बाधिर्य्यं (bAdhiryyaM)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritबाधिर्य्यं, (बधिरस्य भावः । बधिर + ष्यञ् ।)बधिरस्य भावः । कर्णरोगविशेषः । तस्यनिदानम् । यथा, --“यदा शब्दवहं वायुः स्रोत आवृत्य तिष्ठति ।शुद्धः श्लेष्मान्वितो वापि बाधिर्य्यं तेन जायते ॥
”इति माधवकरः ॥
अस्यौषधं यथा, --“शुष्कमूलकशुण्ठीनां क्षारो हिङ्गुलनागरम् ।शुक्रं चतुर्गुणं दद्यात्तैलमेतैर्विपाचयेत् ॥
बाधिर्य्यं कर्णशूलञ्च पूयस्रावश्च कर्णयोः ।क्रमयश्च विनश्यन्ति तैलस्यास्य प्रपूरणात् ॥
”अपि च ।“प्रस्थे द्वे गण्डमालानां क्वाथयेद्द्रोणमम्भसाम् ।चतुर्भागावशेषेण तैलप्रस्थं विपाचयेत् ।काञ्जिकस्याढकं दत्त्वा पिष्टान्येतानि दापयेत् ॥
पुनर्नवा गोक्षुरकं सैन्धवं त्र्युषणं वचा ।सरलं सुरदारुश्च बृहती कण्टकारिका ॥
नस्यपानाद्धरत्येव कर्णशूलं हनुग्रहम् ।बाधिर्य्यं सर्व्वरोगञ्च अभ्यङ्गाच्च महेश्वर ! ॥
”इति गारुडे १९८ अध्यायः ॥
(ससम्प्राप्तिकारणमस्य यथा, --“स एव शब्दाभिवहा यदा शिवाःकफानुयातो व्यनुसृत्य तिष्ठति ।तदा नरस्याप्रतिकारसेविनोभवेत्तु बाधिर्य्यमसंशयं खलु ॥
”इत्युत्तरतन्त्रे विंशतितमेऽध्याये सुश्रुतेनोक्तम् ॥
अस्य चिकित्सा यथा, --“सामान्यतो विशेषेण बाधिर्य्ये पूरणं शृणु ।गवां मूत्रेण विल्वानि पिष्ट्वा तैलं विपाचयेत् ॥
सजलञ्च सदुग्धञ्च बाधिर्य्ये कर्णपूरणम् ।सितामधुकविम्बीभिः सिद्धं वाजे पयस्यथ ॥
सिद्धं वा विल्वनिःक्वाथे शीतीभूतं तदुद्धृतम् ।पुनः पचेद्दशक्षीरं सितामधुकचन्दनैः ॥
विल्वाम्बु गाढं तत्तैलं बाधिर्य्ये कर्णपूरणम् ।वक्ष्यते यः प्रतिश्याये विधिः सोऽप्यत्र पूजितः ।वातव्याधिषु यश्चोक्तो विधिः स च हितो भवेत् ॥
”इति च तत्रैकविंशतितमेऽध्याये तेनैवोक्तम् ॥
)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.