| YouTube Channel

प्रोढ (proDha)

 
Apte
English
प्रोढ [prōḍha] प्रोढि [prōḍhi], प्रोढि See प्रौढ, प्रौढि.
Apte 1890
English
प्रोढ, प्रोढि See प्रौढ, प्रौढि
प्रो(प्रौ)ढ a. [प्र + वह्
क्त वा वृद्धिः] 1 Full-grown, fully developed, matured, ripened, perfected, full, (as moon &c.)
प्रौढपुष्पैः कदंबैः Me. 25
प्रौढतालीविपांडु &c. Māl. 8. 1
9. 28.
2 Adult, old, grown up
वर्तते हि मन्मथप्रौढसुहृदो निशथिस्य यौवनश्रीः Māl. 8
Śi. 11. 39, Mv. 6. 4.
3 Thick, dense, pitchy
प्रौढं तमः कुरु कृतज्ञतयैव भद्रं Māl. 7. 3
Śi. 4. 62.
4 Grand, mighty, strong.
5 Violent, impetuous.
6 Proud
Mv. 2. 3.
7 Luxuriant.
8 Married.
9 Full of, filled with (at the end of comp.)
10 Raised or lifted up.
11 Controverted, discussed.
ढा A bold and grown-up woman, no longer bashful or timid in the presence of her lord, one of the four principal female characters in poetic compositions
आषोडशाद्भवेद्बाला त्रिंशता तरुणी मता । पंचपंचशता प्रौढा भवेद्वृद्धा ततः परम् ॥.
Comp.
अंगना a bold woman
see above.
उक्तिः f. a bold or pompous assertion.
पाद a. one whose feet are raised on a bench.
पुष्प a. having full-grown blossoms
Me. 25.
प्रताप a. of great or mighty valour.
योवन a. advanced in youth.
वादः an arrogant or bold assertion, defiant speech.
Apte Hindi
Hindi
प्रोढ
वि* - प्र + वह् + क्त सम्प्रसारण
"पूरा बढ़ा हुआ, पूर्णविकसित परिपक्व, पका हुआ, पूरा बना हुआ, पूर्ण"
प्रोढ
वि* - प्र + वह् + क्त सम्प्रसारण
"वयस्क, बूढ़ा, वृद्ध"
प्रोढ
वि* - प्र + वह् + क्त सम्प्रसारण
"घना, सघन घोर"
प्रोढ
वि* - प्र + वह् + क्त सम्प्रसारण
"विशाल, बलवान्, समर्थ"
प्रोढ
वि* - प्र + वह् + क्त सम्प्रसारण
"प्रचंड, उत्कट"
प्रोढ
वि* - प्र + वह् + क्त सम्प्रसारण
"भरोसा करनेवाला, साहसी, बेधड़क"
प्रोढ
वि* - प्र + वह् + क्त सम्प्रसारण
घमंडी
L R Vaidya
English
pro(prO)Qa {% a. (f. ढा) %} 1. Full-grown, fully developed, perfected, प्रौढपुष्पैः कदंबैः Megh.i.25
2. adult, old, matured
3. thick, dense, प्रौढध्वांतं दिनमिह जलदाः Sis.iv.62
4. confident, bold, audacious
5. great, strong, mighty, impetuous, violent.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रो(प्रौ)ढ
त्रि०
 प्र + वह--क्त वा वृद्धिः । १ वृद्धे अमरः २ प्रग-ल्भे हेमच० ३ निपुणे राजनि० । ४ प्रकर्षेण ऊढे च ।स्त्रियां टाप् । सा च ५ नायिकाभेदे नायिकाशब्दे४०४२ पृ० दृश्यम् । “त्रिंशद्वर्षादूर्ध्वं पञ्च पञ्चाशद्वर्षप-र्यन्तं प्रौढावस्था यथा “आ षोढशात् भवेद्वाला तरुणीत्रिंशता मता । पञ्चपञ्चाशता प्रौढा भवेद्वृद्धा ततःप-रम्” । अस्या वश्यत्वकारणं यथा “अलङ्कारादिभिर्बालातरुणी रतियोगतः । प्रेमदानादिभिः प्रौढा वृद्धा चदृदताडनात्” । तस्या रमणे दोषो यथा “बाला तुप्राणदा प्रोक्ता तरुणी प्राणहारिणी । प्रौढा करोतिवृद्धत्वं वृद्धा मरणदा भवेद्” रतिम० । चत्वारिंशद्वर्णयुक्ते६ मन्त्रे “षोडशार्णो युवा प्रौढश्चत्वारिंशल्लिपिर्मनुः”तन्त्रसा० । “अर्थवद् ग्रहणेनार्थकस्येति” परिभाषयाऊढेः पृथग्ग्रहणाद्वा क्त वति न वृद्धिः किन्तु यथाहतत्र प्रोढवान् इत्येव ।