| YouTube Channel

प्राणी (prANI)

 
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 प्राणी, चेतनः, जन्मी, जन्तुः, जन्युः, शरीरी, जीवः
noun
प्राणविशिष्टः।
"अस्मिन् विश्वे नैके प्राणिनः सन्ति।"
Synonyms:
 प्राणी, जन्तुः, चेतनः, जीवी, जन्मी, शरीरी, पशुः, तिर्यङ्
noun
यस्मिन् प्राणाः सन्ति।
"पृथिव्यां नैके प्राणिनः सन्ति। / कर्मात्मनाञ्च देवानां सः असृजत् प्राणिनां प्रभुः।साध्यानाञ्च गणं सूक्ष्मं यज्ञञ्चैव सनातनम्।"
अमरकोशः
Sanskrit
Word: प्राणी
Root: प्राणिन्
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ alive
⇒ animal
⇒ living
⇒ breathing
⇒ animal or man
⇒ living creature
⇒ zoon (creature) [Greek]
⇒ living or sentient being
Shloka(s):
1|4|30|2 ► प्राणी तु चेतनो जन्मी जन्तुजन्युशरीरिणः॥ (कालवर्गः)
3|3|78|1 ► युक्ते क्ष्मादावृते भूतं प्राण्यतीते समे त्रिषु। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 1|4|30|2 ⇢ प्राणी (प्राणिन्) (पुं) ⇒ alive, animal, living, breathing, animal or man, living creature, zoon (creature) [Greek], living or sentient being
➠ 1|4|30|2 ⇢ चेतनः (चेतन) (पुं) ⇒ man, mind, soul, alive, visible, sentient, excellent, conscious, percipient, conspicuous, intelligent, distinguished, intelligent being
➠ 1|4|30|2 ⇢ जन्मी (जन्मिन्) (पुं)
➠ 1|4|30|2 ⇢ जन्तुः (जन्तु) (पुं) ⇒ man, tree, being, beast, child, worms, person, kinsman, insects, servant, creature, offspring, living being, any animal of the lowest organisation
➠ 1|4|30|2 ⇢ जन्युः (जन्यु) (पुं)
➠ 1|4|30|2 ⇢ शरीरी (शरीरिन्) (पुं) ⇒ man, soul, living, creature, embodied, incarnate, corporeal, human being, having a body, embodied being, embodied spirit, covered with bodies, having anything as a body, exercising one's own bodies
➠ 3|3|78|1 ⇢ भूतम् (भूत) (नपुं) ⇒ imp, fit, been, past, true, gone, real, demon, being, world, spirit, become, goblin, proper, person, welfare, present, element, creature, obtained, purified, existing, prosperity, well-being, created being, consisting of, actually happened, mixed or joined with, one of the 5 elements, that which is or exists, ghost of a deceased person, being or being like anything, any living being [divine , human , animal , vegetable]
Related word(s):
जातिः ➡ जन्तुः
गुण-गुणी-भावः ➡ जननम्
परा_अपरासंबन्धः ➡ मनुष्यः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्राणी, [न्] त्रि, (प्राणाः सन्त्यस्येति । प्राण +“अत इनिठनौ ।” ५ । २ । ११५ । इति इनिः ।)प्राणविशिष्टः । मनुष्यादिः । तत्पर्य्यायः । चेतनः२ जन्मी ३ जन्तुः ४ जन्युः ५ शरीरी ६ । इत्य-मरः । १ । ४ । ३० ॥
(यथा, मनौ । १ । २२ ।“कर्म्मात्मनाञ्च देवानां सोऽसृजत् प्राणिनांप्रभुः ।साध्यानाञ्च गणं सूक्ष्मं यज्ञञ्चैव सनातनम् ॥
”)