| YouTube Channel

बुक्क (bukka)

 
शब्दसागरः
English
बुक्क r. 1st and 10th cls. (बुक्कति बुक्कयति-ते)
1. To bark.
2. To speak. r.
10th cl. To give pain.
बुक्क Subst.
mfn.
(-क्कः-क्का-क्वी-क्वं)
1. The heart.
2. The chest.
3. Blood.
m.
(-क्कः)
1. A goat.
2. Time.
E.
बुक्क to bark, &c.,
aff.
अच्
also
बुक्कन् mn. (-क्का-क्कं) and बूक्क
Yates
English
बुक्क (क्कः-क्का-क्कं) 1.
m.
f.
n.
The breast
heart.
m.
A he-goat.
Spoken Sanskrit
English
बुक्क - bukka -
adj.
- heart
बुक्क - bukka -
m.
- goat
बुक्क - bukka -
m.
- castor oil plant [ Ricinus Communis - Bot. ]
Wilson
English
बुक्क r. 1st and 10th cls. (बुक्कति बुक्कयति-ते)
1 To bark.
2 To speak. r. 10th cl. To give pain.
बुक्क subst.
mfn.
(-क्कः-क्का-क्की-क्कं) The heart.
m.
(-क्कः) A
goat.
E.
बुक्क to bark, &c.,
aff.
अच्
also बुक्कन्
mn. (-क्का-क्क) also
बुक्क.
Apte
English
बुक्कः [bukkḥ] क्कम् [kkam], क्कम् 1 The heart.
The bosom, chest
बुक्काघातैर्युवतिनिकटे प्रौढवाक्येन राधा Udb.
Blood.
क्कः A goat.
Time (समय). -क्का Blood.
Apte 1890
English
बुक्कः
क्कं 1 The heart.
2 The bosom, chest
बुक्काघातैर्युवतिव्रिकटे प्रौढवाक्येन राधा Udb.
3 Blood.
क्क 1 A goat.
2 Time (समय).
क्का Blood.
Monier Williams Cologne
English
बुक्क mf(आ or ई)n. the heart,
L.
(आ
f.
,
Mcar.
)
बुक्क
m.
a goat,
L.
the Ricinus plant,
L.
N.
of a prince (who reigned at Vidyā-nagara 1359-79 and was the patron of Sāyaṇa
he is also called बुक्क-भूपति, -महीपति, -राज, -राय, and बुक्कण),
Nyāyam.
Col.
Cat.
बुक्क
m.
and
f.
=
समय (w.r. for हृदय?),
L.
Monier Williams 1872
English
बुक्क, अस्, आ, or ई, अम्, m. f. n. the heart [cf.
वृक्क]
= समय (perhaps an error for हृदय)
(अस्), m. a goat.
—बुक्क-महीपति, इस्, or बुक्क-
भूपात, or बुक्क-राय, अस्, m., N. of two kings
of Vijaya-nagara or Vidyā-nagara
[cf. बुक्कण
below.]
—बुक्काग्रमांस (°क-अग्°), अम्, n. the
heart
(probably a compound incorrectly formed
from blending the two equivalents बुक्का = अग्र-
मांसम्।)
Benfey
English
बुक्क बुक्क,
I.
m.
A goat.
II.
m.
,
f.
का and की, and
n.
The heart.
Apte Hindi
Hindi
बुक्कः
पुं*
- बुवक् + अच्
हृदय
बुक्कम्
नपुं*
- बुवक् + अच्
हृदय
बुक्कः
पुं*
- बुवक् + अच्
"दिल, छाती"
बुक्कम्
नपुं*
- बुवक् + अच्
"दिल, छाती"
बुक्कः
पुं*
- बुवक् + अच्
रुधिर
बुक्कम्
नपुं*
- बुवक् + अच्
रुधिर
बुक्कः
पुं*
- बुवक् + अच्
बकरा
बुक्कः
पुं*
- बुवक् + अच्
समय
Shabdartha Kaustubha
Kannada
बुक्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೃದಯ/ಎದೆ
बुक्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೃದಯದೊಳಗಿನ ಮಾಂಸ ಖಂಡ
व्युत्पत्तिः - > बुक्कयति - बुक् बुक् इति अव्यक्तशब्दं करोति
बुक्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಛಾಗ/ಆಡು
बुक्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಮಯ/ವೇಳೆ/ಕಾಲ
L R Vaidya
English
bukka {% (I) m.n. %} 1. The heart
2. the chest, बुक्काघातैर्युवातिनिकटे प्रौढवाक्येन राधा Ud.
