प्रदेश (pradeza)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 प्रदेश m.
  (-शः)
	 1. A place in general,  a country a district,  &c.
	 2. A
foreign country,  abroad.
	 3. A short span,  measured from the tip
of the thumb to the end of the fore-finger.
	 4. A wall.
	 5. Decision, 
determination. 
 E.
  प्र before,  देश place.

Capeller Eng

English

 प्रदेश m.
  pointing out,  direction,  destination
 place, 
spot,  region
 appealing to a precedent
 instance,  example.

Yates

English

 प्र-देश (शः) 1.
m.
  A place,  a district
a short span
 a wall.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

प्रदेश 	-	 pradeza 	-	 m.
  	-	 region
क्षेत्र 	-	 kSetra 	-	 n.
  	-	 region
अशेषदेशस्य अनेकेषु भागेषु घर्मादित्यं प्रवर्तति 	-	 azeSadezasyaanekeSubhAgeSugharmAdityaMpravartati 	-	 sent.
  	-	 Inmanyregionsacrosstheentirecountrythereisaheatwave.
आष्ठा 	-	  ASThA 	-	 f.
  	-	 region
आशा 	-	  AzA 	-	 f.
  	-	 region
ककुभा 	-	  kakubhA 	-	 f.
  	-	 region
दिशस् 	-	  dizas 	-	 f.
  	-	 region
दिशा 	-	  dizA 	-	 f.
  	-	 region
निदेशिनी 	-	  nidezinI 	-	 f.
  	-	 region
वसुमति 	-	  vasumati 	-	 f.
  	-	 region
संवत् 	-	  saMvat 	-	 f.
  	-	 region
देश 	-	  deza 	-	 m.
  	-	 region
गोचर 	-	  gocara 	-	 m.
  	-	 region
अध्याचार 	-	  adhyAcAra 	-	 m.
  	-	 region
अर्ध 	-	  ardha 	-	 m.
  	-	 region
उद्देश 	-	  uddeza 	-	 m.
  	-	 region
उपर 	-	  upara 	-	 m.
  	-	 region
जनान्त 	-	  janAnta 	-	 m.
  	-	 region
निर्ग 	-	  nirga 	-	 m.
  	-	 region
भाग 	-	  bhAga 	-	 m.
  	-	 region

प्रदेश  	-	 pradeza 	-	 m.
  	-	 domain  [ computer ]
क्षेत्र 	-	 kSetra 	-	 n.
  	-	 domain
प्रदेशाभिधान 	-	 pradezAbhidhAna 	-	 n.
  	-	 domainname  [ computer ]
प्रदेशनाम 	-	 pradezanAma 	-	 n.
  	-	 domainname  [ computer ]
लोकविषय 	-	 lokaviSaya 	-	 m.
  	-	 publicdomain  [ computer ]
सार्वजनीन 	-	 sArvajanIna 	-	 m.
  	-	 publicdomain  [ computer ]
विषय 	-	  viSaya 	-	 m.
  	-	 domain
गोचर 	-	  gocara 	-	 m.
  	-	 domain
अध्याचार 	-	  adhyAcAra 	-	 m.
  	-	 domain
धामन् 	-	  dhAman 	-	 n.
  	-	 domain
स्थान 	-	  sthAna 	-	 n.
  	-	 domain
देवक्षत्र 	-	  devakSatra 	-	 n.
  	-	 domain of the gods
देवक्षेत्र 	-	  devakSetra 	-	 n.
  	-	 domain of the gods
दूरेगव्यूति 	-	  dUregavyUti 	-	 adj.
  	-	  whose domain is or reaches far
उरुगव्यूति 	-	  urugavyUti 	-	 adj.
  	-	  having a wide domain or territory
स्वान्त 	-	  svAnta 	-	 m.
  	-	  own territory or domain or province
निविष्टचक्र 	-	  niviSTacakra 	-	 adj.
  	-	  one who has entered anybody's domain
विषयज्ञ 	-	  viSayajJa 	-	 m.
  	-	  one who has a particular domain of knowledge

