| YouTube Channel

फलम् (phalam)

 
Apte
English
फलम् [phalam], [फल्-अच्]
Fruit (fig. also) as of a tree
उदेति पूर्वं कुसुमं ततः फलम्
Ś.*
 7.3
R.*
 4.43
1.49.
Crop, produce
कृषिफलम्
Me.*
 16.
A result, fruit, consequence, effect
अत्युत्कटैः पापपुण्यैरिहैव फलमश्नुते
H.*
 1.8
फलेन ज्ञास्यसि
Pt.*
 1
न नवः प्रभुराफलोदयात् स्थिरकर्मा विरराम कर्मणः
R.*
 8.22
1.33
अनिष्टमिष्टं मिश्रं च त्रिविधं कर्मणः फलम्
Bg.*
 18.12.
(Hence) Reward, recompense, meed, retribution (good or bad)
फलमस्योपहासस्य सद्यः प्राप्स्यसि पश्य माम्
R.*
 12.37.
A deed, act (opp. words)
ब्रुवते हि फलेन साधवो न तु कण्ठेन निजोपयोगिताम्
N.*
 2.48 'good men prove their usefulness by deeds, not by words'.
Aim, object, purpose
परेङ्गितज्ञानफला हि बुद्धयः
Pt.*
 1.43
किमपेक्ष्य फलम्
Ki.*
 2.21, 'with what object in view
Me.*
 56.
Use, good, profit, advantage
जगता वा विफलेन किं फलम्
Bv.*
 2.61.
Profit or interest on capital.
Progeny, offspring
तस्यापनोदाय फलप्रवृत्तावुपस्थितायामपि निर्व्यपेक्षः (त्यक्षामि)
R.*
 14.39.
A kernel (of a fruit).
A tablet or board (शारिफल).
A blade (of a sword).
The point or head of an arrow, dart
&c.
barb
आरामुखं क्षुरप्रं च गोपुच्छं चार्धचन्द्रकम् । सूचीमुखं च भल्लं च वत्सदन्तं द्विभल्लकम् ॥ कर्णिकं काकतुण्डं च तथान्यान्यप्यनेकशः । फलानि देशभेदेन भवन्ति बहुरूपतः ॥ Dhanur.64-5
फलयोगमवाप्य सायकानाम्
Ms.*
 7.1
Ki.*
 14.52.
A shield.
A testicle
अकर्तव्यमिदं यस्माद् विफलस्त्वं भविष्यसि
Rām.*
 1.48.27.
A gift.
The result of a calculation (in
Math.
 )
Product or quotient.
Menstrual discharge.
Nutmeg.
A ploughshare.
Loss, disadvantage.
The second (or third) term in a rule-of-three sum.
Correlative equation.
The area of a figure.
The three myrobalans (त्रिफला).
A point on a die.
Benefit, enjoyment
ईश्वरा भूरिदानेन यल्लभन्ते फलं किल
Pt.*
 2.72.
Compensation
यावत् सस्यं विनश्येत् तु तावत् स्यात् क्षेत्रिणः फलम्
Y.*
 2.161.
A counterpart (प्रतिबिम्ब)
तन्मायाफलरूपेण केवलं निर्विकल्पितम्
Bhāg.*
 11.24.3.
Shoulder-blade
तस्यां स फलके खड्गं निजघान ततो$ङ्गदः
Rām.*
 6.76.1.
Comp.
 -अदनः
=
 फलाशनः q. v.
a parrot. -अधिकारः a claim for wages. -अध्यक्षः Mimusops Kauki (Mār. खिरणी). -अनुबन्धः succession or sequence of fruits or results. -अनुमेय
a.
 to be inferred from the results or consequences
फलानुमेयाः प्रारम्भाः संस्काराः प्राक्तना इव
R.*
 1.2.
अनुसरणम् rate of profits.
following or reaping consequences. -अन्तः a bamboo. -अन्वेषिन्
a.
 seeking for reward or recompense (of actions). -अपूर्वम् The mystic power which produces the consequences of a sacrificial act. -अपेक्षा expectation of the fruits or consequences (of acts), regard to results. -अपेत
a.
 useless, unfertile, unproductive. -अम्लः a kind of sorrel. (-म्लम्) tamarind. ˚पञ्चकम् the five sour fruits
bergumot (जम्बीर), orange (नारिङ्ग), sorrel (आम्लवेतस), tamarind (चिञ्चा) and a citron (मातुलुङ्ग,
Mar.