3. blood.
bukka {% (II) m. %} 1. A goat
2. time.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
बुक्क I son of Saṃgama, father of Harihara, reigned at
Vidyānagara 1359--79. He was the patron of
Sāyaṇa.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
बुक्क्
मूलधातुः:
बुक्क
धात्वर्थः:
भषणे
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
अकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
बुक्कति
धातुः:
बुक्क्
मूलधातुः:
बुक्क
धात्वर्थः:
भषणे
गणः:
चुरादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
उभयपदी
रूपम्:
बुक्कयति-ते
धातुप्रदीपः
Sanskrit
बुक्कँ बुक्क भषणे
- बुक्कति श्वा 118
बुक्कँ बुक्क भाषणे
- बुक्कयति अन्यत्र बुक्कति 174
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
बुक्क
बुक्क, अग्रमांस
बुक्कं स्यादग्रमांसं तिलकं क्लोम कथ्यते
verse 3.1.1.636
page 0072
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
बुक्क, कि श्वादिशब्दे इति कविकल्पद्रुमः
(चुरा०-पक्षे भ्वा०-पर०-सक०-पक्षे अक०-सेट् ।) पञ्चमस्वरी कोपधः चुरादिपक्षे कथनेभ्वादिपक्षे कुक्कुरादिशब्देऽयमिति रमानाथः ।कि, बुक्कयति वाचा बहुलोकः बुक्कति श्वा ।इति दुर्गादासः
बुक्कं, त्रि, (बुक्कयति बुक्बुक् इत्यव्यक्तशब्दं करो-तीति बुक्क + पचाद्यच् ।) वक्षोऽभ्यन्तरमांस-विशेषः तत्पर्य्यायः अग्रमांसम् हृदयम् ३हृत् इत्यमरः ६४
केचित्तुबुक्कात् पृथगेव हृदयान्तर्गतमांसविशेषे पद्मा-कारे हृदयादिद्वयमाहुः धातोरनेकार्थत्वात्बुक्क्यते स्वादुत्वात् मृग्यते बुक्कं बुक्क किं श्वादि-शब्दे घञ् नान्तः पुंलिङ्गोऽप्ययम् स्त्रीलि-ङ्गाऽपीत्येके इति स्वामी
बुक्का स्त्री बुक्कःपुमानपि शोणितेषु स्त्रियां बुक्का बुक्कस्तुसमये द्वयोरिति रभसात् नदादित्वात् स्त्रियांबुक्वीत्यन्ये बुक्कनान्तं क्लीवमव्युत्पन्नमितिरुद्र-कलिङ्गादयः
उरस्यपि बुक्कायां हृदयंमानसेऽपि चेति त्रिकाण्डशेषः
बुक्कशब्दस्यउकारस्य ऋकारादेशे तथैव बृक्कादिरूपञ्च ।अग्रञ्च तन्मांसञ्चेति अग्रमांसं बुक्कस्याग्रंसंमुखीभूतं मांसं बुक्काग्रमांसमित्येकं नामे-त्यन्ये इति तट्टीकायां भरतः
बुक्कः,
पुं,
(बुक्कयति शब्दायते इति बुक्क +अच् ।) छागः इति त्रिकाण्डशेषः
समयेपुं, स्त्री इति रभसः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
बुक्क कुक्कु रादिशब्दे कथने वा
चु०
उभ०
पक्षे म्बा०
पर०
सक०
सेट् बुक्कयति ते बुक्कति अबुबुक्कत् इरित् अवुक्वत्अबुक्कीत् “कथने चुरा० कश्वादिशब्दे तु
भ्वा०
रमानाथः
बुक्क
न०
बुक्व अच हृदयस्थे मांसपिण्डे अग्रमांसे हृदयेच अमरः अस्य स्त्रीत्वमपि स्त्रीत्वे टाप् गौ० ङीष् वा ।“बुक्वाथातैर्युबतिनिकटे प्रौढवाक्येन राधा” उद्भटः ।४ छागे
पु०
(बोका) त्रिका० समने
पु०