प्रदेश 	-	 pradeza 	-	 m.
  	-	 region
प्रदेश  	-	 pradeza 	-	 m.
  	-	 domain  [ computer ]
प्रदेश 	-	 pradeza 	-	 m.
  	-	  example
प्रदेश 	-	 pradeza 	-	 m.
  	-	  short while
प्रदेश 	-	 pradeza 	-	 m.
  	-	  decision
प्रदेश 	-	 pradeza 	-	 m.
  	-	  place
प्रदेश 	-	 pradeza 	-	 m.
  	-	  indication
प्रदेश 	-	 pradeza 	-	 m.
  	-	  showing
प्रदेश 	-	 pradeza 	-	 m.
  	-	  determination
प्रदेश 	-	 pradeza 	-	 m.
  	-	  one of the obstacles to liberation
प्रदेश 	-	 pradeza 	-	 m.
  	-	  spot
प्रदेश 	-	 pradeza 	-	 m.
  	-	  direction
प्रदेश 	-	 pradeza 	-	 m.
  	-	  realm
प्रदेश 	-	 pradeza 	-	 m.
  	-	  pointing out
प्रदेश 	-	 pradeza 	-	 m.
  	-	  wall
प्रदेश 	-	 pradeza 	-	 m.
  	-	  district
प्रदेश 	-	 pradeza 	-	 m.
  	-	  short span
प्रदेश 	-	 pradeza 	-	 m.
  	-	  appeal to a precedent
प्रदेश 	-	 pradeza 	-	 m.
  	-	  country
सीमा-प्रदेश 	-	  sImA-pradeza 	-	 m.
  	-	  confines  [ the region about a boundary ]
अभिकर्तृ-प्रदेश 	-	  abhikartR-pradeza 	-	 m.
  	-	  agency  [ place of business ]
निद्वारतिमिर-प्रदेश 	-	  nidvAratimira-pradeza 	-	 m.
  	-	  Crooke's dark space  [ Phys. ]
निद्वारतिमिर-प्रदेश 	-	  nidvAratimira-pradeza 	-	 m.
  	-	  Crooke's layer
निद्वारतिमिर-प्रदेश 	-	  nidvAratimira-pradeza 	-	 m.
  	-	  Crooke's space

Wilson

English

 प्रदेश
m.
  (-शः)
1 A place in general,  a country,  a district,  &c.
2 A foreign country,  abroad.
3 A short span,  measured from the tip of the thumb to that of the forefinger.
4 A wall.
E.
  प्र before देश place.

Apte

English

प्रदेश [pradēśa]  शि [śi]  नी [nī],  (शि) नी 1 The fore-finger,  the index finger
 अवमुच्य प्रदेशिन्या दंष्ट्रामादातुमिच्छसि Mb.
 *  4.49.13
 Śi.*
  17.9.

The corresponding toe.

प्रदेशः [pradēśḥ],  1 Pointing out,  indicating.

A place,  region,  spot,  country,  territory,  district
 पितुः प्रदेशास्तव देवभूमयः Ku.*
  5.45
 R.*
  5.6
 so कण्ठ˚,  तालु˚,  हृदय˚,  &c.
 

A span measured from the tip of the thumb to that of the fore-finger.

Decision,  determination. 

A wall.

An example (in gram.
  ).

(With Jainas) One of the obstacles to liberation.  a.
   Commanding (ईशनशील)
 एते प्रदेशाः कथिता भुवनानां प्रभावनाः Mb.
 *  12.28.1. (com.  प्रदेशाः प्रदिशन्ति आज्ञापयन्तीति). Comp.
   -शास्त्रम् a book containing examples.

Apte 1890

English

 प्रदेशः 1 Pointing out,  indicating. 
2 A place,  region,  spot,  country,  territory,  district
 पितुः प्रदेशास्तव देवभूमयः Ku. 5. 45
 R. 5. 60
 so कंठ°,  तालु°,  हृदय°,  &c. 
3 A span measured from the tip of the thumb to that of the fore-finger. 
4 Decision,  determination. 
5 A wall. 
6 An example (in grammar). 

