rede folgt, die dann bisweilen durch átha ({314, 11}) vorher angedeutet wird, oder 6〉 so dass die Rede theilweise vorhergeht, theilweise folgt ({23, 20}
{835, 6}), oder 7〉 es wird die Rede durch ein Pronomen z. B. káthā nur angedeutet, oder auch 8〉 selbst diese Andeutung als sich von selbst verstehend ausgelassen, namentlich in Verbindungen wie ihá bravītu yás u tád cíketat ({35, 6}) „Wer dies weiss, der sage es hier“
9〉 nennen, bezeichnen als mit doppeltem Acc. (im Pass. mit doppeltem Nom.), sagen dass dem besprochenen Gegenstand eine Eigenschaft oder eine Bezeichnung zukomme
diese Bezeichnung wird dann bisweilen in der Form ausgesprochen, in welcher sie der wörtlichen Rede angehört und dann íti zugesetzt
bisweilen ({23, 20}
{835, 6}) wechselt diese Construction mit der in 6 erwähnten
10〉 jemand, etwas [A.] lobend nennen, rühmend erwähnen. — Vgl. 2. ah in Bezug auf die Bedeutungen.
Mit ádhi jemandem [D.] tröstend oder ermunternd zusprechen.
ánu nach der Erinnerung sprechen.
ava tadeln, siehe anavabravá.
úpa 1〉 jemand[A.] anrufen
2〉 jemand anrufen als, mit dopp. A. oder bei der zweiten Person auch mit dem Voc. statt des zweiten Acc.
3〉 jemand [A.] auffordern zu [D.]
4〉 jemand [A.] bitten um [A.].
prá 1〉 jemandem [D.] etwas [A.] verkünden oder rühmend nennen, anpreisen, auch ohne Dat. und mit indirecter Rede statt des Acc.
2〉 preisend aussprechen, preisen [A.]
3〉 me. etwas [A.] an sich kund werden lassen, offenbaren
4〉 jemand [D.] segnen (Gegensatz śap).
práti 1〉 jemandem [A.] antworten, auch ohne Casus
2〉 an jemandem [A.] Vergeltung üben
3〉 zu jemand [I.] sich gesellen.
ví 1〉 jemandem [D.] etwas [A.] aussprechen, verkünden
2〉 me. sich streiten.
sám 1〉 sich besprechen, sich einander zugesellen.
Stamm brū (bruv), stark brávī (bráv):
-ávīmi 1〉 te vácas {84, 19}. — 2〉 te {794, 4}.
-avīmi 2〉 satyám {943, 6}. — 5〉 śṛṇvaté te {844, 1}. — prá 1〉 vām ṛtám {905, 4}
2〉 stómam {288, 10}.
-avīṣi prá 1〉 tā́ (bhúvanāni) váruṇāya {338, 7}.
-ávīti 4〉 {853, 3}.
-avīti 4〉 {887, 12}.
-uvánti 10〉 yā́ni (kṛtā́nī) {542, 3}.
-uvanti prá 1〉 me vṛṣabhā́ {853, 3}.
-avasi [Co. I.] 2〉 devébhias {139, 7}.
-ávas [Co. II.] 1〉 kád aryamṇé u. s. w. {299, 5}—_{299, 7}. — 9〉 ánāgās (ohne íti) {576, 1}.
-avas 2.a〉 nṝ́n {836, 6}. — práti 1〉 {299, 8} (pṛchyámānas).
-ávat 4〉 {495, 1}. _{495, 2}. — 5〉 sudā́se {580, 3}. — 9〉 jātám máhi {156, 2}. [Page920]
-avat ádhi tanúe, jánāya {84, 17}
tásmai {999, 3} (sómas).
-ávan 4〉 yátra devā́s íti 〰 {751, 1} (SV. brúvan).
-ūyāt [Opt.] 1〉 tád nas {961, 5}.
