| YouTube Channel

प्रमाद (pramAda)

 
शब्दसागरः
English
प्रमाद
m.
(-दः)
1. Inadvertence, carelessness, error, inaccuracy, a
blunder.
3. Intoxication.
4. Insanity.
E.
प्र before, मद् to be mad,
aff.
घञ्
Capeller Eng
English
प्रमा॑द
m.
drunkenness, intoxication, negligence,
carelessness.
Yates
English
प्र-माद (दः) 1.
m.
Inadvertence, error,
intoxication, madness.
Spoken Sanskrit
English
प्रमाद pramAda
m.
negligence
प्रमाद pramAda
m.
carelessness
प्रमाद pramAda
m.
carelessness about
प्रमाद pramAda
m.
error
प्रमाद pramAda
m.
intoxication
प्रमाद pramAda
m.
madness
प्रमाद pramAda
m.
insanity
प्रमाद pramAda
m.
particular high number
प्रमाद pramAda
m.
mistake
प्रमाद pramAda
m.
negligence
उपेक्षा upekSA
f.
negligence
शैथिल्य zaithilya
n.
negligence in
पुनःप्रमाद punaHpramAda
m.
repeated negligence
उपेक्षा upekSA
n.
negligence abandonment
Wilson
English
प्रमाद
m.
(-दः)
1 Inadvertence, carelessness, error, inaccuracy.
3 Intoxication.
4 Insanity.
E.
प्र before मद to be mad,
aff.
घञ्.
Apte
English
प्रमादः [pramādḥ], 1 Carelessness, negligence, inattention, inadvertence, oversight
विजिगीषुमिवानयप्रमादौ
Ki.*
13.29
ज्ञातुं प्रमादस्खलितं शक्यम्
Ś.*
6.25
विद्यां प्रमादगुणितामिव चिन्तयामि Ch.
P.*
1.
Intoxication, drunkenness.
(a) Fainting, swoon. (b) Insanity, madness.
A mistake, blunder, mistaken judgment
Pt.*
1.39.
An accident, mishap, calamity, danger
अहो प्रमादः MāI.3
U.*
3.
Apte 1890
English
प्रमादः 1 Carelessness, negligence, inattention, inadvertence, oversight
ज्ञातुं प्रमादस्खलितं शक्यं Ś. 6. 25
Ch. P. 1.
2 Intoxication, drun kenness.
3 (a) Fainting, swoon. (b) Insanity, madness.
4 A mistake, blunder, mistaken judgment
Pt. 1. 39.
5 An accident, mishap, calamity, danger
अहो प्रमादः Māl. 3
U. 3.
Monier Williams Cologne
English
प्र-मा॑द a
m.
intoxication,
RV.
MBh.
madness, insanity,
L.
negligence, carelessness about (abl. or comp. ),
Kauś.
Mn.
MBh.
&c.
an error, mistake,
W.
a partic. high number,
L.
प्र-मा॑द b
&c.
See प्र-√ मद्.
Monier Williams 1872
English
प्र-माद, अस्, m. drunkenness, intoxication
mad-
ness, insanity, distraction, confusion
negligence, inat-
tention, carelessness
inadvertence, error, inaccuracy,
a blunder, mistake
a particular high number.
—प्र-
माद-वत्, आन्, अती, अत्, drunken, intoxicated
mad,
insane
incautious, careless, heedless, inconsiderate.
प्रमाद प्र-माद, &c. See under 1. प्र-
मद्, p. 636, col. 3.
Benfey
English
प्रमाद प्रमाद, i. e. प्र-मद् + अ,
m.
1. Intoxication.
2. Insanity, dis-
traction, Utt. Rāmac. 51, 5.
3. In-
advertence, carelessness, Pañc. iii. d.
243.
4. Distress, Utt. Rāmac. 61, 3.
--
Comp.
अ-,
I.
m.
carefulness, Rām. 2,
85, 14.
II.
adj.
careful, 3, 49, 13.