Monier Williams Cologne

English

 प्र-देश a m.
  (ifc.  f(आ). ) pointing out,  showing,  indication,  direction,  decision,  determination,  Nir.
 
 ŚrS.
 

 appeal to a precedent,  Suśr.
 

 an example (in grammar,  law &c.
  ),  RPrāt.
  
 MBh.
  
 Yājñ.
 ,  Sch.

 a spot,  region,  place,  country,  district (often in comp.  with a part of the body,  e.g. कण्ठ-,  हृदय-),  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
   (n. ,  Pañcad.
 )

 a short while (See comp.  below)

 a wall,  L.
 

 a short span (measured from the tip of the thumb to that of the forefinger),  L.
 

 (with Jainas) one of the obstacles to liberation,  Sarvad.
  (‘atomic individuality’,  W.
 )

 प्र-देश b &c.
   See प्र-√ दिश्.

Monier Williams 1872

English

 प्र-देश,  अस्,  m. pointing out,  showing
 direc-
tion,  decision,  determination
 appealing to a pre-
cedent
 an example (in grammar &c.)
 a place, 
(प्रदेशेषु,  in various places),  spot,  region
 a
country,  district,  foreign country
 a wall
 a short
span measured from the tip of the thumb to that of
the forefinger.
—प्रदेश-कारिन्,  ई,  m. epithet of a
kind of ascetic.
—प्रदेश-वत्,  आन्,  अती,  अत्,  possess-
ing or occupying a place.
—प्रदेश-शास्त्र,  अम्,  n. a
book containing examples (in grammar).
—प्रदेश-
स्थ,  अस्,  आ,  अम्,  being or situated in a district.

 प्रदेश प्र-देश। See p. 630,  col. 3.

Benfey

English

 प्रदेश प्रदेश,  i. e. प्र-दिश् + अ,  m.
 
 1. A place,  Pañc. 118,  14
 part,  134,  20
(पृष्ठ-प्रदेशे,  from behind).
 2. A
country,  Pañc. 159,  21.
 3. A foreign
country.
 4. A short span,  measured
from the tip of the thumb to that of
the forefinger.

Hindi

क्षेत्र

Apte Hindi

Hindi

प्रदेशः
पुं*
  - प्र+दिश्+घञ्
"संकेत करना,  इशारा करना"

प्रदेशः
पुं*
  - प्र+दिश्+घञ्
"स्थान,  क्षेत्र,  जगह,  देश,  प्रदेश,  मंडल"

प्रदेशः
पुं*
  - प्र+दिश्+घञ्
"बित्त,  बालिश्त"

प्रदेशः
पुं*
  - प्र+दिश्+घञ्
"निश्चय,  निर्धारण"

प्रदेशः
पुं*
  - प्र+दिश्+घञ्
दीवार

प्रदेशः
पुं*
  - प्र+दिश्+घञ्
उदाहरण

प्रदेशः
पुं*
  - प्र+दिश्+घञ्
स्वातंत्र्य के क्षेत्र में एक बाधा

Shabdartha Kaustubha

Kannada

प्रदेश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ಥಾನ /ಜಾಗ
निष्पत्तिः - > प्र + दिश (अतिसर्जने) - "घञ्" (३-३-१२१)
प्रयोगाः - > "दिवं यदि प्रार्थयसे वृथा श्रमः पितुः प्रदेशस्तव देवभूमयः"
उल्लेखाः - > कुमा० ५-४५
प्रदेश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೇಶ /ನಾಡು

L R Vaidya

English

 pradeSa {% m. %} 1. A place,  a spot,  a region,  R.v.60
a country,  a district,  K.S.v.45
a span measured from the tip of the thumb to the end of the fore-finger
decision,  determination
a wall.

Bopp

Latin

 प्रदेश m. (e प्र et देश) locus,  regio. UR. 22. 9. infr.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 pradeśa,  m. (cf. prādeśika),  acc. to Lévi une question particulière: (anyad api tāvad vayaṃ bhagavantaṃ Gautamaṃ pṛcchema kaṃcid) eva pradeśaṃ saced avakāśaṃ kuryāt … Karmav 〔29.23〕. Perh. cf. use of Pali padesa-,  initial in cpds.,  mg. of limited extent [Page380-b] or the like
 but perh. the word has one of its Skt. mgs.,  such as example,  or reference (some example or other? see 1 eva).

