प्रत्यनीक (pratyanIka)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishप्रत्यनीक - pratyanIka - - vying with
स्पर्धाकर - spardhAkara - - vying with
परिस्पर्धिन् - parispardhin - - vying with
वादद - vAdada - - vying with
विडम्बिन् - viDambin - - vying with
सब्रह्मचारिन् - sabrahmacArin - - vying with
स्पर्धिन् - spardhin - - vying with
स्पृध् - spRdh - - vying with
प्रतिभट - pratibhaTa - + gen. - vying with
संस्पर्धिन् - saMspardhin - +comp. - vying with
सुधास्पर्धिन् - sudhAspardhin - - vying with nectar
सङ्घर्षिन् - saGgharSin - - vying with one another
विद्वेषिन् - vidveSin - - rivalling or vying with
स्पर्धाकर - spardhAkara - - competing or vying with
स्पृहयद्वर्ण - spRhayadvarNa - - vying in appearance or lustre
प्रत्यनीक - pratyanIka - - withstanding
प्रत्यनीक - pratyanIka - - vying with
प्रत्यनीक - pratyanIka - - equal
प्रत्यनीक - pratyanIka - - opposed
प्रत्यनीक - pratyanIka - - opposite
प्रत्यनीक - pratyanIka - - resisting
प्रत्यनीक - pratyanIka - - hostile
प्रत्यनीक - pratyanIka - + gen. - injuring
प्रत्यनीक - pratyanIka - - adversary
प्रत्यनीक - pratyanIka - - enemy
प्रत्यनीक - pratyanIka - - hostility position
प्रत्यनीक - pratyanIka - - enmity
प्रत्यनीक - pratyanIka - - injuring one who cannot retaliate
प्रत्यनीक - pratyanIka - - hostile army
प्रत्यनीक - pratyanIka - - injuring the relatives of an enemy who cannot be injured himself
प्रत्यनीक - pratyanIka - - hostile relation
प्रत्यनीक - pratyanIka - - rivalry
प्रत्यनीक - pratyanIka - - hostility
Wilson
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishप्रत्यनीक प्रत्य्-अनीक, अस्, आ, अम्, hostile,
opposed, opposite
withstanding, resisting
(अस्),
m. an enemy
(अम्), n. a hostile army
hostility,
enmity, a hostile relation, hostile position
injuring
the relatives of an enemy who cannot be injured
himself
injuring one who cannot retaliate (?).
—प्र-
त्यनीक-त्व, अम्, n. the state of an enemy, hostility.
Benfey
EnglishApte Hindi
Hindiप्रत्यनीक
वि* प्रति-अनीक -
"विरोधी, विरुद्ध, विद्वेषी"
प्रत्यनीक
वि* प्रति-अनीक -
"मुकाबला करने वाला, विरोध करने वाला"
प्रत्यनीकः
प्रति-अनीकः -
शत्रु
प्रत्यनीकम्
प्रति-अनीकम् -
"विरोध, शत्रुता, विपरीत ढंग या स्थिति"
प्रत्यनीकम्
प्रति-अनीकम् -
शत्रु की सेना
प्रत्यनीकम्
प्रति-अनीकम् -
"अलंकार-इसमें एक व्यक्ति उस शत्रु को जो स्वयं घायल नहीं हो सकता, चोट पहुंचाने का प्रयत्न करता है"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaप्रत्यनीक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶತ್ರು /ವೈರಿ /ಹಗೆ
व्युत्पत्तिः - > प्रतिगतः अनीकं युद्धम्
प्रत्यनीक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶತ್ರುಸೈನ್ಯ
प्रयोगाः - > "ऋतेऽपि त्वा न भविष्यन्ति सर्वे येऽवस्थिताः प्रत्यनीकेषु योधाः"
उल्लेखाः - > गीता० ११-३२
प्रत्यनीक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶತ್ರುತ್ವ /ಹಗೆತನ /ವೈರ
प्रत्यनीक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರದ ಒಂದು ಭೇದ
प्रयोगाः - > "प्रत्यनीकं बलवतः शत्रोः पक्षे पराक्रमः"
L R Vaidya
Englishprati-anIka {% (III) n. %} 1. a hostile army, ऋतेऽपि त्वां न भविष्यंति सर्वे येऽवस्थिताः प्रत्यनीकेषु योधाः Bg.xi.32
2. hostility, enmity
3. a figure of speech in which some one is represented as injuring a person or thing connected with an enemy who cannot be injured himself (प्रतिपक्षमशक्तेन प्रतिकर्तुं तिरस्क्रिया । या तदीयस्य तत्स्तुत्यै प्रत्यनीकं तदुच्यते K.Pr.x.).