 महाळुंग). -अशनः a parrot. -अस्थिn. a cocoa-nut. -आकाङ्क्षा expectation of (good) results
see फलापेक्षा.
आगमः production of fruits, load of fruits
भवन्ति नम्रास्तरवः फलागमैः
Ś.*
 5.12.
the fruit season, autumn. -आढ्य
a.
 full of or abounding in fruits. (-ढ्या) a kind of plantain. -आरामः a fruitgarden, orchard. -आसक्त
a.
fond of fuits.
attached to fruits, fond of getting fruit (of actions done).-आसवः a decoction of fruit. -आहारः feeding or living on fruits, fruit-meal. -इन्द्रः a species of Jambū (Rājajambū). -उच्चयः a collection of fruits.
उत्तमा a kind of grapes (having no stones).
=
 त्रिफला.-उत्पत्तिः
f.
profit, gain. (-त्तिः) the mango tree (sometimes written फलोत्पति in this sense). -उत्प्रेक्षा a kind of comparison.
उदयः appearance of fruit, production of results or consequences, attainment of success or desired object
आफलोदयकर्मणाम्
R.*
 1.5
8.22.
profit, gain.
retribution, punishment.
happiness, joy.
heaven. -उद्गमः appearance of fruits
भवन्ति नम्रास्तरवः फलोद्गमैः
Ś.*
 5.12 (v. l. ).-उद्देशः regard to results
see फलापेक्षा. -उन्मुख
a.
 about to give fruit. -उपगम
a.
 bearing fruit. -उपजीविन्
a.
 living by cultivating or selling fruits.
उपभोगः enjoyment of fruit.
partaking of reward. -उपेतa. yielding fruit, fruitful, fortile. -काम
a.
 one who is desirous of fruit
धर्मवाणिजका मूढा फलकामा नराधमाः । अर्चयन्ति जगन्नाथं ते कामं नाप्नुवन्त्युत ॥ (मल. त. Śabda. ch.)-कामना desire of fruits or consequences. -कालः fruitseason. -केसरः the cocoanut tree. -कोशः, -षः, कोशकः the scrotum (covering of the testicles). -खण्डनम् frustration of fruits or results, disappointment. -खेला a quail. -ग्रन्थः (in
astrol.
 ) a work describing the effects of celestial phenomena on the destiny of men
Bṛi. S.-ग्रहः deriving benefit or advantage. -ग्रही, -ग्राहिन्
a.
 (also फलेग्रहि and फलेग्राहिन्) fruitful, yielding or bearing fruit in season
श्लाध्यतां कुलमुपैति पैतृकं स्यान्मनोरथतरुः फलेग्रहिः Kir.
K.*
 3.6
Māl.
 9.39
भूष्णुरात्मा फलेग्रहिः Ait. Br. (शुनःशेप legend)
फलेग्रहीन् हंसि वनस्पतीनाम् Bk.
द्वितीयो ह्यवकेशी स्यात् प्रथमस्तु फलेग्रहिः Śiva. B.16.27. (m. ) a fruit-tree. -ग्रहिष्णु
a.
 fruitful. -चोरकः a kind of perfume (Mar. चोरओवा). -छदनम a house built of wooden boards. -तन्त्र
a.
 aiming only at one's advantage. -त्रयम्, -त्रिकम् the three myrobalans (त्रिफला). -द, -दातृ, -प्रद
a.
productive, fruitful, bearing fruit
फलदानां तु वृक्षाणां छेदने जप्यमृक्शतम्
Ms.*
 11.142
गते$पि वयसि ग्राह्या विद्या सर्वात्मना बुधैः । ...... अन्यत्र फलदा भवेत् ॥ Subhāṣ.
bringing in gain or profit.
giving a reward, rewarding. (-दः) a tree. -धर्मन्
a.
 ripening soon and then falling on the ground, perishing
फेनधर्मा महाराज फलधर्मा तथैव च। निमेषादपि कौन्तेय यस्यायुरपचीयते
Mb.
