| YouTube Channel

प्रातिभ (prAtibha)

 
शब्दसागरः
English
प्रातिभ
f.
(-भी)
1. Relating to divination.
2. Relating to genius.
Apte
English
प्रातिभ [prātibha],
a.
(-भी
f.
)
Relating to divination or genius.
Intellectual, mental. -भम् Genius or vivid imagination, intuition, divination
... प्रभोः प्रातिभदर्पणः प्रतिबिम्बित- मात्मानं यत्र पश्यति भारती Dharmābhyudayamahākāvya 1.1
प्रातिभं त्रिसरकेण गतानां वक्रवाक्यरचनारमणीयः
Śi.*
1.12
Mb.
* 5.63.2.
Apte 1890
English
प्रातिभ a. (भी f.) 1 Relating to divination or genius.
2 Intellectual, mental.
भं Genius or vivid imagination.
Monier Williams Cologne
English
प्राति—भ mf(ई)n. (fr. -भा) intuitive, divinatory
प्राति—भ
n.
(with or
scil.
ज्ञान) intuitive knowledge, intuition, divination,
Śiś.
Kathās.
Pur.
(-वत्
ind.
,
Nyāyas.
)
Monier Williams 1872
English
प्रातिभ प्रातिभ, अस्, ई, अम् (fr. प्रति-भा),
belonging or relating to divination
(अम्), n., scil.
ज्ञान, divination
quick apprehension or conception.
Apte Hindi
Hindi
प्रातिभ
वि* - प्रतिभा + अण्
प्रतिभा या दिव्यता से संबंध रखने वाला
प्रातिभम्
नपुं*
- प्रतिभा + अण्
"प्रतिभा या विशद कल्पना, जमानत देने के लिए खड़ा होना"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रातिभ
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರತಿಭೆ /ಹೊಸಹೊಸದಾಗಿ ವಿಷಯಗಳು ಹೊಳೆಯುವ ಬುದ್ಧಿ
निष्पत्तिः - > प्रतिभा - स्वार्थे "अण्" (५-४-३८)
प्रयोगाः - > "प्रातिभं त्रिसरकेण गतानां वक्त्रवाक्यरचनारमणीयः"
उल्लेखाः - > माघ० १०-१२
L R Vaidya
English
prAtiBa {% a. (f. भी) %} 1. Relating to divination
2. relating to genius.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रातिभ
त्रि०
प्रनिभाऽस्त्यस्य प्राज्ञा० अण् प्रतिभान्वितेयोगिनां योगविघ्नकारके उपसर्गभेदे मार्कण्डेयपु० ४०अ० यथा “प्रातिभः श्रावणो दैवो भ्रमावर्त्तौ तथापरौ ।पञ्चैते योगिनां योगविघ्नाय कटुकोदयाः वेदार्थाःकाव्यशास्त्रार्थाः विद्याः शिल्पान्यशेषतः प्रतिभान्तियदस्येति प्रातिभः तु योगिनः शब्दार्थानखिलान्बेत्ति शब्दं गृह्णाति चैव यत् योजनानां सहस्रेभ्यःश्रावणः सोऽभिधीयते समन्ताद्वीक्षते चासौ यदादेवतोपमः उपसर्गन्तमप्याहुर्दैव मुन्मवत्तवद् बुधाः ।भ्राम्यते यन्निरालम्बं मनो दोषेण योगिनः समस्ता-चारविभ्रंशाद् भ्रमः परिकीर्त्तितः आवर्त्त इवतोयस्य ज्ञानावर्त्तो यदाकुलः नाशयेच्चित्तमावर्त्त उप-सर्गः उच्यते एतैर्नाशितयोगास्तु सकला देवयो-नयः उपसर्गैर्महाघोरैरावर्त्तन्ते पुनःपुनः”
Stchoupak
French
प्राति-भ-
-ई- a. intuitif, immédiat la connaissance)
nt.
intuition
-आ-
f.
présence d'esprit.