बिम्ब (bimba)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Capeller Eng

English

 बिम्ब m.
  n.
  disk (of sun or moon),  globe,  hemisphere
 orb, 
circle i.g.
  
 mirror,  image,  picture,  shadow.  — m.
  lizard,  chameleon
 f.
 
ई a kind of gourd,  n.
  its red fruit. 

Spoken Sanskrit

English

बिम्ब 	-	 bimba 	-	 m.
  	-	  picture
बिम्ब 	-	 bimba 	-	 m.
  	-	  object compared
बिम्ब 	-	 bimba 	-	 m.
  	-	  lizard
बिम्ब 	-	 bimba 	-	 m.
  	-	  chameleon
बिम्ब 	-	 bimba 	-	 m.
 n.
  	-	  disk of the sun or moon
बिम्ब 	-	 bimba 	-	 m.
 n.
  	-	  shadow
बिम्ब 	-	 bimba 	-	 m.
 n.
  	-	  any disk
बिम्ब 	-	 bimba 	-	 m.
 n.
  	-	  reflected or represented form
बिम्ब 	-	 bimba 	-	 m.
 n.
  	-	  sphere
बिम्ब 	-	 bimba 	-	 m.
 n.
  	-	  type
बिम्ब 	-	 bimba 	-	 m.
 n.
  	-	  orb
बिम्ब 	-	 bimba 	-	 m.
 n.
  	-	  mirror
बिम्ब 	-	 bimba 	-	 n.
  	-	  fruit of   [ Momordica monadelpha - Bot. ]
बिम्ब 	-	 bimba 	-	 n.
  	-	  disc
बिम्ब 	-	 bimba 	-	 n.
  m.
  	-	  image

Apte

English

बिम्बः [bimbḥ] म्बम् [mbam],  म्बम् 1 The disc of the sun or moon
 वदनेन निर्जितं तव निलीयते चन्द्रबिम्बमम्बुधरे Subhāṣ
 so सूर्य˚,  रवि˚ &c.
 

Any round or disc-like surface
 as in नितम्ब- बिम्बः &c.
 

An image,  shadow,  reflection
 बिम्बादिवो- त्थितौ बिम्बौ रामदेहात्तथापरौ Rām.*
  1.4.11
 प्रभवति शुचिर्बिम्ब- ग्राहे मणिर्न मृदां चयः U.*
  2.4.

A mirror.

A jar.

An object compared (opp.  प्रतिबिम्ब to which it is compared).

A statue,  figure,  idol
 हेमबिम्बनिभा सौम्या मायेव मयनिर्मिता Rām.*
  6.12.14.

A mould,  matrix
 यथा लोहस्य निःस्यन्दो निषिक्तो बिम्बविग्रहम् (उपैति) Mb.
 *  14.18.9. -म्बः A lizard. -म्बम् The fruit of a tree (which,  when ripe,  is ruddy and to which the lips of young women are oft
 en compared)
 रक्तशोकरुचा विशेषितगुणो बिम्बाधरालक्तकः M.*
  3. 5
 पक्कबिम्बाधरोष्ठी Me.*
  84
 cf.
   N.*
  2.24. Comp.
   -ओष्ठ a (बिम्बो-म्बौ-ष्ठ) having lips as ruddy or cherry as the Bimba fruit
 दाक्षिण्यं नाम बिम्बोष्ठि बैम्बिकानां कुलव्रतस् M.*
  4. 14. (-ष्ठः) a lip like the Bimba fruit. -फल the Bimba fruit
 उमामुखे बिम्बफलाधरोष्ठे Ku.*
  3.67.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte 1890