शोणिते भरतःस्त्री टाप् पी० बूक्कबुक्के अपि हृदये
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
बुक्कँ बुक्क भाषणे
भषण इत्येके बुक्कति, श्वा बुक्का सुगन्धद्रव्यपिष्टम् 119
बुक्कँ बुक्क भाषणे
- बुक्कयति श्वा भ्वादौ (187) बुक्कति 180
धातुवृत्तिः
Sanskrit
बुक्कँ बुक्क (अर्थः) भषणे
(अर्थविवरणम्) भषणमिह श्वरवः
( बुक्कति बुबुक्क बुक्कितेत्यादि ) अयं चुरादावपि 116
बुक्कँ बुक्क (अर्थः) भाषणे
( बुक्कयति ) बुक्कतीति शपि अत्र स्वामी शब्द उपसर्गादाविष्कारे चेति पठित्वोपसर्गपूर्वाच्छब्द इत्यस्मादाविष्कारे चकाराद्भाषणे णिचमुक्त्वा प्रतिशब्दयतीत्युदाहृत्य प्रतिश्रुतमाविष्करोतीत्यर्थ इत्याह पुनश्चानुपसर्गाच्चेति पठित्वा आविष्कारे शब्दयतीत्याह मैत्रेयस्तु द्वावेवात्राऽपठत् शब्द शब्दक्रियायामिति पठित्वा शब्दयतीत्याह अत्र पाठे प्रातिपदिकाद्धात्वर्थेइति णौ प्रतिशब्दयति शब्दयतीति वाविष्कारे सिद्धं, स्वामिपाठे तु शब्दकरणे शब्दयतीति सिद्ध्यति, "शब्दवैर'' इति क्यङा "तत्करोति'' इति णिचो बाधात् तस्मान्मैत्रेयपाठो ज्यायान् येषां तु क्यङा णिचो बाधस्तेषां विशेषः शब्दतीति शपि 179
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“बुक्क भषणे”@} 2 भषणम् = श्वरवः।
क्षीरस्वामी तु ‘--भाषणे’ इति पठित्वा, ‘भषणे इत्येके।’ इत्याह।
‘--आभाषणे।’ इति शाकटायनः।
‘णिचि बुक्कयतीति स्यात्, भाषणे शपि बुक्कति।’ 3 इति देवः।
अत्र देवमतेऽपि भाषणमेवार्थ इति ज्ञायते।
4 बुक्ककः-क्किका, बुक्ककः-क्किका, बुबुक्किषकः-षिका, बोबुक्ककः-क्किका
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककखतिवत् 5 ज्ञेयानि।
अप्रत्यये--बुक्का 6 इति।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१११८)
02
=>
(१-भ्वादिः-११९। अक। सेट्। पर।)
03
=>
(श्लो। ४२)
04
=>
[पृष्ठम्०९२६+ २५]
05
=>
(१४१)
06
=>
[[आ। ‘अफक्कताऽतक्यगुणेन तङ्कता खलश्वबुक्कापरुषे पुरेऽमुना।’ धा। का। १। १७।]]
1 {@“बुक्क भाषणे”@} 2 ‘-- भषणे’ इति धा।
का।
3 व्याख्यादृष्टः प्राठः।
‘णिचि बुक्कयतीति स्यात्, भाषणे शपि बुक्कति।’ 4 इति देवः।
बुक्ककः-क्किका, बुबुक्कयिषकः-षिका
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिक- कुट्टयतिवत् 5 ज्ञेयानि।
6 बुक्कयिष्णुः 7।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१११९)
02
=>
(१०-चुरादिः-१७१४। अक। सेट्। उभ।)
03
=>
(३-३८)
04
=>
(श्लो। ४२)
05
=>
(२०७)
06
=>
[[१। छान्दसा अपि प्रत्ययाः क्वचिद् भाषायां क्वस्वादिवत् भवन्तीति, ‘णेश्छन्दसि’ (३-२-१३७) इति ताच्छीलिक इष्णुच्प्रत्यये णेरयादेशे रूपमेवमिति ज्ञेयम्।]]
07
=>
[[B। ‘सञ्चर्चयन् अपनयानथ बुक्कयिष्णुः श्वेवोग्रशब्दनपरः कररुद्धकाणः।’ धा। का। ३-३८।]]
Burnouf
French
बुक्क बुक्क
m.
n.
, बुक्का et बुक्की
f.
cœur. -- M.
bouc.