प्रसृत (prasRta)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 प्रसृत mfn.
   (-तः-ता-तं)
	 1. Dispersed,  extended,  spread abroad.
	 2. Stretched.
3. Long,  lengthened.
	 4. Modest,  humble.
	 5. Swift,  quick.
	 6. Gone.
7. Attached to,  engaged in,  occupied with.
	 8. Appointed.
	 m.
  (-तः)
The palm of the hand,  hollowed as if to hold liquids.
	 f.
  (-ता) The
leg.
	 mn.  (-तः-तं) A measure of two Palās.
 E.
  प्र before,  सृ to go,  aff.
   क्त ।

Capeller Eng

English

 प्र॑सृत a.
  streamed or broken forth,  spread,  extensive, 
mighty strong,  widely spread,  common,  usual
 run away,  fled.  — m.
  the
stretched out and hollowed hand (also as a measure.)

Yates

English

 प्र-सृत (तं) 1.
n.
  The palm of the
hand hollowed.
f.
  (ता) The leg.
n.
  A measure.
p. Gone out or
forth
 dispersed
 stretched out
modest
 swift
 engaged in. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 adj.
  	-	  prevailing
प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 adj.
  	-	  wide-spreading
प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 adj.
  	-	  modest
प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 adj.
  	-	  displaced
प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 adj.
  	-	  quiet
प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 adj.
  	-	  held or stretched out
प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 adj.
  	-	  intense
प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 adj.
  	-	  ordinary
प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 adj.
  	-	  extending over or to
प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 adj.
  	-	  resounding
प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 adj.
  	-	  humble
प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 adj.
  	-	  departed 
प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 adj.
  	-	  fled
प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 adj.
  	-	  come forth
प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 adj.
  	-	  set out
प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 adj.
  	-	  intent upon
प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 adj.
  	-	  issued from
प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 adj.
  	-	  strong
प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 adj.
  	-	  mighty
प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 adj.
  	-	  devoted to
प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 m.
  	-	  handful
प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 m.
  	-	  palm of the hand stretched out and hollowed as if to hold liquids
प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 n.
  	-	  vegetables
प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 n.
  	-	  what has sprung up or sprouted
प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 n.
  	-	  agriculture
प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 n.
  	-	  plants
प्रसृत 	-	 prasRta 	-	 n.
  	-	  grass

Wilson

English

 प्रसृत
mfn.
   (-तः-ता-तं)
1 Dispersed,  extended,  spread abroad.
2 Stretched.
3 Long,  lengthened.
4 Modest,  humble.
5 Swift,  quick.
6 Gone.
7 Attached to,  engaged in,  occupied.
8 Appointed.
m.
  (-तः) The palm of the hand,  hollowed as if to hold
liquids.
f.
  (-ता) The leg.
n.
  (-तं) A measure of two Palas.
E.
  प्र before सृ to go,  aff.
   क्त.

Apte

English

प्रसृत [prasṛta],  p. p. 

Gone forward.

Stretched out,  extended.

Spread,  diffused.

Long,  lengthened.

Engaged in,  attached to
 अष्टकापितृदेवत्यमित्ययं प्रसृतो जनः. Rām.*
  2.18.14.

Swift,  or quick.

Manifested,  displayed
 न तेजस्तेजस्वी प्रसृतमपरेषां विषहते U.*
  6.14.

Modest,  humble.

Devoted. (निष्ठावत्)
 त्यागिनः प्रसृतस्येह नोच्छित्तिर्विद्यते क्वचित् Mb.
 *  12.12.19.

Knowing subtle meaning (सूक्ष्मार्थगामिन्)
 Mb.
 *  12.118.14.

=
  पक्व
 अतिथिः प्रसृताग्रभुक् Mb.
 *  13.35.1. तः The palm of the hand stretched out and hollowed. -तः,  -तम् A measure equal to two palas. -तम् Grass,  plants etc
 agriculture.-ता The leg. Comp.
   -जः a particular class of sons,  an adulterine (कुण्डगोलकरूप)
 आत्मा पुत्रश्च विज्ञेयस्तस्यानन्तरजश्च यः । निरुक्तजश्च विज्ञेयः सुतः प्रसृतजस्तथा ॥ Mb.
 *  13.49.3.