 * 3.35.2-3. -निर्वृत्ति
f.
 final consequence or reward.-निवृत्तिः
f.
 cessation of consequences. -निष्पत्तिः
f.
attainment of reward.-परिणतिः
f.
 , -परिणामः, -पाकः (-फलेपाकः also)
the ripening of fruit.
the fulness of cousequences.-पाकः Carissa Carandas (Mar. करवंद). -पाकान्ता, -पाकावसाना an annual plant
ओषध्यः फलपाकान्ताः Ak.-पातनम् knocking down or gathering fruit. -पादपः a fruit-tree. -पूरः, -पूरकः the common citron tree
एतस्मिन् फलपूरबीजनिकरभ्रान्त्या नितान्तारुणे संप्राप्तेषु शुकेषु पञ्जरशुका निर्गन्तुमुद्युञ्जते । Rām. Ch.7.86. -प्रजननम् the production of fruit.
प्रदानम् the giving of fruits.
a ceremony at weddings. -प्राप्तिः
f.
 attainment of the desired fruit of object.
प्रिया the Priyaṅgu plant.
a species of crow. -प्रेप्सु
a.
 desirous of attaining results. -बन्धिन्
a.
 forming or developing fruit. -भागः a share in any product or profit. -भागिन्, -भाज्
a.
 partaking of a reward or profit
दातॄन् प्रतिग्रहीतॄ प्रतिग्रहीतॄश्च कुरुते फल- भागिनः
Ms.*
 3.143. -भावना The acquisition of a result
success
सुपर्वणां हि स्फुटभावना या सा पूर्वरूपं फलभावनायाः
N.*
 14. 7. -भुज्
m.
 a monkey
P.
 R. -भूमन्
m.
 greater fruit
क्रतुवच्चानुमानेनाभ्यासे फलभूमा स्यात् MS.* 11.1.29. -भूयस्त्वम् (see फलभूमन् above)
यथा कर्मसु सौर्यादिषु फलं कर्मणा क्रियत इति कर्माभ्यासे फलभूयस्त्वमेवमिहापि ŚB. on MS.* 11.1.29.-भूमिः
f.
 a place where one receives the reward or recompense of his deeds (i. e. heaven or hell).-भृत्
a.
 bearing fruit, fruitful.
भोगः enjoyment of consequences.
usufruct. -मत्स्या the aloe plant.-मुख्या a species of plant (अजमोदा). -मूलम् fruits and roots
फलमूलाशिनौ दान्तौ Rāmarakṣā 18.
योगः the attainment of fruit or the desired object
Mu.*
 7.1.
wages, remuneration.
a stage in the performance of a drama
सावस्था फलयोगः स्यात् यः समग्रफलागमः S. D. -राजन्
m.
 a water-melon. -राशिः
m.
 the 3rd term in the rule of three. -वन्ध्यः a tree barren of fruit. -वर्णिका jelly (?)
Gaṇeśa
P.*
 2.149. -वर्तिः
f.
 a coarse wick of cloth besmeared with some laxative and inserted into the anus for discharging the bowels, suppository. -वर्तुलम् a watermelon. -वल्ली a series of quotients. -विक्रयिन्
a.
 a fruit-seller. -वृक्षः a fruit-tree. -वृक्षकः the bread-fruit tree. -शाडवः the pomegranate tree. -शालिन्
a.
bearing fruit, fruitful.
sharing in the consequences. -शैशिरः the Badara tree.-श्रेष्ठः the mango tree. -संस्थ
a.
 bearing fruit. -संपद्f.
abundance of fruit.
success.
prosperity.-साधनम् a means of effecting any desired object, realization of an object -सिद्धिः
f.
reaping fruit, attainment or realization of the desired object.
a prosperous result. -स्थानम् the stage in which results are enjoyed
Buddh. -स्थापनम् the sacrament called सीमन्तोन्नयन
फलस्थापनात् मातापितृजं पाप्मानमपोहति Hārīta. -स्नेहः a walnut tree. -हारी an epithet of Kālī or Durgā-हानिः loss of profit -हीन
a.
 yielding no fruit or profit. -हेतु
a.
 acting with a view to results.