-ávāṇī [1. s. Iv.] 1〉 te gíras {457, 16}.
-avāṇi práti 1〉 {921, 13}.
-ūhi ádhi (nas) {35, 11}
{114, 10}. — prá 1〉 {913, 8} (ihá 〰 yatamás sás). — 2〉 asya kármāṇi {61, 13} (ukthaís).
-avītu 8〉 {35, 6}
{164, 7}. — 10〉 nas {419, 1} (devatrā́). — ádhi nas {516, 12} (sómas).
-ávāma 1〉 (?) {497, 4} yád adyátvā 〰 dasra mantumas, tád sú nas mánma sādhaya. — 8〉 {395, 13}. — prá 2〉 kṛtā́ni {384, 3}.
-avāma 1〉 námas te {219, 8}
vām ukthā́ {508, 10}. — 7〉 káthā rudríyāya {395, 11}. — prá 2〉 {316, 10} (〰 vayám indra stuvántas)
te bhrātrám {319, 6}
nā́ma ghṛtásya {354, 2}
vīríā {938, 1}
{383, 13}
kṛtā́ni {396, 6}.
-ūta [2. p.] prá 1〉 me {878, 1} (bhāgadhéyam yáthā vas ā́ váhāni).
-avītana 1〉 índrāya ukthā́ni {84, 5}. — 9〉 {701, 2} puruhūtám ‥ índras íti 〰.
-uvantu 5〉 {4, 5}
{74, 3}. — ádhi nas {889, 1}
{841, 5}.
-uvé [1. s. me.] upa 1〉 vas sárvās {188, 8}. — 2〉 vām (dyā́vāpṛthivī́) pitar mātar {185, 11}.
-uve [dass.] 9〉 ádhā cid vas {692, 9} so nenne ich euch auch (nāmlich wie ihr seīd: abhídyavas u. s. w.). — úpa 1〉 sómam {179, 5}
pṛthvī́ {185, 7}
vām {419, 3}
uṣásam {560, 3}
agním átyam ná {236, 3}
tvā́m {676, 10}
śárdham mā́rutam {221, 11} (girā́). — 2〉 taú aśvínā {642, 13}
agním havyavā́ham {664, 3}
tuā́m vājayántam {707, 12}
dhiṣánām rāyas jánitrīm {861, 7}. — 3〉 índram vṛtrā́ya hántave {271, 5}
agnī́ṣómā vā́jasātaye {892, 7}. — 4〉 tád vas {347, 11}
tád sū́riam {645, 21}
{923, 4} (óṣadhīs íti mātaras tád vas devīs 〰). — práti 3〉 tváyā yujā́ {547, 6}.
-ūṣe úpa 1〉 (erg. devā́n) {917, 11}.
-ūté upa 1〉 tuā́m {40, 2}
tvā {502, 5}.
-uve [3. s. pass.] 9〉 ástutas púmān íti 〰 paṇís {415, 8}.
-uváte [3. pl.] prá 2〉 passivisch je (marútas) {441, 2}.
-uvate [dass.] úpa 1〉 tám (agním) {77, 3}. — 3〉 īm (vāyúm) dāváne {134, 2}. — sám 1〉 (marútas) {37, 13} (ádhvan ā́). — 9〉 jāmí ā́yudham {626, 3}. — úpa 3〉 tvā ūtáye {626, 27}.
-uvāte [3. d.] 10〉 mithunā́ni nā́ma {288, 7}.
-ávaite [3. d. Co. I.] ví 2〉 krándasī {466, 4}.
-uvīta [3. s. Opt.] úpa 1〉 (savitā́ram) {403, 2}.
-uvīmahi [1. p. Opt.] práti 2〉 spṛ́dhas {701, 32}
śvasántam {641, 11}.
-avai [1. s. Iv.] prá 1〉 vām vīríā 〰 jáne (Text -avā, Pad. falsch -ava) {865, 5}.