English

 बिंबः 
बं 1 The disc of the sun or moon
 वदनेन निर्जितं तव निलीयते चंद्रबिंबमंबुधरे Subhāṣ.
 so सूर्य°,  रवि° &c. 
2 Any round or disc-like surface
 as in नितंबबिंबः &c. 
3 An image,  shadow,  reflection
 U. 2. 4. 
4 A mirror. 
5 A jar. 
6 An object compared (opp. प्रतिबिंब to which it is compared). 
बः A lizard. 
बं The fruit of a tree (which,  when ripe,  is ruddy and to which the lips of young women are often compared)
 रक्ताशोकरुचा विशेषितगुणो बिंबाधरालक्तकः M. 3. 5
 पक्वबिंबाधरोष्ठी Me. 82
 cf. N. 2. 24. 
Comp. 
ओष्ठ a. (बिंबो-बौ-ष्ठ) having lips as ruddy or cherry as the Bimba fruit
 M. 4. 14. (
ष्ठः) lip like the Bimba fruit. 
फल the Bimba fruit
 उमामुखे बिंबफलाधरोष्ठे Ku. 3. 67. 

Monier Williams Cologne

English

 बिम्ब mn.  (also written विम्ब,  or विम्व,  of doubtful origin,  but cf.
   Uṇ.
  iv,  95,  Sch.
 ifc.  f(आ). ) the disk of the sun or moon,  Kāv.
 
 Pur.
  &c.
  

 any disk,  sphere,  orb (often applied to the rounded parts of the body),  Kālid.
 
 Pañcat.

 a mirror,  ŚvetUp.
   
 Kum.

 an image,  shadow,  reflected or represented form,  picture,  type,  R.
 
 BhP.
  
 Rājat.

 (in rhet.) the object compared (as opp.  to प्रति-बिम्ब,  ‘the counterpart’ to which it is compared),  Sāh.
 
 Pratāp.

 बिम्ब m.
  a lizard,  chameleon,  Gaut.
 

 N.
  of a man,  Rājat.
 

 बिम्ब n.
  the fruit of the Momordica Monadelpha (to which the lips of women are often compared),  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

Monier Williams 1872

English

 बिम्ब बिम्ब। See विम्ब।

Macdonell

English

 बिम्ब bimb-a,  m.
  n.
  disc of the sun or moon
 🞄sphere,  orb,  disc,  esp. of any rounded part of 🞄the body (hips,  buttocks)
 mirror
 image,  🞄reflexion
 object compared (in comparisons: 🞄opp. prati-bimba,  that with which it is compared)
 🞄m.  lizard,  chameleon
 N.
 n.
  fruit 🞄of a tree (Momordica monadelpha): as it is 🞄of a ruddy colour when ripe,  the lips of 🞄beautiful women are often compared with it
 🞄ā,  f.
  N. of a princess.

Benfey

English

 बिम्ब बिम्ब,  or विम्ब, 
 I. m.
  and n.
 
 1. The disk of the sun or moon,  Pañc.
162,  23.
 2. A reflected form,  an image, 
Megh. 48.
 3. Reflection,  Utt. Rāmac.
35,  18.
 4. The gourd of the Momordica
monadelpha.
 II. n.
 ,  and f.
  बा or बी, 
A cucurbitaceous plant with red fruit, 
Momordica monadelpha,  Pañc. i. d.
225.
 -- Comp.
  अभि-अर्क-बिम्ब + म्,  adv.
towards the orb of the sun,  Śāk. d. 170.
इन्दु-,  n.
  or m.
  the disk of the moon, 
Vikr. d. 34.
नितम्ब-,  n.
  the rounding
of the buttocks,  Ṛt. 6,  5. रथ-अङ्ग
-च्रोनि-विम्ब,  adj.
 ,  f.
  बा,  having but-
tocks like the part (half) of a wheel, 
i. e. semicircular,  Vikr. d. 100.
हस्त-, 
n.
  perfuming the person. 

