| YouTube Channel

प्रवहः (pravahaH)

 
Apte
English
प्रवहः [pravahḥ], 1 Flowing or streaming forth.
Wind.
N.
 of one of the seven courses of wind (said to cause the motion of the planets)
प्राणापानौ समानं च व्यानोदानौ च तत्त्वतः । अंधश्चैवानिलं ज्ञात्वा प्रवहं चानिलं पुनः ॥ सप्त वातांस्तथा ज्ञात्वा
Mb.
 * 12.31.27-28
एकः पिपासुः प्रवहानिलस्य
N.*
 22.77.
A reservoir into which water is carried off.
Going forth, going from a town.
Apte 1890
English
प्रवहः 1 Flowing or streaming forth.
2 Wind.
3 N. of one of the seven courses of wind (said to cause the motion of the planets).
4 A reservoir into which water is carried off.
5 Going forth, going from a town.
Apte Hindi
Hindi
प्रवहः
पुं*
 - प्र+वह्+अच्
"बहना, धार बनकर बहना"
प्रवहः
पुं*
 - प्र+वह्+अच्
वायु
प्रवहः
पुं*
 - प्र+वह्+अच्
वायु के सात मार्गों में से एक
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 प्रवहः
noun
ग्रहगतिकारकेषु सप्तपवनेषु एकः ।
"महाभारते हरिवंशे प्रवहः उल्लिखितः दृश्यते"
Synonyms:
 प्रवहः
noun
सप्ताग्निजिव्हासु एका ।
"कोशे प्रवहः वर्णितः"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रवहः,
पुं,
 (प्र + वह् + भाबे + अच् ।) गृह-नगरादेर्ब्बहिर्गमनम् । इत्यमरः । ३ । १ । १८ ॥
(प्रवहतीति । प्र + वह् + अच् ।) वायुः ।इति हेमचन्द्रः ॥
सप्तवाय्वन्तर्गतद्वितीयवायुः ।स तु आवहवायोरूर्द्ध्वस्थितः । इति सिद्धान्त-शिरोमणिः ॥
“यस्माज्जोतींषि वहति प्रवहस्तेन स स्मृतः ॥
”इति विष्णुपुराणे २ अंशे १२ अध्यायः ॥
अस्य टीका । “यस्माज्ज्योतींषि प्रकर्षेण वहतितेन स वायुः प्रवहः स्मृतः प्रवहस्यैव भेदाः सर्व्वेवायुस्कन्धाः ॥
” (मेघविशेषः । यथा, स्कान्देसह्याद्रिखण्डे । ५ । ६ ।“आवहः प्रवहश्चैव उदहासो महांस्तथा ।परीवहः पञ्चमश्च विनहश्च परावहः ॥
”)