प्रोथ (protha)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 प्रोथ (ऋ) प्रोथृ r. 1st. cl. (प्रोथति-ते)
To be able,  adequate or competent.
To complete or ample.
To destroy,  to subdue or overpower.

 प्रोथ mfn.
   (-थः-था-थं)
	 1. Travelling,  wayfaring,  a traveller.
	 2. Notorious, 
famous.
	 3. Placed,  fixed.
	 mn.  (-थः-थं)
	 1. The nose of a horse or the
tip of it.
	 2. The snout of a hog.
	 m.
  (-थं)
	 1. The loins or hip.
	 2.
Old clothes.
	 3. The embryo or fœtus.
	 4. An excavation. 
 E.
  प्रु to go, 
Unādi aff.
   थक् ।

Capeller Eng

English

 प्रोथ s.
  the nostrils of a horse or the snout of a hog. 

Yates

English

 प्रोथ (थः-था-थं)
a. Travelling
 fa-
mous
 fixed.
m.
  n.
  Tip of a horse's
nose.
m.
  The hip
 foetus or em-
bryo
 old cloths.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

प्रोथ 	-	 protha 	-	 adj.
  	-	  famous
प्रोथ 	-	 protha 	-	 adj.
  	-	  placed
प्रोथ 	-	 protha 	-	 adj.
  	-	  fixed
प्रोथ 	-	 protha 	-	 adj.
  	-	  see pruth
प्रोथ 	-	 protha 	-	 adj.
  	-	  notorious
प्रोथ 	-	 protha 	-	 m.
  	-	  loins or hip
प्रोथ 	-	 protha 	-	 m.
  	-	  fright
प्रोथ 	-	 protha 	-	 m.
  	-	  womb
प्रोथ 	-	 protha 	-	 m.
  	-	  traveller
प्रोथ 	-	 protha 	-	 m.
  	-	  cave
प्रोथ 	-	 protha 	-	 m.
  	-	  petticoat
प्रोथ 	-	 protha 	-	 m.
  	-	  terror
प्रोथ 	-	 protha 	-	 m.
 n.
  	-	  nostrils of a horse
प्रोथ 	-	 protha 	-	 m.
 n.
  	-	  snout of a hog

 
   प्रोथ  protha adj.
   see pruth

Wilson

English

 प्रोथ (ऋ) प्रोथृ r. 1st cl. (प्रोथति-ते)
To be able,  adequate or competent.
To be complete or ample.
To destroy,  to subdue or overpower.

 प्रोथ
mfn.
   (-थः-था-थं)
1 Travelling,  wayfaring,  a traveller.
2 Notorious,  famous.
3 Placed,  fixed.
mn.  (-थः-थं) The nose of a horse or the tip of it.
m.
 
(-थः)
1 The loins or hip.
2 Old clothes.
3 The embryo or fœtus.
E.
  प्रु to go,  Uṇādi aff.
   थक्.

Apte

English

प्रोथ [prōtha],  a.
 

Famous,  well-known. 

Placed,  fixed.

Travelling,  going out on a journey,  wayfaring
 वृक्षान्तमुदकान्तं च प्रियं प्रोथमनुव्रजेत् Tv.

थः,  थम् The nose or nostrils of a horse
 चलाचलप्रोथतया महीभृते स्ववेगदर्पानिव वक्तुमुत्सुकम् N.*
  1.6
 Śi.*
  11.11
12.73
 विपुलप्रोथललाट- कटपुरस्कम् Bu. Ch.5.73.

The snout of a hog
 निध्नन् प्रोथेन पृथिवीं विलिखंश्चरणैरपि Mb.
 *  3.167.19.

थः The hip,  buttocks.

An excavation. 

A garment,  old clothes.

Embryo.

Terror,  fright.

Apte 1890

English

 प्रोथ a. 1 Famous,  well-known. 
2 Placed,  fixed. 
3 Travelling,  going out on a journey,  wayfaring
 वृक्षांतमुदकांतं च प्रियं प्रोथमनुव्रजेत् Tv. 
थः 
थं 1 The nose or nostrils of a horse
 N. 1. 60
 Śi. 11. 11,  12. 73. 
2 The snout of a hog. 
थः 1 The hip,  buttocks. 
2 An excavation. 
3 A garment,  old clothes. 
4 Embrye. 
5 Terror,  fright. 

Monier Williams Cologne

English

 प्रोथ a mn.  (g. अर्धर्चादि) the nostrils of a horse,  MBh.
  
 Var.
  (cf.   पृथु-प्°)

 the snout of a hog,  MBh.
  

 प्रोथ m.
  the loins or hip (of a man),  Bhpr.
  

 the womb,  L.
 

 a cave,  L.
 

 a petticoat,  L.
 

 terror,  fright,  L.
 

 a traveller (?),  L.
 

