| YouTube Channel

प्लवङ्गम (plavaGgama)

 
शब्दसागरः
English
प्लवङ्गम
m.
 (-मः)
1. A monkey, an ape.
2. A frog.
E.
 प्लव leaping, गम् to
go,
aff.
 खच् ।
Yates
English
प्लव-ङ्गम (मः) 1.
m.
 Idem.
Wilson
English
प्लवङ्गम
m.
 (-मः)
1 A monkey, an ape.
2 A frog.
E.
 प्लव leaping, गम to go,
aff.
 खच्.
Apte
English
प्लवङ्गमः [plavaṅgamḥ], 1 A monkey
एवमुक्तस्तु भीमेन स्मितं कृत्वा प्लवङ्गमः
Mb.
 * 3.15.2
संचेरुरात्मान इवापरं क्षणात् क्षमारुहं देहमिव प्लवङ्गमाः
Si.*
 12.55.
A frog.
Comp.
 -इन्दुः an epithet of Hanumat.
Apte 1890
English
प्लवंगमः 1 A monkey
Śi. 12. 55.
2 A frog.
Comp.
इंदुः an epithet of Hanumat.
Monier Williams Cologne
English
प्लव—ं-गम
m.
 (cf. prec. ) a frog,
R.
Hariv.
a monkey,
Mn.
R.
Kathās.
Benfey
English
प्लवंगम प्लवंगम, i. e. प्लव + म्
-गम् + अ,
m.
1. A monkey, Man. 7,
72
Utt. Rāmac. 3, 4.
2. A frog.
Apte Hindi
Hindi
प्लवङ्गमः
पुं*
 - "प्लव + गम् + खच्, मुम्"
बंदर
प्लवङ्गमः
पुं*
 - "प्लव + गम् + खच्, मुम्"
मेंढक
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्लवङ्गम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಾನರ /ಕಪಿ
निष्पत्तिः - > डित्वाभावे रूपम्
प्रयोगाः - > "सञ्चेरुरात्मान इवापरं क्षणात्क्षमारुहं देहमिव प्लवङ्गमाः"
उल्लेखाः - > माघ० १२-५५
L R Vaidya
English
plavaMgama {% m. %} 1. a frog
2. a monkey.
Bopp
Latin
प्लवङ्गम (e प्लव in acc. et गम iens) id. AM.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पृथौ गृण्डिबलोपाकौ कोकस्त्वीहामृगो वृकः ।
अरण्यश्वा मर्कटस्तु कपिः कीशः प्लवंगमः ॥ १२९१ ॥
प्लवंगः प्लवगः शाखामृगो हरिर्बलीमुखः ।
वनौका वानरोऽथासौ गोलाङ्गूलोऽसिताननः ॥ १२९२ ॥
-wordlist-
गुण्डिव (पुं), लोपाक (पुं), कोक (पुं), ईहामृग (पुं), वृक (पुं), अरण्यश्वन् (पुं), मर्कट (पुं), कपि (पुं), कीश (पुं), प्लवङ्गम (पुं), प्लवङ्ग (पुं), प्लवग (पुं), शाखामृग (पुं), हरि (पुं), बलीमुख (पुं), वनौकस् (पुं), वानर (पुं), गोलाङ्गूल (पुं), असितानन (पुं)
--source--
मण्डूके हरिशालूरप्लवभेकप्लवंगमाः ।
वर्षाभूः प्लवगः शालुरजिह्वव्यङ्गदर्दुराः ॥ १३५४ ॥
स्थले नरादयो ये तु ते जले जलपूर्वकाः ।
-wordlist-
मण्डूक (पुं), हरि (पुं), शालूर (पुं), प्लव (पुं), भेक (पुं), प्लवङ्गम (पुं), वर्षाभू (पुं), प्लवग (पुं), शालु (पुं), अजिह्व (पुं), व्यङ्ग (पुं), दर्दुर (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
बलीमुख
बलीमुख, मर्कटक, वनौकस्, प्लवङ्गम, प्लवग, प्लवङ्ग, हरि, कपि, कीश, शाखामृग, वानर
बलीमुखो मर्कटको वनौकाः,
प्लवङ्गमः स्यात्प्लवगः प्लवङ्गः ।
हरिः कपिः कीश इमे च शब्दाः,
शाखामृगो वानर इत्यभिन्नाः ॥ २३१ ॥
verse 2.1.1.231
page 0029
मण्डूक
मण्डूक, प्लवक, भेक, शालूर, दर्दुर, हरि, प्लवङ्गम, प्लवग
मण्डूकः प्लवको भेकः शालूरो दर्दुरो हरिः ।
प्लवङ्गमः प्लवगः स्याद्वर्षाभूस्तद्वधूः स्मृता ॥ ६६२ ॥
verse 3.1.1.662
page 0075
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्लवङ्गमः,
पुं,
 (प्लवेन गच्छतीति । गम् + “गमश्च ।”३ । २ । ४७ । इति खच् । मुमागमः ।) भेकः ।वानरः । इत्यमरः । ३ । ३ । १३७ ॥
(यथा, रामायणे । ४ । ६२ । ११ ।“एष्यन्ति प्रेषितास्तत्र रामदूताः प्लवङ्गमाः ।आख्येया राममहिषी त्वया तेभ्यो विह-ङ्गम ! ॥
”)प्लुतगतियुक्ते, त्रि ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्लवङ्गम
पु०
 प्लवन् सन् गच्छति गम--खच् मुम् मि० । १ भेके । ३ वानरे अमरः ।