-avāvahai [1. d.] sám {30, 6} (in andern Kämpfen).
-ávāmahai upa 1〉 tvā {863, 5}.
-avāmahai úpa 3〉 vāyúm suastáye {405, 12}.
Impf. abrū (abruv), stark ábravī (ábrav) (betont: {108, 6}
{161, 3}. _{161, 5}. _{161, 12}
{653, 17}):
-avam 5〉 {108, 6}. — 9〉 pā́kasthāmānam dātā́ram {623, 24}
(pūṣáṇam) mātúr didhisúm [Page921] {496, 5} — úpa 2〉 hárīṇaam pátim dákṣam pṛṇántam {644, 14}.
-avīt 2〉 tád {191, 16}. — 4〉 {161, 5}. _{161, 9}. — 5〉 {314, 11} (átha)
{700, 1}. — 6〉 und 9〉 „apsú“ me sómas 〰 „antár víśvāni bheṣajā́“ agním ca vīśváśambhuvam {23, 20}
{835, 6}. — 9〉 śvā́nam bodhayitā́ram {161, 13}
aurṇavābhám (erg. ugrám) {686, 2}. — 10〉 striyā́s mánas {653, 17}
sákhāyam {665, 37}. — prá 4〉 (vas) {161, 12}. — ví 1〉 vayúnā mártiebhyas {145, 5}.
-avīta [2. p.] 4〉 {331, 9}.
-avītana [dass.] 4〉 {161, 8}. — práti 1〉 agním dūtám {161, 3}. — prá 4〉 tásmai {161, 12}.
-uvan 4〉 {813, 5} (devā́sas). — 6〉 {850, 5}. — 10〉 tád vas {161, 2} (devā́s).
Part. bruvát:
-án 4〉 índus índras íti 〰 {775, 9}.
-ántas 1〉 ṛjūyaté vṛjinā́ni {366, 5}. — 9〉 yám (sómam) mádhu {668, 1}.
bruvāṇá:
-ás 3〉 ghóṣāt índrasya tanyati 〰 {479, 2}
mitrás jánān yātayati 〰 {293, 1}
jánam ca mitrás yatati 〰 {552, 2}. — 9〉 ā́yudhāni jāmí {834, 7} (vgl. {626, 3}). — anu {398, 13} 〰 ádhi eti ná svapán. — prá 3〉 kā́viam {809, 7}. — pra 3〉 janúṣam {233, 1}
bálāni {880, 2} (jáneṣu)
indriyám {55, 4} (jáneṣu).
-ā́ 3〉 mahī́ mātā́ {401, 1}. — pra 1〉 (havís) váruṇāya {891, 6}.
Burnouf
French
*ब्रू ब्रू। ब्रवीमि, ब्रूमि, ब्रुवे 2 [3p.
ब्रूते]
imp. 2p. ब्रूहि, 2p. pl. vd. ब्रूत
ppr.
ब्रुवाण। Dire qqc. à qqn. [2 ac. ou bien ac. de la ch., g. ou
d. de la pers.].
Parler. [Ce verbe n'est usité qu'au pr. et à
l'impf. ]. Gr.
φράζω.
Stchoupak
French
ब्रू-
ब्रवीति (ब्रुवन्ति) ब्रूते ब्रुवते (ब्रूमि ब्रवीहि
ब्रूहि)
ब्रूयास्त -- parler, dire qqch. (acc.) à qq'un (acc. dat.
gén. loc.), raconter
déclarer qqch. à qq'un (2 acc.), parler de (acc. avec
ou sans प्रति ou अधिकृत्य)
parler ou juger à tort (avec
अन्यथा)
répondre (ord. avec पुनर्)
nommer, désigner
dire que,
déclarer qqch. tel (2 acc.)
moy. id.
se déclarer, prétendre qu'on est
tel (nom. , qqf. avec इति)
ब्रुवाण- ब्रुवमाण- partic. qui parle,
etc.