Apte Hindi
Hindi
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
फल जैसे वृक्ष का
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
"फसल, पैदवार"
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
"परिणाम, फल, नतीजा, प्रभाव"
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
"पुरस्कार, क्षतिपूर्ति, पारितोषक प्रतिफल"
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
"कृत्य, कर्म‘ भले पुरुष अपनी उपयोगिता कर्मों से सिद्ध करते है न कि वचनों से’"
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
"उद्देश्य, आशय, प्रयोजन‘ किस आशय को विचार में रखकर’"
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
"उपयोग, भलाई, लाभ, हित"
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
लाभ या मूलराशि का ब्याज
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
"प्रजा, सन्तान"
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
गिरी
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
पट्टिका या फलक
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
फल
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
"तीर की नोक या सिरा, बाण, गीतकार"
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
ढाल
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
अंडकोष
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
उपहार
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
गणना फल
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
गुणनफल
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
रजःस्त्रावः|56578
नपुं*
 H1 - NP फल्+अच्
रजःस्त्राव
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
जायफल
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
"हल का फल, फाली"
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
"क्षतिपूर्ति, प्रतिपूर्ति"
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
"स्कन्धास्ति, अंसफलक"
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
उपज
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
फल
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
परिणाम
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
कृत्य
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
"उद्देश्य, प्रयोजन"
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
"उपयोग, लाभ"
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
सन्तान
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
फलक
फलम्
नपुं*
 - फल्+अच्
तीर की नोक
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 धारा, लता, पलाशम्, फलम्, क्षुरकम्
noun
उपकरणविशेषः येन लघुनि वस्तूनि छेत्तुं शक्यते।
"धारया तस्य अङ्गुली छिन्ना।"
Synonyms:
 फालः, कृषिकः, कृषकः, फलम्, कृषिका, फालम्, कुशिकम्
noun
हलोपकरणम्, द्वादशपलघटितं लाङ्गलस्थभूमिविदारकलौहः।
"फालेन कर्षति भूम्यादि।"
Synonyms:
 फलम्, पत्रम्, फलकः, धारा, परञ्जः, पुष्करम्
noun
शस्त्रस्य धारा।
"तर्जितः परशुधारया मम।"
Synonyms:
 लाभः, लब्धिः, प्राप्तिः, फलम्, फलोदयः, लभ्यम्, लभ्यांशः, आयः, उदयः, उत्पन्नम्, पणाया, पण्यफलत्वम्, वृद्धिः, विवृद्धिः, प्रतिपत्तिः, योगक्षेमः, प्रयोगः, अर्जनम्, उपार्जनम्
noun
मूलधनादधिकं व्यापारादिभिः प्राप्तं धनम्।
"सः वस्त्रव्यापारे लाभः प्राप्तवान्।"
Synonyms:
 परिणामः, अनुबन्धः, अनुसारः, फलम्, परिणतिः
noun
क्रियायाः अन्तः।
" तस्य कार्यस्य परिणामः विपरितः जातः।"
Synonyms:
 लब्धिः, आप्तम्, फलम्, भागः
noun
भाज्यं भाजकेन विभज्य प्राप्यमाणा सङ्ख्या।
"विंशतिं चतुः संख्यायाः विभज्य पञ्च सङ्ख्यायाः लब्धिः।"
Synonyms:
 फलम्
noun
वनस्पतीनाम् अवयवः यस्मिन् बीजानि सन्ति।
"गृहे फलानि सन्ति।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: फलम्
Root: फल
Gender: नपुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Fruit
Shloka(s):
3|3|20|2 ► प्रसवः पिप्पलं सस्यं फलं वृन्तं तु बन्धनम्॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|20|2 ⇢ प्रसवः (प्रसव) (पुं) ⇒ Fruit ⇒
➠ 3|3|20|2 ⇢ पिप्पलम् (पिप्पल) (नपुं) ⇒ Fruit ⇒
➠ 3|3|20|2 ⇢ सस्यम् (सस्य) (नपुं) ⇒ Fruit ⇒
➠ 3|3|20|2 ⇢ फलम् (फल) (नपुं) ⇒ Fruit ⇒
Related word(s):
Tamil
Tamil
ப2லம் : பழம், முடிவு, பயன், வெகுமானம், சன்மானம், உத்தேசம், குறிக்கோள், லாபம், பலகை, ஜாதிக்காய், கணிதத்தில் கூட்டல் அல்லது பெருக்கலின் பலன்.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: फलम्
Root: फलम्
Gender: undefined
Number: undefined
Meaning(s):
⇒ hymn
⇒ fruit
⇒ grace
⇒ praise
⇒ beauty
⇒ felicity
⇒ increase
⇒ daybreak
⇒ prosperity
⇒ consequence
⇒ reward for requital
⇒ first gleam or breaking of dawn
⇒ taking food only every eighth day
Shloka(s):
3|3|38|2 ► व्युष्टिः फले समृद्धौ च दृष्टिर्ज्ञानेऽक्ष्णि दर्शने॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|123|1 ► प्रसूनं पुष्पफलयोर्निधनं कुलनाशयोः। (नानार्थवर्गः)
3|3|208|2 ► स्यादुत्पादे फले पुष्पे प्रसवो गर्भमोचने॥ (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 3|3|38|2 ⇢ व्युष्टिः (व्युष्टि) (स्त्री) ⇒ hymn, fruit, grace, praise, beauty, felicity, increase, daybreak, prosperity, consequence, reward for requital, first gleam or breaking of dawn, taking food only every eighth day
➠ 3|3|123|1 ⇢ प्रसूनम् (प्रसून) (नपुं)
➠ 3|3|208|2 ⇢ प्रसवः (प्रसव) (पुं) ⇒ aid, rush, birth, fruit, origin, flower, flight, course, product, impulse, pursuit, increase, delivery, begetting, posterity, offspring, birthplace, descendant, conception, generation, parturition, furtherance, acquisition, procreation, stimulation, pressing out, giving birth, augmentation, anything that is produced, setting or being set in motion
Related word(s):
जातिः ➡ द्रव्यम्
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“ञि फला विशरणे”@} 2 ‘विशरणम् = विकसनम्।’ इति धा।
का।
व्याख्यायाम् 3।
‘फलेर्विशरणे फुल्लम्, फलितम्, फलति त्रयम्।।
आदितो, ऽनादितस्त्वन्त्ये रूपे निष्पत्तिवाचिनः।’ 4 इति देवः।
फालकः-लिका, फालकः-लिका, पिफलिषकः-षिका, 5 पम्फुलकः-पंफुलकः-लिका
