प्लुष (pluSa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 प्लुष m.
  (-षः) Burning,  combustion. 
 E.
  प्लुष् to burn,  aff.
   क ।

Yates

English

 प्लुष (षः) 1.
m.
  Burning.

Wilson

English

 प्लुष r. 1st cl. (उ) प्लुषु (प्लोषति) r. 4th cl. (ऌ)
प्लुषॢ (प्लुष्यति) To burn r. 9th cl. (प्लुष्णाति)
To be unctuous.
To sprinkle.
To fill.
To set free.
To be fond of or kind to.

 प्लुष
m.
  (-षः) Burning,  combustion. 
E.
  प्लुष to burn,  aff.
   क.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte

English

प्लुषः [pluṣḥ],  Burning,  combustion. 

Apte 1890

English

 प्लुषः Burning,  combustion. 

Monier Williams 1872

English

 प्लुष,  अस्,  m. burning,  combustion.

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  प्लुष्
मूलधातुः:
   प्लुष
धात्वर्थः:
  दाहे
गणः:
  दिवादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  प्लुष्यति
अनुबन्धादिविशेषः:
  पुषादिः

धातुः:
  प्लुष्
मूलधातुः:
   प्लुष
धात्वर्थः:
  दाहे
गणः:
  दिवादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  प्लुष्यति
अनुबन्धादिविशेषः:
  पुषादिभिन्नः

धातुः:
  प्लुष्
मूलधातुः:
   प्लुष
धात्वर्थः:
  दाहे
गणः:
  क्र्यादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  प्लुष्णाति

धातुप्रदीपः

Sanskrit

प्लुषँ प्लुष  च 
- प्लुष्यति  प्लुषित्वा प्लोषित्वा  9

प्लुषँ प्लुष दाहे 
- प्लुष्यति  अप्लुषत्  प्लोषतेः प्लुष्णातेश्च अप्लोषीदिति  110

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 प्लुष,  उ दहि । भस्मीकरणे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वा०-पर०-सक०-सेट् । क्त्वावेट् ।) उ,  प्लोषित्वाप्लुष्ट्वा । इति दुर्गादासः ॥

 प्लुष,  ग सेके । पूर्त्तौ । स्नेहे । इति कविकल्प-द्रुमः ॥
 (क्र्या०-पर०-सक०-स्नेहे अक०-सेट् ।)ग,  प्लुष्णाति । इति दुर्गादासः ॥

 प्लुष,  य ऌ दहि । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (दिवा०-पर०-सक०-सेट् ।) अन्तःस्थतृतीययुक्तः । य, प्लुष्यति । ऌ,  अप्लुषत । पुप्लोष । इति दुर्गा-दासः ॥

 प्लुषः,  पुं,
   दहनम् । इति प्लषधातोर्भावे अल्-प्रत्ययः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 प्लुष दाहे भ्वा०
  पर०
  सक०
  सेट् । प्लोषति अप्लोषीत् । पुप्लोषउदित् क्त्वा वेट् । प्लुषित्वा प्लुष्ट्वा ।

 प्लुष दाहे दिवा० पर०
  सक०
  सेट् । प्लुष्यति ऌदित् अप्लुषत् ।

 प्लुष सेके पूर्त्तौ च सक०
  स्नेहे अक० क्र्या० पर०
  सेट् ।प्लुष्णाति अप्लोषीत् पुप्लोष ।

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

प्लुषँ प्लुष  दाहे
- प्लुष्यति  प्लोषित्वा  भ्वादौ (1463) प्लोषति  क्र्य्यादौ (959) प्लुष्णाति  7

प्लुषँ प्लुष  दाहे
- प्लुष्यति  अप्लुषत्  भ्वादौ (1463) प्लोषति,  प्लुष्ट्वा,  प्लुषित्वा प्लोषित्वा  क्र्य्यादौ (959) प्लुष्णाति  104

धातुवृत्तिः

Sanskrit

प्लुषँ प्लुष (अर्थः)  च
( प्लुष्यति ) इत्यादि पूर्ववत् अयं पुषादावपि पठ्यते फलमङोऽपि सिद्धिरिति स्वामी 8

प्लुषँ प्लुष  (अर्थः)  दाहे
( प्लुष्यति ) इत्यादि इह पाठो ( अप्लुषद् ) इत्यङर्थः पूर्वत्र पाठस्तु ( अप्लोषीद् ) इति सिजर्थः 108

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“प्लुष दाहे”@} 2। 
 3 दिवादिष्वेव प्लुषधातुर्द्विवारं पठ्यते--पुषादावन्यत्र च। 
 तत्र पुषादिपाठाद् अप्लुषत् इति अङ्सिद्धिः फलम्। 
 अन्यत्र तु,  अप्लोषीत् इति सिचस्सिद्धिः फलमिति विशेषः। 
 कृदन्तेषु तु द्वयोस्तुल्यतेत्यतोऽस्माभिरेकदैवोभयोरुपादानमादृतम्।]] ‘… दाहकर्मणि।। 
 प्लोषति प्लुष्यतीति स्तां,  प्लुष्णाति स्नेहनादिषु।’ 4 इति देवः। 
 प्लोषकः-षिका,  प्लोषकः-षिका,  पुप्लुषिषकः-पुप्लोषिषकः-पिका,  5 पोप्लुषकः-षिका
   प्लोषिता-त्री,  प्लोषयिता-त्री,  पुप्लुषिषिता-पुप्लोषिषिता- त्री,  पोप्लुषिता-त्री
   इत्यादीनि सर्वाणि रूपाणि दैवादिककुप्यतिवत् 6 बोध्यानि। 
 7 प्लुष्यन् इति शतरि रूपम्।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१०८३)
 02 =>
  (४-दिवादिः-१११५। १२१६। सक। सेट्। पर)
 03 =>
  [[[अ]
 04 =>
  (श्लो। १७१-१७२)
 05 =>
  [पृष्ठम्०९१०+ २६]
 06 =>
  (२२४)
 07 =>
  [[आ। ‘तं प्लुष्यद् दृष्टिनृत्यद्रुषमपि च गतत्रासमुत्कुथ्यदङ्गं…।।’ धा। का। २। ५६।]]

1 {@“प्लुष स्नेहनसेवनपूरणेषु”@} 2 ‘--मोहनदाहनयोरप्याह शङ्करः।’ इति धा। 
 का। 
 3। 
 ‘सेचन--’ इत्यपि कुत्रचिद् दृष्टः पाठः। 
 ‘प्लोषति प्लुष्यतीति स्तां,  प्लुष्णाति स्नेहनादिषु।’ 4 इति देवः। 
 प्लोषकः-षिका,  प्लोषकः-षिका,  पुप्लोषिषकः-पुप्लुषिषकः,  पोप्लुषकः- षिका
   प्लुष्णन्-ती इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिकपोषतिवत् 5 ज्ञेयानि। 
 निष्ठायाम्- 6 प्लुषितम्-तः,  इति एकमेव रूपमिति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१०८४)
 02 =>
  (९-क्र्यादिः-१५२८। सक। सेट्। पर।)
 03 =>
  (३-१२।)
 04 =>
  (श्लो। १७२)
 05 =>
  (१०२६)
 06 =>
  [[B। ‘प्रुष्णन् सतां प्रियमयं प्लुषिताङ्गरागः पुष्णन् मुदं मृगदृशां रिपुधाम मुष्णन्।’ धा। का। ३। १२।]]

Burnouf

French

 प्लुष प्लुष et प्लोष m.
  combustion,  cf.  प्रोष।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.