Apte 1890

English

 प्रसृत p. p. 1 Gone forward. 
2 Stretched out,  extended. 
3 Spread,  diffused. 
4 Long,  lengthened. 
5 Engaged in,  attached to. 
6 Swift,  or quick. 
7 Manifested,  displayed
 U. 6. 14. 
8 Modest,  humble. 
तः The palm of the hand stretched out and hollowed. 
तः,  
तं A measure equal to two palas. 
ता The leg. 
Comp. 
जः a particular class of sons,  an adulterine (कुंडगोलकरूप). 

Monier Williams Cologne

English

 प्र॑-सृत mfn.
   come forth,  issued from (abl.  or comp. ),  ŚvetUp.
   
 MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 displaced (as the humours of the body),  Suśr.
 

 resounding (as tones),  Kathās.
  (n.  impers.
  with instr. ‘a sound rose from’,  ib.)

 held or stretched out,  TBr.
  
 Bhartṛ.
 
 Kathās.

 wide-spreading,  MuṇḍUp.
   
 Bhag.

 extending over or to (loc.  ),  Kathās.
 

 intent upon,  devoted to (comp. ),  R.
 
 Vajracch.

 prevailing,  ordinary,  ŚBr.
  
 Kāṭh.

 intense,  mighty,  strong,  Uttarar.
 
 Daś.
 
 Kathās.

 set out,  departed,  fled,  Daś.
 
 Kathās.

 w.r. for प्र-श्रित,  humble,  modest,  quiet,  MBh.
  
 R.
  &c.
  

 प्र॑-सृत m.
  the palm of the hand stretched out and hollowed as if to hold liquids,  GṛŚrS.
  

 प्र॑-सृत m.
  (also n.
 ,  L.
 ) a handful (as a measure =
  2 Palas),  ŚBr.
   (also -मात्र n.
 ),  ŚrS.
 
 Suśr.
 

 प्र॑-सृत m.
  pl.
  N.
  of a class of deities under the 6th Manu,  VP.
  

 प्र॑-सृत n.
  what has sprung up or sprouted,  grass,  plants,  vegetables,  MBh.
  
 Pañcar.
 

 agriculture (prob. w.r. for प्र-मृत),  L.
 

Monier Williams 1872

English

 प्र-सृत,  अस्,  आ,  अम्,  gone forwards,  gone
stretched out,  stretched,  extended
 diffused,  spread
abroad,  dispersed
 lengthened,  long
 swift,  quick
modest,  humble
 attached to,  engaged in,  appointed
(अस्),  m. the palm of the hand stretched out and hol-
lowed as if to hold liquids
 a handful (as a measure, 
= two Palas)
 (आ),  f. the leg
 (अम्),  n. a measure
equal to two Palas
 (प्र-सृत is sometimes incor-
rectly written for प्र-श्रित and even for प्र-सित, 
q. q. v. v.)
—प्रसृत-ज,  आस्,  m. pl. an epithet of
a particular class of sons (Mahā-bh. Anuśāsana-p.
2615).

Macdonell

English

 प्रसृत pra-sṛta,  pp. √ sṛ
 m.
  outstrectched 🞄hollowed palm
 handful (as a measure = ¤2¤ 🞄Palas)
 (á) -sṛti,  f.
  flow
 successful progress
 🞄diffusion
 hollow outstretched palm
 🞄handful (as a measure = ¤2¤ Palas): -yāvaka,  🞄m.  eating porridge made of not more than a 🞄handful of barley
 -sṛmara,  a.
  welling forth,  🞄distilling
 going in front,  being at the head 🞄of (g.)
 -sṛṣṭa,  pp. √ sṛg.