फलिता-त्री, फालयिता-त्री, पिफलिषिता-त्री, पम्फुलिता-त्री
फलन्-न्ती, फालयन्-न्ती, पिफलिषन्-न्ती
-- फलिष्यन्-न्ती-ती, फालयिष्यन्-न्ती-ती, पिफलिषिष्यन्-न्ती-ती
-- -- फालयमानः, फालयिष्यमाणः, -- पम्फुल्यमानः, पम्फुलिष्यमाणः
6 फल्-फलौ-फलः
-- -- -- 7 फुल्लः- 8 फुल्लवान्, 9 प्रफुल्तम्-प्रफुल्तः-प्रफुल्तवान्, 10 फलितम्-फलितवान्, 11 उत्फुल्लः- 12 उत्फुल्लवान्, सम्फुल्लः-सम्फुल्लवान्, फालितः, पिफलिषितः, पम्फुलितः-तवान्
फलम्, 13 फेलिवान्, फालः, पिफलिषुः, पम्फुलः
फलितव्यम्, फालयितव्यम्, पिफलिषितव्यम्, पम्फुलितव्यम्
प्रतिफलनीयम्, फालनीयम्, पिफलिषणीयम्, पम्फुलनीयम्
फाल्यम्, फाल्यम्, पिफलिष्यम्, पम्फुल्यम्
ईषत्फलः-दुष्फलः-सुफलः
-- -- फल्यमानः, फाल्यमानः, पिफलिष्यमाणः, 14 पम्फुल्यमानः
फालः, फालः, पिफलिषः, पम्फुलः
फलितुम्, फालयितुम्, पिफलिषितुम्, पम्फुलितुम्
15 फुल्तिः, फालना, पिफलिषा, पम्फुला
फलनम्, फालनम्, पिफलिषणम्, पम्फुलनम्
फलित्वा, फालयित्वा, पिफलिषित्वा, पम्फुलित्वा
प्रफल्य, प्रफाल्य, प्रपिफलिष्य, प्रपम्फुल्य
फालम् २, फलित्वा २, फालम् २, फालयित्वा २, पिफलिषम् २, पिफलिषित्वा २, पम्फुलम् २
पम्फुलित्वा २
16 फल्गुः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१०९०)
02
=>
 (१-भ्वादिः-५१६। अक। सेट्। पर।)
03
=>
 (१-६६)
04
=>
 (श्लो। १५८-१५९)
05
=>
 [[३। यङन्ताण्ण्वुलि द्वित्वादिके कृते, ‘उत् परस्यातः’ (७-४-८८) इति उत्तरखण्डस्थाकार- स्योकारे, परसवर्णविकल्पे च रूपद्वयम्। एवं यङन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
06
=>
 [[४। ‘न पदान्ताः परेऽणः सन्ति।’ इति वचनं तु भाष्यासम्मतमिति, लकारन्तस्यास्य प्रयोग उपपन्तः।]]
07
=>
 [[५। निष्ठायाम्, ‘आदितश्च’ (७-२-१६) इति इण्निषेधे, ‘अनुवसर्गात् फुल्लक्षीब--’ (८-२-५५) इत्यत्र निपातनात् निष्ठातकारस्य लकारः, प्रकृतिघटिताकारस्योत्वं च। यद्वा, लत्वस्यासिद्धत्वेन तकारादिप्रत्ययपरकत्वात्, ‘ति च’ (७-४-८९) इत्युत्वमिति ज्ञेयम्।]]
08
=>
 [[६। ‘क्तवतोरप्येतल्लत्वमिष्यते।’ इति वृत्तिः। तन्मते फुल्लवान् इत्यपि साधुः।]]
09
=>
 [[७। अनुपसर्गादेव लत्वस्य निपातनात्, सोपसृष्टात् इण्निषेधे, उत्वे च रूपमेवम्। प्रफुल्लम् इति तु ‘फुल्ल विकसने’ इत्यस्मात् पचाद्यचि ज्ञेयम्।]]
10
=>
 [[८। ‘विभाषा भावादिकर्मणोः’ (७-२-१७) इति भावे, आदिकर्मणि च या निष्ठा, तत्र विषये इण्निषेधस्य विकल्पनात् फलितम् इत्यपि साधुरिति ज्ञेयम्।]]
11
=>
 [[९। ‘उत्फुल्लसम्फुल्लयोरुपसंख्यानम्’ (वा। ८-२-५५) इति वचनादत्रापि निण्ठातकारस्य लत्वमिति ज्ञेयम्। क्तवत्वन्तस्यापीदं लत्वमिति वृत्तिकारेष्टेः तत्रापि लत्वम्।]]
12
=>
 [पृष्ठम्०९१४+ २६]
13
=>
 [[१। कर्तरि, लिटः क्वसौ, ‘तॄफलभजत्रपश्च’ (६-४-१२२) इत्येत्वाभ्यासलोपे, ‘वस्वे- काजाद्घसाम्’ (७-२-६७) इतीडागमे च रूपम्।]]
14
=>
 [[२। यङन्तात् यकि, ‘हलो यमां यमि लोपः’ (८-४-६४) इति यङो यकारस्य विकल्पेन लोपः। लोपाभावपक्षे तु ‘फम्फुल्य्यमानः’ इत्यपि साधुः। एवं यङन्तात् ल्यप्यपि ज्ञेयम्।]]
15
=>
 [[३। क्तिनि, इण्निषेधे, ‘ति च’ (७-४-८९) इत्युत्वे रूपमेवम्।]]
16
=>
 [[४। ‘फलिपाटि--’ (द। उ। १-१०३) इत्युप्रत्यये गुगागमे च रूपम्। फल्गुः = असारः।]]