| YouTube Channel

प्रावृष् (prAvRS)

 
शब्दसागरः
English
प्रावृष्
f.
 (-वृट्) The rainy season, monsoon about July and August.
E.
 प्र before, वृष् to sprinkle,
aff.
 क्विप् and the vowel of the prefix
made long.
Capeller Eng
English
प्रावृ॑ष्
f.
 the rainy season, the rains.
Yates
English
प्रावृष् (वृट्) 5.
f.
 The rainy season.
Spoken Sanskrit
English
प्रावृष् - prAvRS -
f.
 - rainyseason
प्रावृष् - prAvRS -
f.
 - rains
प्रावृष् - prAvRS -
f.
 - monsoon
प्रावृष् - prAvRS -
f.
 - wet season
प्रावृष् prAvRS
f.
 monsoon
तुहिनकिरणपुत्र tuhinakiraNaputra
m.
 monsoon
Wilson
English
प्रावृष्
f.
 (-वृट्) The rainy season, two months, about July and August.
E.
 प्र before वृष to sprinkle,
aff.
 क्विप् and the vowel of the
prefix made long.
Apte
English
प्रावृष् [prāvṛṣ],
f.
 The rainy season, monsoon, rains (the months आषाढ and श्रावण)
कलापिनां प्रावृषि पश्य नृत्यम्
R.*
 6.51
19.37
प्रावृट् प्रावृडिति ब्रवीति शठधीः क्षारं क्षते प्रक्षिपन्
Mk.*
 5.18
Me.*
 117.
Comp.
 -अत्ययः (प्रावृडत्ययः) end of the rainy season. -कालः (प्रावृट्कालः) the rainy season.
Apte 1890
English
प्रावृष् f. The rainy season, monsoon, rains, (the months आषाढ and श्रावण)
कलापिनां प्रावृषि पश्य नृत्यं R. 6. 51
19. 37
प्रावृट् प्रावृडिति ब्रवीति शठधीः क्षारं क्षते प्रक्षिपन् Mk. 5. 18
Me. 115.
Comp.
अत्ययः ( प्रावृडत्ययः) end of the rainy season.
कालः (प्रावृट्कालः) the rainy season.
Monier Williams Cologne
English
प्रा—वृ॑ष् a
&c.
 , See
s.v.
प्रा-वृ॑ष् b
f.
 (fr. प्र-√ वृष्) the rainy season, wet season, rains (the months Āṣāḍha and Śravaṇa, comprising the first half of the rainy season which lasts in some parts from the middle of June till the middle of October),
RV.
&c.
&c.
 (°षि-ज
mfn.
 produced in the rainy seasons,
Śiś.
 )
Monier Williams 1872
English
प्रावृष् प्रा-वृष्, ट्, f. (fr. प्र-वृष्), the
rainy season, wet season, rains
the months Āṣāḍha
and Śrāvaṇa (comprising the first half of the rainy
season which lasts in some parts from the middle of
June till the middle of October).
—प्रावृट्-काल,
अस्, m. the period of the rains, rainy season.
—प्रा-
वृट्काल-वह, अस्, आ, अम्, flowing only in the
rainy season
(opposed to सदाकाल-वह।)
—प्रा-
वृड्-अत्यय, अस्, m. the time following the rainy
season, autumn.
—प्रावृषि-ज, अस्, आ, अम्, produced
in the rainy season, occurring during the rains.
Macdonell
English
प्रावृष् prā-vṛ́ṣ,
f.
 rainy season, rains (as 🞄a division of the calendar embracing the 🞄months Aṣāḍha and Śrāvaṇa, which are the 🞄first half of the actual rains)
-vṛṣi-ja, 🞄a. produced or occurring in the rainy season
🞄-vṛṣ-ī́ṇa,
a.
 belonging to or beginning the 🞄rainy season (day)
-vṛṣ-eṇya,
a.
 referring 🞄or belonging to the rainy season.
Benfey
English
प्रावृष् प्रावृष्, i. e. प्र-वृष्, and
प्रावृषा प्रावृषा, i. e. प्र-वृष् + अ,
f.
The rainy season, the months Śrāvaṇa
and Bhādra, about July and August,
Hiḍ. 2, 1
Pañc. 118, 22 (ष्)
Megh.
