| YouTube Channel

प्राची (prAcI)

 
Spoken Sanskrit
English
प्राची - prAcI -
f.
 - name of prAJc
प्राक् - prAk -
adj.
 - see also prAJc
Apte
English
प्राची [prācī], The east
तनयमचिरात् प्राचीवार्कं प्रसूय च पावनम्
Ś.*
 4.19
यत्रैव भानुस्तु वियत्युदेति प्राचीति तां वेदविदो वदन्ति.Comp. -पतिः an epithet of Indra. -प्रमाणम् length (opp. to breadth). -मूलम् the eastern horizon
प्राचीमूले तनुमिव कलामात्रशेषां हिमांशोः
Me.*
 91.
Apte 1890
English
प्राची The east
तनयमचिरात् प्राचीवार्कं प्रसूयं च पावनं Ś. 4. 18.
Comp.
पतिः an epithet of Indra.
मूलं the eastern horizon
प्राचीमूले तनुमिव कलामात्रशेषां हिमांशोः Me. 89.
Monier Williams Cologne
English
प्रा॑ची a
f.
 (with or
scil.
 दिश्) the east,
ŚBr.
MBh.
&c.
the post to which an elephant is tied,
L.
प्राची b
f.
 of प्राञ्च्.
Macdonell
English
प्राची prā́c-ī,
f.
 east.
Hindi
Hindi
(स्त्री) पूर्व
Apte Hindi
Hindi
प्राची
स्त्री*
 - प्र + अञ्च् + क्विन् + ङीप्
पूर्व दिशा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्राची
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕು
निष्पत्तिः - > प्र + अञ्चु (गतौ) - "क्विन्" (३-२-५९) । "ङीप्" (४-१-६)
व्युत्पत्तिः - > प्रथमञ्चति सूर्यम्
प्रयोगाः - > "प्राची दिशा दिनपतिं परिभोक्तुकामा"
उल्लेखाः - > याद० १९-१६
L R Vaidya
English
prAc {% (I) a. (f. ची) %} 1. Foremost, in front
2. eastern, easterly
3. prior, previous, former.
prAcI {% f. %} The east, तनयमचिरात् प्राचीवार्कं प्रसूय Sak.iv.
Bopp
Latin
प्राची f. (a praec. signo fem. ई) orientalis plaga. DR. 3.
7.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 प्राची, प्राङ्, पूर्वः, पूर्वी
noun
सा दिक् यस्यां सूर्योदयः भवति।
"भारतस्य प्राच्यां बङ्गखातः अस्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
snga ma
१) पूर्व २) पूर्वक ३) प्राक् ४) प्राची
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पूर्वा प्राची दक्षिणापाची प्रतीची तु पश्चिमा ।
अपराथोत्तरोदीची विदिक्चोपदिशं प्रदिक् ॥ १६७ ॥
-wordlist-
पूर्वा (स्त्री), प्राची (स्त्री), दक्षिणा (स्त्री), अपाची (स्त्री), प्रतीची (स्त्री), पश्चिमा (स्त्री), अपरा (स्त्री), उत्तरा (स्त्री), उदीची (स्त्री), विदिश् (स्त्री), अपदिश (क्लीअ), प्रदिश् (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
ऐन्द्री
ऐन्द्री, पूर्वा, प्राची
ऐन्द्री पूर्वा प्राची याम्या दिग्दक्षिणा तथाऽवाची ।
verse 1.1.1.101
page 0013
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: प्राची
Root: प्राची
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ पूर्वदिक्
Meaning(s):
⇒ Eastern quarter
Shloka(s):
2|1|4|1 ► लोकपालास्ततो ग्राह्या दिक् चैन्द्रीत्यादयो भिदाः। (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
2|1|5|2 ► कौबेर्यादिषु तूदीची प्राच्यवाची प्रतीच्यपि॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|1|4|1 ⇢ ऐन्द्री (ऐन्द्री) (स्त्री) ⇒ Eastern quarter ⇒ पूर्वदिक्
➠ 2|1|5|2 ⇢ प्राची (प्राची) (स्त्री) ⇒ Eastern quarter ⇒ पूर्वदिक्
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ दिक्
जातिः ➡ दिक्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्राची,
स्त्री,
 (प्रथमं अञ्चति सूर्य्यं प्राप्नोतीति ।प्र + अञ्च + “ऋत्विग्दधृक् स्रगिति ।” ३ । २ । ५९ ।इत्यादिना क्विन् । “उगितश्च ।” ४ । १ । ६ ।इति ङीप् ।) पूर्व्वा दिक् । इत्यमरः । १ । ३ । १ ॥
(यथा, महाभारते । १ । ९५ । १२ ।“जनमेजयः खल्बनन्तां नामोपयेमे माधवींतस्यामस्य जज्ञे प्राचिन्वान् । यः प्राचीं दिशंजिगाय यावत् सूर्य्योदयात् ततस्तस्य प्राचि-न्वत्त्वम् ॥
”) पूजकपूज्ययोरग्रम् । यथा, --“देवाग्रे स्वस्य चाप्यग्रे प्राची प्रोक्ता गुरुक्रमैः ॥
”इति ।“यत्रैव भानुस्तु वियत्युदेतिप्राचीति तां वेदविदो धदन्ति ।तथा पुरः पूजकपूज्ययोश्चसदागमज्ञाः प्रवदन्ति तन्त्रे ॥
”इति तिथ्यादितत्त्वम् ॥
Stchoupak
French
प्राची-
v. प्राञ्च्-।