Hindi
Hindi
उदासीनता
Apte Hindi
Hindi
प्रमादः
पुं*
- प्र+मद्+घञ्
"अवहेलना, असावधानी, अनवधान, लापरवाही, भुल-चूक"
प्रमादः
पुं*
- प्र+मद्+घञ्
"मादकता, पागलपन, उन्मत्तता"
प्रमादः
पुं*
- प्र+मद्+घञ्
"गलती, भारी भूल, गलत निर्णय"
प्रमादः
पुं*
- प्र+मद्+घञ्
"दुर्घटना, उत्पात, संकट, भय"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रमाद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಮನವಿಲ್ಲದಿರುವುದು /ಎಚ್ಚರಯಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ /ಎಚ್ಚರ ತಪ್ಪುವುದು
निष्पत्तिः - > प्र + मदी (हर्षग्लेपनयोः) - भावे "घञ्" (३-३-१८)
प्रयोगाः - > "लोभप्रमादविश्वासैः पुरुषो नश्यते त्रिभिः"
प्रमाद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಅಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿ
प्रयोगाः - > "अहन्यहन्यात्मन एव तावज्ज्ञातुं प्रमादस्खलितं शक्यम्"
उल्लेखाः - > शाकु० ६-२६
प्रमाद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಪರಾಧ /ತಪ್ಪು
प्रयोगाः - > "प्रमादालस्यजाड्यानि ख्यापितानि निजानि तैः"
उल्लेखाः - > पञ्चतं० १-४०
प्रमाद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಪಾಯ /ಅನರ್ಥ /ಕೇಡು
प्रयोगाः - > "अहो महान् प्रमादः प्रमादः"
उल्लेखाः - > उ० रा०
प्रमाद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಡಿದು ಅಮಲೇರುವುದು
प्रमाद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿಯುವುದು
L R Vaidya
English
pramAda {% m. %} 1. Intoxication
2. inattention, carelessness, विद्यां प्रमादगलितामिव चिंतयामि Ch.P.1
3. insanity, madness
4. a blunder, a mistake.
Bopp
Latin
प्रमाद m. (r. मद् mente captum esse, praef. प्र s. अ) ne-
gligentia, incuria, error. SA. 4. 28. (comp. c. neg.)
BH. 11. 41. 14. 17.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
pramāda, m.,
(1) an intoxicating liquor: na pāsyi (fut.) pānaṃ na ca madhu na pramādaṃ (only v.l. °modaṃ) LV 〔230.19〕 (vs)
(2) a high number: Mvy 〔7789〕
〔7918〕 (here cited from Gv, which reads pramada, nt., q.v.).
Abhyankara Grammar
English
प्रमाद inadvertance, negligence
cf. प्रमादकृतमाचार्यस्य शक्यमकर्तुम् M. Bh. on P. IV. 2.70
cf. also अन्ये तु गौरादि- ष्वेतयेाः प्रमादपाठमाहुः Kaiy. of P. I. 1.72. Vart. 4.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
dga' 'byam
प्रमाद
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
त्रिवर्गा धर्मकामार्थाश्चतुर्वर्गः समोक्षकाः
बलतूर्याश्चतुर्भद्रं प्रमादोऽनवधानता १३८२
-wordlist-
त्रिवर्ग (पुं), बलतुर्य (पुंब), धर्म (पुं), अर्थ (पुं), काम (पुं), चतुर्वर्ग (पुं), चतुर्भद्र (क्ली), मोक्ष (पुं), प्रमाद (पुं), अनवधानता (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
प्रमाद
प्रमाद, अनवधान
प्रमादोऽनवधानं स्यादत्याधानमतिक्रमः ७५४
verse 4.1.1.754
page 0086
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रमादः,
पुं,
(प्र + मद् + भावे + घञ् ।) अनव-धानता इत्यमरः ३०
यथा, --“लोभप्रमादविश्वासैः पुरुषो नश्यते त्रिभिः ।तस्माल्लोभो कर्त्तव्यः प्रमादो विश्वसेत्
”इति गारुडे नीतिसारे ११५ अध्यायः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रमाद
पु०
प्र + मद--घञ् कर्त्तव्ये अकर्त्तव्यत्वघिया ततोनिवृत्तौ अकर्त्तव्ये कर्त्तव्यत्वधिया तत्र प्रवृत्तौ बा अनव-धानतायाम् अमरः अनवधानताशब्दे १५२ पृ० दृश्यम् ।स तमोगुणमार्य्यः तमस्शब्दे ३२३५ पृ० दृश्यम् ।तस्य सम्मोहरूपत्वात्तत्कार्य्यत्वं बोध्यम्
Capeller
German
प्रमा॑द
m.
Rausch, ausgelassenheit, Unachtsamkeit.
Grassman
German
pramā́da, m., Rausch, Trunkenheit [von mad mit prá].
-am {622, 18} yánti átandrās.
Burnouf
French
प्रमाद प्रमाद
m.
(मद्) stupeur [sorte d'enivrement],
stupidité
étourderie, négligence
erreur.
प्रमादवत् et प्रमादिन् a. étourdi, négligent,
insouciant.
प्रमादिका
f.
(sfx. इक) femme étourdie, négligente.
प्रमाद्यामि (मद्) s'enivrer, se complaire:
यज्ञेषु dans les cérémonies sacrées,
Vd.
Négliger, ne pas se soucier: धर्मेन ou धर्मात् de son
devoir.
Stchoupak
French
प्रमाद-
m.
folie, erreur, négligence, accident, malheur
-इन्- a.
négligent.