Apte Hindi

Hindi

प्रसृत
भू* क* कृ* - प्र +  सृ + क्त
आगे बढ़ा हुआ

प्रसृत
भू* क* कृ* - प्र +  सृ + क्त
"पसारा हुआ,  बढ़ाया हुआ"

प्रसृत
भू* क* कृ* - प्र +  सृ + क्त
"फैलाया गया,   प्रसारित किया गया"

प्रसृत
भू* क* कृ* - प्र +  सृ + क्त
"लंबा,  लम्बा किया हुआ"

प्रसृत
भू* क* कृ* - प्र +  सृ + क्त
"व्यस्त,  लगा हुआ"

प्रसृत
भू* क* कृ* - प्र +  सृ + क्त
"फुर्तीला,  तेज"

प्रसृत
भू* क* कृ* - प्र +  सृ + क्त
"सुशील,  विनीत"

प्रसृतः
पुं*
  - -
"हाथ की खुली हथेली,  अंजलि"

प्रसृतः
पुं*
  - -
दो पल का माप

प्रसृतम्
नपुं*
   - -
दो पल का माप

Shabdartha Kaustubha

Kannada

प्रसृत
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರ್ಧಾಂಜಲಿ /ಅರ್ಧಬೊಗಸೆ /ನೀರು ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಗುಳಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಹಸ್ತ
निष्पत्तिः - > प्र + सृ (गतौ) - "क्तः" (३-४-७२)
व्युत्पत्तिः - > प्रकृतं सृतमस्य इति वा
प्रसृत
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಲಗಳ ಪ್ರಮಾಣ
प्रसृत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮುಂದಕ್ಕೆ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ /ಮುಂದಕ್ಕೆ ಚಾಚಲ್ಪಟ್ಟ
निष्पत्तिः - > प्र + सृ (गतौ) - "क्तः" (३-२-१०२)
प्रसृत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದೀರ್ಘವಾದ /ಉದ್ದವಾದ
प्रयोगाः - > "अक्षोभिप्रसृतविलोलबाहुपक्षैर्योषाणामुरुभिरुरोजगण्डशैलैः"
उल्लेखाः - > माघ० ८-२५
प्रसृत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ವಿನಯಶಾಲಿ /ವಿಧೇಯ /ವಿನೀತ
प्रसृत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹೆಚ್ಚಿರುವ /ವೃದ್ಧಿಹೊಂದಿರುವ /ಬೆಳೆದಿರುವ
प्रयोगाः - > "न तेजस्तेजस्वी प्रसृतमपरेषां विषहते स तस्य स्वो भावः प्रकृतिनियतत्वादकृतकः"
उल्लेखाः - > उ० रा० ६-१४
प्रसृत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹೊರಗೆ ಹರಡಿರುವ /ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ /ಹೊಮ್ಮಿ ಹೊರಗೆ ಬರುವ
प्रयोगाः - > "स्फुरन्मणिप्रसृतमरीचिसूचिभिः"
उल्लेखाः - > माघ० १७-५१
प्रसृत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ವೇಗವಾದ
प्रसृत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮುಂದೆ ನಡೆದ /ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ
प्रयोगाः - > "प्रसृतं रभसादयोऽभिनीला प्रतिपादं परितोऽभिवेष्टयन्ती"
उल्लेखाः - > माघ० २०-५१
प्रसृत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಜಂಘೆ /ಮೊಳಕಾಲು
निष्पत्तिः - > प्र + सृ (गतौ) - "क्तः" (३-२-१०२)
व्युत्पत्तिः - > प्रस्रियते स्म
विस्तारः - > "प्रसृतः सुप्रसारे स्याद्विनीते वेगिते त्रिषु । अर्धाञ्जलौ तु पुल्लिङ्गो जङ्घायां प्रसृता मता ॥" - मेदि०

L R Vaidya

English

 prasfta {% (I) a. (f. ता) %} 1. Extended,  stretched out
spread,  diffused
engaged in,  attached to
swift,  quick
modest.

 prasfta {% (II) m. %} the palm of the hand stretched out and hollowed.

 prasfta {% (III) m.n. %} A measure equal to two palas.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  अङ्कुरित,  पल्लवित,  उद्भिन्न,  स्फुटित,  कोरित,  निरन्तरोद्भिन्न,  प्रिवरूढ,  प्रोत्थित,  प्रसृत
adjective
 