Indian Epigraphical Glossary

English

 pradeśa (IE 8-4),  a province or district.

Lanman

English

 pradeśa,  m. direction
 and so,  place.
[√diś + pra.]

Abhyankara Grammar

English

प्रदेश  lit. district
 sphere of applica- tion,  place of the application of a rule. The word is frequently used in this sense in the Kasika Vritti
 cf. प्रत्ययप्रदेशाः प्रत्ययलोपे प्रत्यय- लक्षणमित्येवमादयः Kas. on P. III.1.1 . cf. also अनुदात्तप्रदेशाः अनुदात्तौ सुप्पितौ इत्यादयः Kas. on P. I. 2.30. The word प्रदेश is also used in the sense of the place of use or utility
 cf. संज्ञाशास्त्रस्य तु कार्यकालपक्षे न पृथग्वाक्यार्थबोधः किं तु प्रदेशवाक्येन सहैव ।	... कार्यज्ञानं च प्रदेदेश एव Par. Sek. Pari. 3.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

ljongs
१) जनपद २) प्रदेश ३)

nyi tshe
१) किम्च २) प्रदेश ३)

sa phyogs
१) देश २) पृथिवीप्रदेश ३) प्रदेश ४) महीप्रदेश ५) मृद्

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 प्रदेशः,  पुं,
   (प्रदिश्यते इति । प्र + दिश् + “हल-श्च ।” ३ । ३ । १२३ । इति घञ् । “उप-सर्गस्य घञ्यमनुष्ये बहुलम् ।” ६ । ३ । १२२ ।इति पाक्षिको दीर्घाभावः ।) देशमात्रम् ।(यथा,  हरिवंशे भविष्यपर्व्वणि । ५ । ३६ ।“गरुडादवरुह्याथ दीपिकादीपिते तदा ।प्रदेशे पुण्डरीकाक्षो स्थितस्तावत्सहामरैः ॥
”)तत्पर्य्यायः । आस्थानम् २ आस्था ३ भूः ४अवकाशः ५ स्थितिः ६ पदम् ७ । इति राज-निर्घण्टः ॥
 तर्जन्यङ्गुष्ठसम्मितः । भित्तिः । इतिमेदिनी । शे,  २५ ॥
 (संज्ञा । इति निरुक्तम् ।१ । ४ । २ ॥
 तन्त्रयुक्तिप्रकारविशेषः । यथा,  --“प्रकृतस्यातिक्रान्तेन साधनं प्रदेशः । यथादेवदत्तस्यानेन शल्यमुद्धृतं तस्माद्यज्ञदत्तस्याप्यय-मेवोद्धरिष्यतीति ।” इत्युत्तरतन्त्रे पञ्चषष्टितमे-ऽध्याये सुश्रुतेनोक्तम् ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 प्रदेश पु०
  प्रा० स० । १ एकदेशमात्रे राजनि० २ स्थाने तर्ज्जन्यकूष्ठमिते देशे ३ भित्तौ च मेदि० ।

Capeller

German

 प्रदेश m.
  Bezeichnung,  Hinweis
 Berufung
auf einen Präzedenzfall (j.)
 Beispiel
Ort,  Gegend.

Burnouf

French

 प्रदेश प्रदेश m.
  (दिश्) lieu
 place,  contrée
district
		 pays étranger.
		 Petit empan [du bout du pouce au bout de
l'index].
		 Mur.
प्रदेचन n.
  don,  présent,  offrande. -- F. [ई] l'index
ou 1ᵉʳ doigt.
प्रदेशयामि (c. de दिश्) exhorter,  exciter.
प्रदेशिनी f.
  l'index ou 1ᵉʳ doigt.

Stchoupak

French

 प्र-देश-
 m.
  exemple 
 région,  contrée,  endroit,  place 
 iic. courte
durée.
°वर्तिता- f.
  fait d'avoir une courte durée.
°शास्त्र- nt. livre contenant des exemples.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.