113 (षा).
Apte Hindi
Hindi
प्रावृष्
स्त्री*
 - प्र + आ + वृष् + क्विप्
"वर्षा ऋतु, मौसमी हवा, वर्षा काल"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रावृट् (ष्)
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವರ್ಷಾಕಾಲ /ವರ್ಷಋತು /ಮಳೆಗಾಲ
निष्पत्तिः - > प्र + वृषु (सेचने) - अधि० "क्विप्" (वा० ३-३-१०८)
व्युत्पत्तिः - > प्रावर्षत्यत्र
प्रयोगाः - > "पद्मान् हिमे प्रावृषि सञ्जरीटान् क्षिप्नुर्यमादाय विधिः क्वचित्तान्"
उल्लेखाः - > नैष० १०-१२०
L R Vaidya
English
prAvfz {% f. %} The rainy season, monsoon (श्रावण and भाद्रपद), इष्टान् देशाञ् जलद विचर प्रावृषा संभृतश्रीः Megh.ii.52, कलापिनां प्रावृषि पश्य नृत्यम् R.vi.51, xix.37.
Bopp
Latin
प्रावृष् f. (nom. -ट्, a r. वृष् pluere c. आ praef. प्र) plu-
viosum anni tempus, duos complectens menses, qui fere
Julio et Augusto respondent. H. 2. 1.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वर्षास्तपात्ययः प्रावृण्मेघकालागमौ क्षरी ॥ १५७ ॥
-wordlist-
वर्षाः (स्त्रीब), तपात्यय (पुं), प्रावृष् (स्त्री), मेघकाल (पुं), मेघागम (पुं), क्षरिन् (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
ऋतु
ऋतु, वसन्त, ग्रीष्म, प्रावृष्, शरद्, हेमन्त, शिशिर
त्रिंशदहोरात्रः स्यान्मासस्ताभ्यामृतुर्वसन्ताद्याः ।
ग्रीष्मः प्रावृट् शरदा हेमन्तः शिशिर इति ते षट् ॥ ११३ ॥
verse 1.1.1.113
page 0014
वर्षा
वर्षा, प्रावृष्, तपात्यय
निदाघः कथ्यते ग्रीष्मो वर्षाः प्रावृट् तपात्ययः ॥ ११६ ॥
verse 1.1.1.116
page 0015
Vedic Reference
English
Prā-vṛṣ is the name of the ‘rainy season’ in the Rigveda^1
and later.^2
1) vii. 103, 3. 9.
2) Av. xii. 1, 46
Kāṭhaka Saṃhitā,
xxxvi. 2
Taittirīya Brāhmaṇa, i. 8,
4, 2
Śatapatha Brāhmaṇa, v. 5, 2, 3
vii. 2, 4, 26, etc.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रावृष्(षा) स्त्री प्रवृष्यतेऽत्र प्र + वृष--आधारे क्विप् दीर्घः ह-लन्तत्वात् वा टाप् । वर्षाकाले स च श्रावणभाद्रात्मकः“नभश्च नभस्यश्च वार्षिकावृतू” यजु० । ऋतुशब्दे १४३३पृ० अस्य सौरचान्द्रत्वविकल्पश्च दृश्यः ।
Capeller
German
प्रावृष्
f.
 Regenzeit.
Grassman
German
prāvṛ́ṣ, f., Regenzeit, nasse Jahreszeit [von vṛṣ mit prá].
-ṛ́ṣi {619, 3}. _{619, 9}.
Burnouf
French
प्रावृष् प्रावृष् et प्रावृषा
f.
 (आ
वृष्)
la saison des pluies [juillet-août].
प्रावृषायणी
f.
 carpopogon pruriens, bot.
प्रावृषिक a. de la saison des pluies. -- S.
m.
 paon [qui
appelle la pluie].
प्रावृषेण्य a. de la saison des pluies
au fig. qui
tombe comme la pluie, abondant. -- S.
m.
 nauclea cadamba, bot.
Stchoupak
French
प्रा-वृष्-
(nom. -ट्)
f.
 saison des pluies, pluie
°वृण्मय-
-ई- a. qui ressemble à la saison des pluies.
प्रावृट्-काल-
m.
 saison des pluies.
प्रावृषि-ज- a. produit dans la saison des pluies.