यः नवपत्रादि-युक्त-शाखाग्रवान् अस्ति।
 "तेन बालेन अङ्कुरिता लता उत्पाटिता।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

khyab pa
१) अनुयायिन् २) आकुल ३) आक्रामि ४) आशु ५) गत ६) प्रभूत ७) प्रसर ८) प्रसृत ९) विभू १०) विषृत ११) विष्कम्भ १२) विसारिन् १३) व्यापन १४) व्यापिन् १५) व्याप्त १६) व्याप्तत्व १७) व्याप्ति १८) व्याप्तिमत् १९) संकुल २०) स्फरन २१) स्फुट २२) स्फुरण २३) स्फुरत् २४)

khyor ba
१) अञ्जलि २) प्रसार ३) प्रसृत ४) मुष्टि

khobs
१) प्रभु २) प्रसृत ३) व्यस्त

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
संपिण्डिताङ्गुलिः पाणिर्मुष्टिर्मुस्तुर्मुचुट्यपि ।
संग्राहश्चार्धमुष्टिः स्यात्खटकः कुब्जितः पुनः ॥ ५९७ ॥
पाणिः प्रसृतः प्रसृतिस्तौ युतावञ्जलिः पुनः ।
-wordlist-
 
मुष्टि (पुंस्त्री),  मुस्तु (पुंस्त्री),  मुचुटी (स्त्री),  सङ्ग्राह (पुं),  अर्धमुष्टि (पुंस्त्री),  खटक (पुं),  प्रसृत (पुं),  प्रसृति (स्त्री),  अञ्जलि (पुं)

अभिधानचिन्तामणीशिलोच्छः

Sanskrit

--source--
 
चार्वाके लोकायतिकः कृषिः प्रसृतमित्यपि ॥ ७६ ॥
-wordlist-
 
लोकायतिक (पुं),  प्रसृत (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

उत्सुक
उत्सुक,  प्रसृत
प्रतूर्णस्त्वरितस्तूर्ण उत्सुकः प्रसृतः स्मृतः ॥ ३५३ ॥
verse 2.1.1.353
page 0042

प्रसक्त
प्रसक्त,  प्रसृत
अधरो हीनवादी स्यात्प्रसक्तः प्रसृतः स्मृतः ॥ ३६४ ॥
verse 2.1.1.364
page 0043

पुराणम्

English

प्रसृत / PRASṚTA. A demon. This demon was killed by garuḍa. (Śloka 12,  Chapter 105,  Udyoga Parva).

Vedic Reference

English

 Pra-sṛta is found in the Śatapatha Brāhmaṇa^1 as a measure
of capacity,  meaning a ‘handful.’^2
1) iv. 5,  10,  7
 xiii. 4,  1,  5
 Śāṅkh-
āyana Śrauta Sūtra,  xvi. 1,  7.
2) Primarily,  the word designates the
hollowed hand ‘stretched out’ to receive
what is offered.

