| YouTube Channel

प्रत्यङ्ग (pratyaGga)

 
शब्दसागरः
English
प्रत्यङ्ग
m.
 (-ङ्गः) An organ of perception.
n.
 Adv. (-ङ्गं) On the body, or
the limbs severally.
n.
 Subst. (-ङ्गं)
1. A minor member of the
body, as the chin, nose, ear, &c.
2. A subdivision of science, &c.
E.
 प्रति belonging to, अङ्ग the body.
Capeller Eng
English
1 प्रत्यङ्ग
n.
 a minor or secondary member of the body.
2 प्रत्यङ्ग (°—) & °न्गम्
adv.
 limb by limb, member by
member.
Yates
English
प्रत्य_ङ्ग (ङ्गः) 1.
m.
 Organ of percep-
tion.
n.
 A minor limb
a subdi-
vision.
adv. On the body.
Spoken Sanskrit
English
प्रत्यङ्ग - pratyaGga -
m.
 - for one's own person
प्रत्यङ्ग - pratyaGga -
m.
 - on the limbs severally
प्रत्यङ्ग - pratyaGga -
m.
 - in each base
प्रत्यङ्ग - pratyaGga -
m.
 - kind of measure
प्रत्यङ्ग - pratyaGga -
m.
 - for every part or subdivision
प्रत्यङ्ग - pratyaGga -
m.
 - on every part or member of the body
प्रत्यङ्ग - pratyaGga -
n.
 - weapon
प्रत्यङ्ग - pratyaGga -
n.
 - part
प्रत्यङ्ग - pratyaGga -
n.
 - section
प्रत्यङ्ग - pratyaGga -
n.
 - division
प्रत्यङ्ग - pratyaGga -
n.
 - minor or secondary member of the body
प्रत्यङ्ग - pratyaGga -
n.
 - subdivision
Wilson
English
प्रत्यङ्ग
m.
 (-ङ्गः) An organ of perception.
n.
 adv. On the body,
or the limbs severally.
n.
 subst. (-ङ्गं)
1 A minor member of the body, as the chin, nose, ear, &c.
2 A subdivision of science, &c.
E.
 प्रति belonging to, अङ्ग the body.
Monier Williams Cologne
English
प्रत्य्—अङ्ग
n.
 a minor or secondary member of the body (as the forehead, nose, chin, fingers, ears
&c.
the 6 Aṅgas or chief members being the trunk, head, arms and legs),
MBh.
R.
Suśr.
&c.
a division, section, part,
Suśr.
Nir.
a subdivision (of a science
&c.
 ),
W.
a weapon,
BhP.
प्रत्य्—अङ्ग
m.
 a kind of measure,
Saṃgīt.
N.
 of a prince,
MBh.
Monier Williams 1872
English
प्रत्यङ्ग प्रत्य्-अङ्ग, अम्, n. a minor or se-
condary member of the body (as the forehead, nose,
chin, fingers, ears, &c.
the six aṅgas or chief mem-
bers being the trunk, head, arms, and legs)
a
division, section, part, subdivision (of a science &c.)
a weapon
(अस्), m., N. of a prince
(अम्), ind. on
every part or member of the body, on every limb,
on the limbs severally
for every part or subdivision
(of a sacrifice &c.)
in each base (in grammar).
—प्रत्यङ्ग-दक्षिणा, f. a fee for each part (of
a sacrifice).
Macdonell
English
प्रत्यङ्ग prati‿aṅga, 〈1.〉
n.
 minor part of the 🞄body (forehead, chin, nose, ears, fingers, 🞄etc.)
division, part
weapon
〈2.〉 °— or -m, 🞄ad. on every part of the body
for oneʼs own 🞄person
for every part (of a rite)
in every 🞄grammatical base (gr.)
-vartin,
a.
 occupied 🞄with oneʼs own person.
Benfey
English
प्रत्यङ्ग प्रत्यङ्ग, i. e. प्रति-अङ्ग,
I.
n.
 A minor member of the body, as
the chin, nose, etc.
II. गम्, adv.
1.
Limb by limb, Pañc. 183, 21.
