| YouTube Channel

प्रवासः (pravAsaH)

 
Apte
English
प्रवासः [pravāsḥ], 1 (a) Going or journeying abroad, being absent from one's home, foreign residence
कुशः प्रवासस्थ- कलत्रवेषाम् (वनितामपश्यत्)
R.*
 16.4
Ś.*
 4.3
U.*
 6.38
स्नेहः प्रवासाश्रयात्
Pt.*
 1.169
Bh.*
 3.94. (b) A temporary sojourn
प्रवासादुपावृत्तेन काश्यपेनादिष्टो$स्मि
Ś.*
 4.
(In
astr.
 ) Heliacal setting of the planets.
Comp.
 -गत, -स्थ, -स्थित
a.
 journeying abroad, being absent from home.-पर
a.
 addicted to living abroad.
Apte 1890
English
प्रवासः (a) Going or journeying abroad, being absent from one's home, foreign residence
कुशः प्रवासस्थकलत्रवेषां (बनितामपश्यत्) R. 16. 4
Ś. 4. 3
U. 6. 38
Pt. 1. 169
Bh. 3. 94. (b) A temporary sojourn
प्रवासादुपावृत्तेन काश्यपेनादिष्टोऽस्मि Ś. 4.
Comp.
गत,
स्थ,
स्थित a. journeying abroad, being absent from home.
Hindi
Hindi
(पु) यात्रा, यात्रा, यात्रा,
Apte Hindi
Hindi
प्रवासः
पुं*
 - प्र+वस्+घञ्
"विदेशगमन, विदेशयात्रा, घर पर न रहना, परदेशनिवास"
Tamil
Tamil
ப்ரவாஸ: : வெளி நாட்டுப் பயணம்.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: प्रवासः
Root: प्रवासः
Gender: undefined
Number: undefined
Meaning(s):
⇒ plague
⇒ affray
⇒ distress
⇒ sojourning
⇒ infectious disease
⇒ any calamity of the season
⇒ travelling in foreign countries
Shloka(s):
3|3|68|2 ► प्रचारस्यन्दयो रीतिर्डिम्बप्रवासयोः॥ (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 3|3|68|2 ⇢ ईतिः (ईति) (स्त्री) ⇒ plague, affray, distress, sojourning, infectious disease, any calamity of the season, travelling in foreign countries
Related word(s):
जातिः ➡ क्रिया
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रवासः,
पुं,
 (प्रवसन्त्यस्मिन्निति । प्र + वस् +“हलश्च ।” ३ । ३ । १२१ । इति घञ् ।)विदेशः । विदेशस्थितिः । यथा, --“कर्णेजपैराहितराज्यलोभास्त्रैणेन नीता विकृतिं लघिम्ना ।रामप्रवासे व्यमृषन्नदोषंजनापवादं सनरेन्द्रमृत्युम् ॥
”इति भट्टिः । ३ । ७ ॥
* ॥
द्वादशवर्षाश्रुतवार्त्ताकप्रोषितस्य तत्प्रवासाद्य-दिने श्राद्धं कर्त्तव्यम् । यथा, --“प्रवासवासरे ज्ञेयं तन्मासेन्दुक्षयेऽथवा ॥
”इति मिताक्षरा । ३ । ७ ॥
* ॥
प्रवासागतेन गुर्व्वाद्यभिवादनं कर्त्तव्यम् । यथा, “विप्रोष्य पादग्रहणमन्वहञ्चाभिवादनम् ।गुरुदारेषु कुर्व्वीत सतां धर्म्ममनुस्मरन् ॥
मातृष्वसा मातुलानी श्वश्रूश्चाथ पितुः स्वसा ।प्रपूज्या गुरुपत्नीव समास्ता गुरुभार्य्यया ॥
भ्रातृभार्य्योपसंग्राह्या सवर्णाहन्यहन्यपि ।विप्रोष्य भूप ! संग्राह्या ज्ञातिसम्बन्धियोषितः ॥
पितुर्भगिन्यां मातुश्च ज्यायस्याञ्च स्वसर्य्यपि ।मातृवद्वृत्तिमातिष्ठेन्माता ताभ्यो गरी-यसी ॥
”इति कौर्म्मे उपविभागे १३ अध्यायः ॥