 प्रोथ mfn.
   notorious,  famous (?),  W.
 

 placed,  fixed (?),  ib.

 प्रोथ b &c.
   See under √ प्रुथ्.

Monier Williams 1872

English

 प्रोथ,  अस्,  अम्,  m. n. (according to Uṇādi-s. II.
12,  fr. rt. प्रु),  the nostrils of a horse,  the nose of
a horse or the tip of it
 the snout of a hog
 (अस्), 
m. the loins or hip
 the womb (?)
 an embryo
 an
excavation or cave
 a petticoat,  old clothes
 terror, 
fright
 (अस्,  आ,  अम्),  travelling,  wayfaring,  a traveller
notorious,  famous
 placed,  fixed.

Macdonell

English

 प्रोथ proth-a,  n.
  (?) nostrils (of a horse)
 🞄snout (of a boar)
 buttocks (of a man).

Benfey

English

 प्रोथ प्रोथ,  i. e.
 I. प्रोथ् + अ (per-
haps प्र-उद्-स्थ,  vb. स्था
 in this case
the vb. प्रोथ् would be an old denomin. , 
but cf.  N.H.G. prusten),  m.
  and n.
 
The nose of a horse,  Nal. 13,  20
 of a
hog,  Arj. 3,  19.
 II. (for प्रोत्थ,  i. e.
प्र-उद्-स्थ),  adj.
 
 1. Travelling,  a tra-
veller.
 2. Notorious.
 3. Fixed.
 III. m.
 
 1. The loins or hips.
 2. The womb.

Apte Hindi

Hindi

प्रोथ
वि* - प्रोथ् +  घ
"विख्यात,  सुविश्रुत"

प्रोथ
वि* - प्रोथ् +  घ
"रक्खा हुआ,   स्थिर किया हुआ"

प्रोथ
वि* - प्रोथ् +  घ
"भ्रमण करना,  यात्रा पर जाना,  मार्ग चलना"

प्रोथः
पुं*
  - प्रोथ् +  घ
घोड़े की नाक या नथुना

प्रोथः
पुं*
  - प्रोथ् +  घ
सूअर की थूथन

प्रोथम्
नपुं*
   - प्रोथ् +  घ
घोड़े की नाक या नथुना

प्रोथम्
नपुं*
   - प्रोथ् +  घ
सूअर की थूथन

प्रोथः
पुं*
  - प्रोथ् +  घ
"कूल्हा,  नितंब"

प्रोथः
पुं*
  - प्रोथ् +  घ
खुदाई

प्रोथः
पुं*
  - प्रोथ् +  घ
"वस्त्र,  पुराने कपड़े"

प्रोथः
पुं*
  - प्रोथ् +  घ
"गर्भ,  कलल"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

प्रोथ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುದುರೆಯ ಮೂಗು
निष्पत्तिः - > प्रोथृ (पर्याप्तौ) - "घः" (३-३-११८)
व्युत्पत्तिः - > प्रोथति इति
प्रयोगाः - > "रिरसयिषति भूयः शष्पमग्रे विकीर्णं पटुतरचपलौष्ठः प्रस्फुरत्प्रोथमश्वः"
उल्लेखाः - > माघ० ११-११
प्रोथ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವರಾಹದ ಮೂಗು /ಹಂದಿಯ ಮೂಗು
प्रोथ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಪ್ಪ ಬಟ್ಟೆ /ದುಪ್ಪಟ್ಟಿ
प्रोथ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ತ್ರೀಯರ ಗರ್ಭ /ಪ್ರಾರಂಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಭ್ರೂಣ
प्रोथ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಳ್ಳ /ಗುಣಿ
प्रोथ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಿರ್ರೆಗಳ ಮೇಲೆ ಎತ್ತರವಾದ ಸ್ಥಳ /ನಿತಂಬ
प्रोथ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಯಾಣಿಕ /ದಾರಿ ನಡೆಯುವವನು
प्रोथ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ /ಖ್ಯಾತಿಹೊಂದಿದ
विस्तारः - > "प्रोथोऽश्वघोणाऽध्वगयोः कट्याम्" - हेम०
प्रोथ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಇಡಲ್ಪಟ್ಟ /ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ

L R Vaidya

English

 proTa {% (I) a. (f. था) %} 1. Fixed
 2. famous,  well-known
 3. setting out on a journey,  e.g. वृक्षांतमुदकांतं च प्प्रियं प्रोथमनुव्रजेत्.

 proTa {% (II) m.n. %} 1. The nostrils of a horse
 2. the snout of a hog.

 proTa {% (III) m. %} 1. The hip
a garment
embryo
an excavation.