Apte Hindi

Hindi

बिम्बः
पुं*
  - बी + वन् नि* साधुः
सूर्यमण्डल या चन्द्रमंडल

बिम्बम्
नपुं*
   - बी + वन् नि* साधुः
सूर्यमण्डल या चन्द्रमंडल

बिम्बः
पुं*
  - बी + वन् नि* साधुः
सूर्यमण्डल या चन्द्रमण्डल

बिम्बः
पुं*
  - -
"कोई गोल या मंडलाकार सतह,  मंडल या गोला "

बिम्बः
पुं*
  - बी + वन् नि* साधुः
"प्रतिमा,  छाया,  प्रतिविंब"

बिम्बः
पुं*
  - बी + वन् नि* साधुः
"शीशा,  दर्पण"

बिम्बः
पुं*
  - बी + वन् नि* साधुः
कलश

बिम्बः
पुं*
  - बी + वन् नि* साधुः
उपमित पदार्थ

बिम्बम्
नपुं*
   - -
सूर्यमण्डल या चन्द्रमण्डल

बिम्बम्
नपुं*
   - -
"कोई गोल या मंडलाकार सतह,  मंडल या गोला "

बिम्बम्
नपुं*
   - -
"प्रतिमा,  छाया,  प्रतिविंब"

बिम्बम्
नपुं*
   - -
"शीशा,  दर्पण"

बिम्बम्
नपुं*
   - -
कलश

बिम्बम्
नपुं*
   - -
उपमित पदार्थ

बिम्बम्
नपुं*
   - -
एक वृक्ष का फल

बिम्बः
पुं*
  - "वी+वन्,  नि*"
सूर्य या चन्द्र का मण्डल

बिम्बः
पुं*
  - "वी+वन्,  नि*"
कोई भी थाली की भाँति  गोल तलीय वस्तु

बिम्बः
पुं*
  - "वी+वन्,  नि*"
"प्रतिमा,  छाया,  अक्स"

बिम्बः
पुं*
  - "वी+वन्,  नि*"
दर्पण

बिम्बः
पुं*
  - "वी+वन्,  नि*"
मर्तबान

बिम्बः
पुं*
  - "वी+वन्,  नि*"
तुलित पदार्थ

बिम्बः
पुं*
  - "वी+वन्,  नि*"
"मूर्ति,  आकृति"

बिम्बः
पुं*
  - "वी+वन्,  नि*"
"साँचा,  उभरा हुआ चित्र"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

बिम्ब
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರ ಮಂಡಲ
निष्पत्तिः - > वी (गतौ) बन् नुम् ह्रस्वश्च निपा० (उ ४-९५)
प्रयोगाः - > "पतन्ति बिम्बादुत तिग्मतेजसः"
उल्लेखाः - > किरा० १४-५३
विस्तारः - > "बिम्बोऽस्त्री मण्डलं त्रिषु" अम० ।
बिम्ब
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಂಡಲದಂತೆ ವರ್ತುಲವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಆಕಾರ
प्रयोगाः - > "आरोहैर्निबिडबृहन्नितम्बबिम्बैः"
उल्लेखाः - > माघ ८-८
बिम्ब
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರತಿಮೆ/ವಿಗ್ರಹ
बिम्ब
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರತಿಬಿಂಬ/ಛಾಯೆ
प्रयोगाः - > "प्रभवति मणिर्बिम्बग्राहे मणिर्न मृदादयः"
उल्लेखाः - > उ० रा० २-४
बिम्ब
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ಕೊಡುವ ಮೂಲವಸ್ತು
बिम्ब
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮುಖ
बिम्ब
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಿಹ್ನೆ/ಗುರುತು
बिम्ब
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕ್ಕಲಾಸ/ಓತಿಕೇತ
बिम्ब
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತೊಂಡೆಹಣ್ಣು
प्रयोगाः - > "बिम्बोष्ठं बहु मनुते तुरङ्गवक्त्रश्चुम्बन्तं मुखमिह किन्नरं प्रियायाः"
उल्लेखाः - > माघ० ४-३८
विस्तारः - > [ಸ್ತ್ರಿಯರ ತುಟಿಗೆ ಈ ಹಣ್ಣಿನ ಸಾಮ್ಯ ಕೊಡುವರು] "बिम्बोऽस्त्री मण्डलसमप्रतिमामुखलक्ष्मसु । प्रतिबिम्बे तत्प्रकृतौ क्लीबे तु स्याद्बिम्बिकाफले" वैज० ।

