| YouTube Channel

प्रपितामह (prapitAmaha)

 
शब्दसागरः
English
प्रपितामह
m.
(-हः)
1. A paternal great grandfather.
2. A name of
BRAMHĀ.
f.
(-ही) A paternal great grandmother.
E.
प्र preceding,
पितामह a grandfather.
Capeller Eng
English
प्र॑पितामह
m.
great-grandfather (also
E.
of
Brahman & Kṛṣṇa),
pl.
greatgrandfathers, ancestors
i.g.
f.
°मही
greatgrandmother.
प्रपितामह
m.
great-grandfather (also
E.
of Brahman &
Kṛṣṇa),
pl.
greatgrandfathers, ancestors
i.g.
f.
°मही
greatgrandmother.
Yates
English
प्र-पितामह (हः) 1.
m.
Brahmā
a pater-
nal great grandfather.
f.
(ही).
Spoken Sanskrit
English
प्रपितामह - prapitAmaha -
m.
- paternalgreat-grandfather
प्रपितामह - prapitAmaha -
m.
- great-grandfathers
प्रपितामह - prapitAmaha -
m.
- great grandfather
प्रपितामह - prapitAmaha -
m.
- ancestors
प्रपितामह prapitAmaha
m.
great-grandfathers
Wilson
English
प्रपितामह
m.
(-हः)
1 A paternal great grandfather.
2 A name of BRAHMĀ.
f.
(-ही) A paternal great grandmother.
E.
प्र preceding, पितामह a grandfather.
Apte
English
प्रपितामहः [prapitāmahḥ], 1 A paternal great-grandfather.
An epithet of Kṛiṣṇa
प्रजापतिस्त्वं प्रपितामहश्च
Bg.*
11.39.
Of Brahman.
Of the Supreme Spirit. -ही A paternal great-grandmother
पितामही स्वेनैव स्वेनैव प्रपितामही Dāyabhāga.
Apte 1890
English
प्रपितामहः 1 A paternal greatgrandfather.
2 An epithet of Kṛshṇa
Bg. 11. 39.
3 Of Brahman.
4 Of the Supreme spirit.
ही A paternal great-grandmother.
Monier Williams Cologne
English
प्र॑-पितामह
m.
a paternal great-grandfather,
VS.
TS.
(°मह॑),
AV.
&c.
&c.
N.
of Kṛṣṇa and Brahmā,
MBh.
प्र॑-पितामह
m.
pl.
great-grandfathers, ancestors,
R.
Kathās.
Monier Williams 1872
English
प्रपितामह प्र-पितामह, अस्, m. a paternal
great-grandfather
an epithet of Kṛṣṇa (regarded
as great-grandfather of the three worlds)
an epithet
of Brahmā
(ई), f. a paternal great-grandmother
(आस्), m. pl. great-grandfathers, ancestors in general.
Macdonell
English
प्रपितामह prá-pitāmaha (or á),
m.
greatgrandfather
🞄also designation of Brahman 🞄and Kṛṣṇa:
pl.
great-grandfather, ancestors: 🞄ī,
f.
paternal great-grandmother
-pitṛvya,
m.
paternal grand-uncle
-pitvá, (V.) 🞄n. going away
flight, retreat
retired spot
🞄evening
-pitsu, des.
a.
desirous of plunging 🞄into (lc.)
wishing to enter upon a path (ac.)
🞄-pīḍana,
n.
pressing, squeezing
means of 🞄squeezing tumours
-purāṇa,
a.
long kept, 🞄old
-puṣpita, pp. covered with blossoms, 🞄flowering
-pūraka,
a.
(ikā) fulfilling, satisfying
🞄-pūraṇa,
a.
(ī) filling up (oil) and 🞄increasing (love for anything)
insertion in 🞄(lc. or —°)
drawing of a bow
embellishment 🞄of Indraʼs banner
-pūrya, ps. base of 🞄√ 1. pṛ, be thoroughly filled or satiated
🞄be filled to the brim.
Benfey
English
प्रपितामह प्र-पितामह,
I.
m.
1.
A paternal great-grandfather, Bhag.
11, 39.
2. pl. Ancestors, Utt. Rāmac.
15, 5.
3. A name of Brahman.
II.
f.
ही,
A paternal great-grandmother.
--
Comp.
वृद्ध-,
I.
m.
a paternal great-great-
grandfather.
II.
f.
ही, a paternal
great-great-grandmother.