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritषण्ढे वर्षवरः शत्रौ प्रतिपक्षः परो रिपुः ।
शात्रवः प्रत्यवस्थाता प्रत्यनीकोभियात्यरी ॥ ७२८ ॥
दस्युः सपत्नोऽसहनो विपक्षो द्वेषी द्विषन्वैर्यहितो जिघांसुः ।
दुर्हृत्परेः पन्थकपन्थिनौ द्विट्प्रत्यर्थ्यमित्रावभिमात्यराती ॥ ७२९ ॥
षण्ढ (पुं), वर्षवर (पुं), शत्रु (पुं), प्रतिपक्ष (पुं), पर (पुं), रिपु (पुं), शात्रव (पुं), प्रत्यवस्थातृ (पुं), प्रत्यनीक (पुं), अभियाति (पुं), अरि (पुं), दस्यु (पुं), सपत्न (पुं), असहन (पुं), विपक्ष (पुं), द्वेषिन् (पुं), द्विषन् (पुं), वैरिन् (पुं), अहित (पुं), जिघांसु (पुं), दुर्हृद् (पुं), परिपन्थक (पुं), परिपन्थिन् (पुं), द्विष् (पुं), प्रत्यर्थिन् (पुं), अमित्र (पुं), अभिमाति (पुं), अराति (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritअभियाति
अभियाति, अराति, अमित्र, रिपु, प्रतिपक्ष, विपक्ष, विरोधिन्, अरि, अहित, असहन, जिघांसु, परिपन्थिन्, पर, असुहृद्, प्रत्यर्थिन्, पर्यवस्थातृ, द्वेषिन्, वैरिन्, शात्रव, शत्रु, सपत्न, भ्रातृव्य, प्रत्यनीक, द्विषत्
अभियातिररातिरमित्ररिपू,
प्रतिपक्षविपक्षविरोध्यरयः ।
अहितोऽसहनश्च जिघांसुरिति,
प्रथिताः परिपन्थिपरासुहृदः ॥ ४५५ ॥
प्रत्यर्थी पर्यवस्थाता द्वेषी वैरी च शात्रवः ।
शत्रुः सपत्नो भ्रातृव्यः प्रत्यनीको द्विषन्मतः ॥ ४५६ ॥
verse 2.1.1.455
page 0053
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritप्रत्यनीकः, (प्रतिगतः अनीकं युद्धमिति ।)शत्रुः । इति हेमचन्द्रः । ३ । ३९२ ॥
(प्रति-पक्षः । विरोधी । यथा, महाभारते । ७ ।१० । ३६ ।“यस्य यन्ता हृषीकेशो योद्धा यस्य धनञ्जयः ।रथस्य तस्य कः संख्ये प्रत्यनीको भवेद्रथः ॥
”यथा च सुश्रुते सूत्रस्थाने ४६ अध्याये ।“अतीवायतयामास्तु क्षपा येष्वृतुषु स्मृताः ।तेषु तत्प्रत्यनीकाढ्यं भुञ्जीतप्रातरेव तु ॥
”क्ली, प्रतिपक्षसैन्यम् । यथा, भगवद्गीतायाम् ।११ । ३२ ।“ऋतेऽपि त्वां न भविष्यन्ति सर्व्वेयेऽवस्थिताः प्रत्यनीकेषु योधाः ॥
”अलङ्कारविशेषः । यदुक्तं काव्यप्रकाशे ।“प्रतिपक्षमशक्तेन प्रतिकर्त्तुं तिरष्क्रिया ।या तदीयस्य तत्स्तुत्यै प्रत्यनीकं तदुच्यते ॥
”उदाहरणं यथा, --“त्वं विनिर्ज्जितमनोभवरूपःसा च सुन्दर ! भवत्यनुरक्ता ।पञ्चभिर्युगपदेव शरैस्तांतापयत्यनुशयादिव कामः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
SanskritCapeller
GermanNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.