Bopp

Latin

 प्रोथ m. n. nasus animalis,  ut equi,  apri. N. 19. 13. A. 3. 19.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 प्रोथ (m. n.) Nüstern beim °Rinde,  S II,  224,  9.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  घोर,  घनघोर,  प्रोथ
adjective
 
अत्यधिकया मात्रया।
 "घोरया वर्षया जनजीवनम् आकुलीभूतम्।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
ययुरश्वोऽश्वमेधीयः प्रोथमश्वस्य नासिका ॥ १२४३ ॥
-wordlist-
 
ययु (पुं),  अश्वमेधीय (पुं),  प्रोथ (पुंक्ली),  अश्वनासिका (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

प्रोथ
प्रोथ,  घोणा
प्रोथ इत्युच्यते घोणा मध्यं कश्यं खुरः शफः ॥ ४४१ ॥
verse 2.1.1.441
page 0051

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 प्रोथ,  ऋ ञ पर्य्यापणे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (भ्वा०-उभ०-अक०-सेट् ।) रेफयुक्तः । ऋ,  अपुप्रोथत् ।ञ,  प्रोथति प्रोथते । पर्य्यापणं सामर्थ्यम् । पुप्रो-थास्मै न कश्चन । पर्य्यापणं परिपूर्णता । इतिगोविन्दभट्टः । इति दुर्गादासः ॥

 प्रोथः,  पुं,
   क्ली,
   (प्रवते इति । प्रुङ् गतौ + “तिथ-पृष्ठगूथयूथप्रोथाः ।” उणा० २ । १२ । इतिथक् निपातनात् गुणः । यद्वा,  प्रोथते इति ।प्रोथ पर्य्याप्तौ + “पुंसि संज्ञायां घः प्रायेण ।”३ । ३ । ११८ । इति घः ।) अश्वनासिका । इत्य-मरः । २ । ८ । ४९ ॥
 (यथा,  माघे ११ । ११ ।“रिरसयिषति भूयः शष्पमग्रे विकीर्णंपटुतरचपलौष्ठः प्रस्फुरत्प्रोथमश्वः ॥
”शूकरनासिकापि । यथा,  देवीभागवते । ५ ।२८ । २५ ।“वाराही शूकराकारा गूढप्रोथा सटाभृता ॥
”)

 प्रोथः,  पुं,
   (प्रोथते इति । प्रोथ पर्य्याप्तौ + “पुंसिसंज्ञायां घः प्रायेण ।” ३ । ३ । ११८ । इति घः ।यद्वा,  प्रुङ् गतौ + “तिथपृष्ठमूथयूथप्रोथाः ।”उणा० २ । १२ । इति थक् । निपानात् गुणः ।)कटी । इति मेदिनी । थे,  १० ॥
 शाटकः । इतित्रिकाण्डशेषः ॥
 स्त्रीगर्भः । इति विश्वः ॥
 गर्त्तः ।भीषणम् । स्फिक् । अश्वमुखम् । इति संक्षिप्त-सारोणादिवृत्तिः ॥

 प्रोथः,  त्रि,  (प्रवते इति । प्रुङ् गतौ + “तिथपृष्ठ-गूथयूथप्रोथाः ।” उणा ० २ । १२ । इति थक् ।निपातनात् गुणः ।) अध्वगः । इति मेदिनी ।थे,  १० ॥
 प्रथितः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
स्थापितः । इति सिद्धान्तकौमुद्यामुणादि-वृत्तिः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 प्रोथ परिपूर्णतायाम् सामर्थ्ये च भ्वा०
  उभ०
  अक० मेट् । प्रो-थति ते अप्रोथीत् अप्रोथिष्ट पुप्रोथ थे । ऋदित् चङिन ह्रस्वः । अपुप्रोथत् त ।

 प्रोथ पु०
  न०
  प्रु + थक् । १ प्रस्थिते “वृक्षान्तसुदकान्तञ्च प्रियंप्रोथमनुव्रजेत्” । २ अश्वनासिकायाम् अमरः । ३ कट्यांपु०  मेदि० ४ शाटके पु०
  त्रिका० । ५ स्त्रीगर्भे पु०
  विश्वः६ गर्त्ते ७ भीषणे ८ स्फिग्देशे ९ अश्वमुखे च संक्षिप्तसारः१० पथिके त्रि०
  ११ प्रथिते त्रि०
  त्रिका० १२ स्थापिते त्रि०
 सि० कौ० ।

Capeller

German

 प्रोथ Nüstern,  Schnauze.

Burnouf

French

 प्रोथ प्रोथ m.
  n.
  naseaux. -- M. flanc,  reins.
		 Embryon, 
fœtus.
		 Vieux habits,  haillon. 

 प्रोथ प्रोथ a. (प्रु
 sfx. थ) qui voyage
connu,  notoire,  fameux.
		 Situé,  fixé.

Stchoupak

French

 प्रोथ-
 m.
  nt. naseau d'un cheval 
 groin (d'un sanglier).

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.