L R Vaidya

English

 biMba {% (I) m.n. %} 1. The disc of the sun or moon,  राहूपरागपरिमुक्तमिवेंदुबिंबम् Ch.P.9
a disc in general,  नितंबबिंबैः सदुकूलमेखलैः Rt.i.4
an image,  a shadow
a mirror
a jar
an object to which another is compared,  (op. to प्रतिबिंब).

 biMba {% (II) n. %} A kind of fruit
 (when ripe,  it is very red and is often used by poets to describe the colour of the lips of a young beautiful lady,  तन्वी श्यामा शिखरिदशना पक्वबिंबाधरोष्ठी Megh.ii.19,  उमामुखे बिंबफलाधरोष्ठे K.S.iii.67).

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 bimba,  nt.,  a high number: Mvy 〔7912〕,  cited from Gv
 Gv 〔106.16〕 (not in the list of Gv 〔133〕).

Indian Epigraphical Glossary

English

 bimba (IA 3
 HA),  same as pratimā
 an image.

Lanman

English

 bimba,  m. n. disk of sun or moon.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

sku
१) अङ्ग २) आत्मभाव ३) आश्रय ४) काय ५) गात्र ६) गात्रता ७) गात्रत्व ८) चित्र ९) तनुस् १०) देह ११) प्रतिमा १२) बिम्ब १३) मूर्ति १४) रूप १५) वपुस् १६) शरीर १७)

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
षोडशोंऽशः कला चिह्नं लक्षणं लक्ष्म लाञ्छनम् ।
अङ्कः कलङ्कोऽभिज्ञानं चन्द्रिका चन्द्रगोलिका ॥ १०६ ॥
चन्द्रातपः कौमुदी च ज्योत्स्ना बिम्बं तु मण्डलम् ।
-wordlist-
 
कला (स्त्री),  चिह्न (क्ली),  लक्षण (क्ली),  लक्ष्मन् (क्ली),  लाञ्छन (क्ली),  अङ्क (पुं),  कलङ्क (पुं),  अभिज्ञान (क्ली),  चन्द्रिका (स्त्री),  चन्द्रगोलिका (स्त्री),  चन्द्रातप (पुं),  कौमुदी (स्त्री),  ज्योत्स्ना (स्त्री),  बिम्ब (पुंक्ली),  मण्डल (त्रि)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

मण्डल
मण्डल,  बिम्ब
मण्डलं बिम्बमाख्यातं हृदये लाञ्छनं मृगः ॥ ४४ ॥
verse 1.1.1.44
page 0006

Vedic Reference

English

 Bimba appears in one passage of the Jaiminīya Upaniṣad
Brāhmaṇa (iii. 5,  6) to denote the plant Momordica monadelpha.

Capeller

German

 बिम्ब m.
  n.
  Scheibe (bes. der Sonne o. des
Mondes),  Kugel,  Halbkugel,  Bild,  Abbild.
m.
  Eidechse. f.
  ई eine Art Cucurbitacee
m.
  die (rote) Frucht ders.

Burnouf

French

 बिम्ब बिम्ब m.
  n.
  cf.  विम्ब।
बिम्बयामि (dén. ) réfléter une image.

Stchoupak

French

 बिम्ब-
 m.
  ou nt. disque du soleil ou de la lune,  disque ou globe en
général,  miroir (métallique) 
 reflet,  image 
 (rhét.) objet comparé 
 nt.
fruit (rouge) de la Momordica monadelpha auquel on compare souvent les lèvres
des jeunes femmes.
°ग्राह- बिम्बोद्ग्राह- m.
  fait de refléter.
°फल- nt. fruit bimba 
 °फलाधरोष्ठ- a. qui a des lèvres
(rouges) comme des b.
बिम्बाधर- m.
  lèvre (inférieure) rouge comme un b.
बिम्बोष्ठ- a. qui a des lèvres rouges comme des b.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.