| YouTube Channel

प्रवचनं (pravacanaM)

 
Apte 1890
English
प्रवचनं 1 Speaking, declaration, announcement
Pt. 1. 190.
2 Teaching, expounding.
3 Exposition, explanation, interpretation
Mv. 4. 25.
4 Eloquence.
5 A sacred treatise or writing
Ms. 3. 184.
6 An expression, a term.
7 A system of doctrines (in the form of a treatise).
8 The fundamental doctrine of the Buddhists.
Comp.
पटु a. skilled in talking, eloquent.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रवचनं,
क्ली,
(प्रकर्षेण उच्यते इति प्र + वच् +ल्युट् वेदः (यथा, अमरकोषे १० ।“अनूचानः प्रवचने साङ्गेऽधीती गुरोस्तु यः ।लब्धानुज्ञः समावृत्तः सुत्वा त्वभिषवे कृते
”वेदाङ्गम् यथा, मनुः १८४ ।“अग्र्याः सर्व्वेषु वेदेषु सर्व्वप्रवत्तनेषु
”“प्रकर्षेणैव उच्यते वेदार्थ एभिरिति प्रवचना-न्यङ्गानि तेषु अग्र्याः षडङ्गविदः ।” इति तत्रकुल्लूकभट्टः
तथा हरिवंशे १६७ ६९ ।“उवाच वेदांश्चतुरो मन्त्रप्रवचनार्च्चितान्
*
प्रकृष्टं वचनमिति कर्म्मधारयः ।) प्रकृष्टवाक्यम् ।इति मेदिनी ने, १९१
(यथा, मुण्डकोप-निषदि ।“नायमात्मा प्रवचनेन लभ्योन मेधया बहुधा श्रुतेन ।येनैवैष वृणुते तेन लभ्य-स्तस्यैष आत्मा विवृणुते तनूं स्वाम्
”)