Apte Hindi
Hindi
प्रपितामहः
"पुं* , प्रा* स*" - प्रकर्षेण पितामह
पड़ बाबा पड़दादा
प्रपितामहः
"पुं* , प्रा* स*" - प्रकर्षेण पितामह
कृष्ण का विशेषण
प्रपितामहः
"पुं* , प्रा* स*" - प्रकर्षण पितामह
ब्रह्मा की उपाधि
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रपितामह
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಂದೆಯ ತಾತ /ತಾತನ ತಂದೆ /ಅಜ್ಜನ ತಂದೆ
व्युत्पत्तिः - > प्रकर्षेण पितामहः
प्रयोगाः - > "पिता यस्य निवृत्त स्यात् जीवेद्वापि पितामहः पितुः नाम संङ्कीर्त्य कीर्तयेत्प्रपितामहम् ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ३-२२१
प्रपितामह
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ /ಪರಮಾತ್ಮ
प्रयोगाः - > "वायुर्यमोऽग्निर्वरुणः शशाङ्कः प्रजापतिस्त्वं कीर्तयेत्प्रपितामहम्"
उल्लेखाः - > गीता० ११-३९
प्रपितामह
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳ ತಂದೆಯಾದ ಪಿತಾಮಹ (ಚತುರ್ಮುಖ)ನ ತಂದೆ ಪರಬ್ರಹ್ಮ
प्रयोगाः - > "भूर्भुवः स्वस्तरुस्तारः पिता प्रपितामहः"
उल्लेखाः - > वि० स०
L R Vaidya
English
prapitAmaha {% m. %} 1. A paternal great grandfather, M.iii.284
2. an epithet of Kṛishṇa, Bg.xi.39
3. of Brahman (m.)
Bopp
Latin
प्रपितामह m. (KARM. ex प्र et पितामह avus paternus)
proavus. BH. 11. 39.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पितामहस्तस्य पिता तत्पिता प्रपितामहः
मातुर्मातामहाद्येवं माताम्बा जननी प्रसूः ५५७
सवित्री जनयित्री कृमिला तु बहुप्रसूः
-wordlist-
पितामह (पुं), प्रपितामह (पुं), मातामह (पुं), प्रमातामह (पुं), मातृ (स्त्री), अम्बा (स्त्री), जननी (स्त्री), प्रसू (स्त्री), सवित्री (स्त्री), जनयित्री (स्त्री), कृमिला (स्त्री), बहुप्रसू (स्त्री)
Mahabharata
English
Prapitāmaha^1 (“great-grandfather”) = Bhīshma, q.v.
Prapitāmaha^2 (do.) = Brahmán: I, 7733
III, 1152 (Svayambhūḥ)
V, 3042 (Kṛshṇa identified with P.)
VI, †1285 (do.)
VIII, 1626
IX, 2192
XII, 7351, 9161
XIII, 1126
XIV, 966.--Do.^3 = Vishṇu (1000 names).
Vedic Reference
English
Pra-pitāmaha, ‘great-grandfather, is found in the later
Saṃhitās^1 and the Brāhmaṇas.^2
1) Taittirīya Saṃhitā, i. 8, 5, 1
Vāja-
saneyi Saṃhitā, xix. 36
Av. xviii. 4, 35.
2) Śatapatha Brāhmaṇa, ii. 4, 2, 16
xii. 8, 1, 7.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रपितामहः,
पुं,
(प्रकर्षेण पितामहः पितामह-स्यापि पिता ।) ब्रह्मा इति त्रिकाण्डशेषः
(यथा, मार्कण्डेयपुराणे १०१ २२ ।“तद्बिभेद तदन्तःस्थो भगवान् प्रपितामहः ।पद्मयोनिः स्वयं ब्रह्मा यः स्रष्टा जगतां प्रभुः
”)पितामहपिता इत्यमरः ३३
(यथा, मनौ २२१ ।“पिता यस्य तु वृत्तः स्याज्जीवेद्वापि पितामहः ।पितुः नाम संकीर्त्त्य कीर्त्तयेत्प्रपितामहम्
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रपितामह
पु०
प्रगतः पितामहं कार्यत्वेन अत्या० स० पि-तामहपितरि अमरः तस्य पत्नी ङीष् प्रपिता-मही तत्पत्न्यां स्त्री “स्वेन भर्त्त्रा सह श्राद्धं माताभुङ्क्ते स्वधामयम् पितामही स्वेनैव स्वेनैवप्रपितामही” दायभागधृतवचनम् पितामहस्य प्रजा-पतिजनकस्य चतुर्मुखब्रह्मणः जनके परब्रह्मणि “भू-र्भुवः स्वस्तरुस्तारः पिता प्रपितामहः” विष्णुस० ।“यो वै ब्रह्माणं विवदधाति पूर्वम्” श्रुतेस्तस्य पितामह-ब्रह्मस्रष्टृत्वात्तथात्वम् “सोऽभिध्याय शरारात्स्वात् सिसृक्षुर्विविधाः प्रजाः अप एव ससर्जादौतासु वीजमवासृजत् तदण्डमभवद्धैमं सहस्रांशु-समप्रभम् तस्मिन् जज्ञे स्वयं व्रह्मा सर्वलोकपिता-महः” मनुना सर्वपितामहस्यापि तेन सृष्टत्वात्तस्यतथात्वम्
Capeller
German
प्र॑पितामह u. प्रपितामह॑
m.
Urgroßvater
(auch Bez. Brahman's u. Kṛṣṇa's)
Pl.
Ahnen.
f.
प्रपितामही Urgroßmutter.
Burnouf
French
प्रपितामह प्रपितामह
m.
bisaïeul.
Brahmā
[ancêtre du monde]. -- F. [ई] bisaïeule paternelle.
Stchoupak
French
प्र-पिता-मह-
m.
arrière-grand-père (paternel)
Kṛṣṇa
Brahma
-ई-
f.
arrière-grand-mère (paternelle)
m.
pl.
arrière-grands-parents, ancêtres.