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  प्रसृतम्
Root:  प्रसृत
Gender:  नपुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ fled
⇒ quiet
⇒ humble
⇒ strong
⇒ modest
⇒ mighty
⇒ set out
⇒ intense
⇒ handful
⇒ departed
⇒ ordinary
⇒ displaced
⇒ devoted to
⇒ prevailing
⇒ come forth
⇒ resounding
⇒ issued from
⇒ intent upon
⇒ wide-spreading
⇒ extending over or to
⇒ held or stretched out
⇒ palm of the hand stretched out and hollowed as if to hold liquids
Shloka(s): 
3|1|88|2 ► प्रवृद्धप्रसृते न्यस्तनिसृष्टे गुणिताहते॥ (विशेष्यनिघ्नवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 3|1|88|2 ⇢ प्रवृद्धः (प्रवृद्ध) (पुं) ⇒ full, deep, great, strong, mighty, swollen, haughty, intense, heaving, diffused, expanded, numerous, arrogant, vehement, grown up, augmented, increased, grown old, prosperous, advanced in age, fully developed, risen to wealth or power
➠ 3|1|88|2 ⇢  (प्रवृद्ध) (स्त्री) ⇒ full, deep, great, strong, mighty, swollen, haughty, intense, heaving, diffused, expanded, numerous, arrogant, vehement, grown up, augmented, increased, grown old, prosperous, advanced in age, fully developed, risen to wealth or power
➠ 3|1|88|2 ⇢ प्रवृद्धम् (प्रवृद्ध) (नपुं) ⇒ full, deep, great, strong, mighty, swollen, haughty, intense, heaving, diffused, expanded, numerous, arrogant, vehement, grown up, augmented, increased, grown old, prosperous, advanced in age, fully developed, risen to wealth or power
➠ 3|1|88|2 ⇢ प्रसृतः (प्रसृत) (पुं) ⇒ fled, quiet, humble, strong, modest, mighty, set out, intense, handful, departed, ordinary, displaced, devoted to, prevailing, come forth, resounding, issued from, intent upon, wide-spreading, extending over or to, held or stretched out, palm of the hand stretched out and hollowed as if to hold liquids
➠ 3|1|88|2 ⇢  (प्रसृत) (स्त्री) ⇒ fled, quiet, humble, strong, modest, mighty, set out, intense, handful, departed, ordinary, displaced, devoted to, prevailing, come forth, resounding, issued from, intent upon, wide-spreading, extending over or to, held or stretched out, palm of the hand stretched out and hollowed as if to hold liquids
➠ 3|1|88|2 ⇢ प्रसृतम् (प्रसृत) (नपुं) ⇒ fled, quiet, humble, strong, modest, mighty, set out, intense, handful, departed, ordinary, displaced, devoted to, prevailing, come forth, resounding, issued from, intent upon, wide-spreading, extending over or to, held or stretched out, palm of the hand stretched out and hollowed as if to hold liquids
Related word(s): 
जातिः ➡ द्रव्यम्
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 प्रसृतं,  क्ली,
   (प्र + सृ + क्तः ।) पलद्बयम् । इतिशब्दमाला ॥
 (यथा,  सुश्रुते चिकित्सितस्थाने । ६ ।“कृष्णतिलप्रसृतं प्रकुञ्चं वा प्रातः प्रातरनुसेवेतशीतोदकानुपानम् ॥
”“पलाभ्यां प्रसृतिर्ज्ञेया प्रसृतञ्च निगद्यते ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे द्बितीये भागे ॥
)

 प्रसृतः,  पुं,
   (प्र + सृ + क्तः ।) निकुब्जपाणिः ।अर्द्धाञ्जलिः । इत्यमरः । २ । ६ । ८५ ॥
 (यथा, शतपथब्राह्मणे । ४ । ५ । १० । ७ ।“यद्यनुलभेरन् प्रसृतमात्रं वाञ्जलिमात्रं वा ॥
”)

 प्रसृतः,  त्रि,  (प्र + सृ + क्तः ।) प्रवृद्धः । प्रसा-रितः । इत्यमरः । ३ । १ । ८८ ॥
 (यथा,  देवी-भागवते । १ । १४ । ५ ।“न शशाक नियन्तुञ्च स व्यासः प्रसृतं मनः ॥
”)विनीतः । वेगितः । इति मेदिनी । ते,  १२३ ॥
गतः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
 नियुक्तः । इतिहलायुधः । २ । ३६० ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 प्रसृत न०
  प्र + सृ--क्त । १ पलद्वये शब्दमा० २ अर्द्धाञ्जलौ न०
  ।कर्त्तरि क्त । ३ प्रसरणयुते त्रि०
  अमरः । ४ विहिते५ वेगिते त्रि०
  मेदि० । ६ गते त्रि०
  त्रिका० ७ नियुक्ते त्रि०
 हला० । ८ जङ्घायां स्त्री मेदि० ।

Capeller

German

 प्रसृत (s. सर्) m.
  die (ausgestreckte) hohle
Hand (auch als Maß.).

Burnouf

French

 प्रसृत प्रसृत pp. de प्रसरामि।
		 Modeste,  cf. 
प्रश्रित। -- S. m.
  le creux de la main.  -- S. f.
  jambe. -- S. n.
 
mesure de 2 पलस्।
प्रसृति f.
  le creux de la main. 

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.