| YouTube Channel

बोधः (bodhaH)

 
Apte Hindi
Hindi
बोधः
पुं*
- बुध् + घञ्
"प्रत्यक्ष ज्ञान, जानकारी, समझ, आलोचना, विचार"
बोधः
पुं*
- बुध् + घञ्
"विचार, चिन्तन"
बोधः
पुं*
- बुध् + घञ्
"समझ, प्रतिभा, प्रज्ञा, बुद्धिमत्ता"
बोधः
पुं*
- बुध् + घञ्
"जागना, जागरूक होना, जागर्ति की स्थिति, चेतावनी"
बोधः
पुं*
- बुध् + घञ्
"खिलना, फ़ूलना, फैलना"
बोधः
पुं*
- बुध् + घञ्
"शिक्षण, परामर्श, चेतावनी"
बोधः
पुं*
- बुध् + घञ्
"जगाना, उठाना"
बोधः
पुं*
- बुध् + घञ्
"उपाधि, पद"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अङ्कोलः, अङ्कोटः, निकोचकः, अङ्कोठः, निकोठकः, लिकोचकः, अङ्कोलकः, बोधः, नेदिष्ठः, दीर्घकीलकः, रामठः, कोठरः, रेची, गूढपत्रः, गुप्तस्नेहः, पीतसारः, मदनः, गूढवल्लिका, पीतः, ताम्रफलः, दीर्घकीलः, गुणाढ्यकः, कोलकः, लम्बकर्णः, गन्धपुष्पः, रोचनः, विशानतैलगर्भः
noun
वृक्षविशेषः।
"अङ्कोलस्य बीजैः निर्मितस्य तैलस्य शरीरे आलेपनं क्रियते चेत् सः पुरुषः अदृश्यः भविष्यति इति लोकोक्तिः वर्तते।"
Synonyms:
ज्ञानम्, परिज्ञानम्, विज्ञानम्, अभिज्ञानम्, बोधः, दोधनम्, प्रबोधः, अवबोधः, उद्बोधः, प्रज्ञा, उपलब्धिः, वेदनम्, संवेदनःसंवेदनम्, अवगमः, प्रमा, प्रमितिः, समुदागमः, उपलम्भः, ज्ञप्तिः, प्रतीतिः, ज्ञातृत्वम्, वेत्तृत्वम्, विपश्यम्
noun
वस्तूनाम् अन्तःकरणे भासः।
"कन्याकुमारीनगरे आत्मचिन्तनमग्नेन विवेकानन्देन स्वामिना आत्मनः ज्ञानं प्राप्तम्।"
Synonyms:
ज्ञानम्, परिज्ञानम्, अभिज्ञानम्, विज्ञानम्, बोधः, बोधनम्, प्रबोधः, अवबोधः, उद्बोधः, प्रज्ञा, उपलब्धिः, वेदनम्, संवेदः, संवेदनम्, अवगमः, प्रमा, प्रमितिः, समुदागमः, उपलम्भः, ज्ञप्तिः, प्रतीतिः, ज्ञातृत्वम्
noun
मनसा वस्त्वादीनां प्रतीतिः।
"तस्मै संस्कृतस्य सम्यक् ज्ञानम् अस्ति।"
Synonyms:
बोधः
noun
एका जातिः
"बोधस्य उल्लेखः मार्कण्डेयपुराणे वर्तते"
Synonyms:
बोधः
noun
एकः पुरुषः
"बोधस्य उल्लेखः मार्कण्डेयपुराणे वर्तते"
Tamil
Tamil
போ3த4: : அறிவு, சிந்தனை, பிரக்ஞை.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
बोधः,
पुं,
(बोधनमिति बुध् + भावे घञ् ।)ज्ञानम् इति त्रिकाण्डशेषः
(यथा मार्क-ण्डेये २६ ।“वर्द्धमानं सुतं सा तु राजपत्नी दिने दिने ।तमुल्लापादिना बोधमनयन्निर्ममात्मकम्
”अयं हि बुद्धेर्जातः तथाहि मार्कण्डेये ५० २७ ।“बोधं बुद्धिस्तथा लज्जा विनयं वपुरात्मजम् ।व्यवसायं प्रजज्ञे वै क्षेमं शान्तिरसूयत
”ऋषिविशेषः यथा मार्कण्डेये ७६ २८
“तयात्र मुक्तो हैमिन्या गृहीत्वा सुतञ्च सा ।बोधस्य द्विजमुख्यस्य गृहे नीतवती पुनः
”सूर्य्यरूपभेदः यथा, मार्कण्डेये १०१ १९ ।“बोधश्चावगतिश्चैव स्मृतिर्विज्ञानमेव ।इत्येतानीह रूपाणि तस्य रूपस्य भास्वतः
”जागरणकालः चैतन्यम् यथा, मार्क-ण्डेये ८१ ६७ ।“प्रबोधञ्च जगत्स्वामी नीयतामच्युतो लघु ।बोधश्च क्रियतामस्य हन्तुमेतौ महासुरौ
”)