2. Each
part, Man. 8, 208.
Apte Hindi
Hindi
प्रत्यङ्गम्
नपुं*
 प्रति-अंगम् -
गौण या छोटा अंग जैसे कि नाक
प्रत्यङ्गम्
नपुं*
 प्रति-अंगम् -
"प्रभाग, अध्याय, अनुभाग"
प्रत्यङ्गम्
नपुं*
 प्रति-अंगम् -
प्रत्येक अंग
प्रत्यङ्गम्
नपुं*
 प्रति-अंगम् -
अस्त्र
प्रत्यङ्गम्
अव्य* प्रति-अंगम् -
शरीर के प्रत्येक अंग पर
प्रत्यङ्गम्
अव्य* प्रति-अंगम् -
प्रत्येक उपप्रभाग या उपांग के लिए
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रत्यङ्ग
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೇದಾಂಗಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪುರಾಣಗಳು ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಮೀಮಾಂಸಾ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ
प्रत्यङ्ग
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಅವಯವಗಳು /ಪ್ರಧಾನವಾದ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಹುಟ್ಟುವ ಇತರ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾವಯವಗಳು
प्रत्यङ्ग
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಗದಲ್ಲಿಯೂ
प्रत्यङ्ग
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಗವನ್ನೂ
L R Vaidya
English
prati-aMga {% n. %} 1. a secondary member of the body
2. a division, a section
3. a weapon.
Mahabharata
English
Pratyaṅga, an ancient king. § 6 (Anukram.): I, 1, 232 (in Sañjaya's enumeration).
पुराणम्
English
प्रत्यंग / PRATYAṄGA. An ancient king of bhārata. (Śloka 238, Chapter 1, Ādi Parva).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रत्यङ्गं,
क्ली,
 (प्रतिगतमङ्गमिति ।) अवयव-विशेषः । यथा, शब्दचन्द्रिकायाम् ।“प्रत्यङ्गं कर्णनासाक्षिलिङ्गाङ्गानिकरादिकम् ॥
”(यथा, रामायणे । २ । ७४ । १४ ।“अङ्गप्रत्यङ्गजः पुत्त्रो हृदयाच्चापि जायते ।तस्मात् प्रियतरो मातुः प्रिया एव तुबान्धवाः ॥
”“अतः परं प्रत्यङ्गानि वक्ष्यन्ते । मस्तकोदर-पृष्ठनाभिललाटनासाचिवुकवस्तिग्रीवा इत्येताएकैकाः । कर्णनेत्रनासाभ्रूशङ्खांसगण्डकक्षस्तन-वृषपार्श्वस्फिग्जानुबाहूरुप्रभृतयो द्वे द्बे विंशति-रङ्गुलयः । स्रोतांसि च वक्ष्यमाणानि । एष-प्रत्यङ्गविभाग उक्तः ॥
” इति सुश्रुते शारीर-स्थाने पञ्चमेऽध्याये ॥
अप्रधानम् । यथा, निरुक्ते । ७ । १ । ५ ।“एक आत्मा बहुधा स्तूयते एकस्यात्मनोऽन्येदेवाः प्रत्यङ्गानि भवन्त्यपि ॥
” अङ्गं अङ्गं प्रति ।यथा, गीतगोविन्दे । ११ । ११ ।“ध्वान्तं नीलनिचोलचारुसुदृशां प्रत्यङ्गमालि-ङ्गति ॥
”तथा च मनुः । ८ । २०८ ।“यस्मिन् कर्म्मणि यास्तु स्युरुक्ताः प्रत्यङ्ग-दक्षिणाः ।स एव ता आददीत भजेरन् सर्व्व एव वा ॥
”नृपविशेषे,
पुं,
 । यथा, महाभारते । १ । १ । २३५ ।“महापुराणसम्भाव्यः प्रत्यङ्गः परहा श्रुतिः ।एते चान्ये च राजानः शतशोऽथ सहस्रशः ।श्रूयन्तेऽयुतशश्चान्ये संख्याताश्चैव पद्मशः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रत्यङ्ग
न०
 प्रतिगतमङ्गम् अत्या० स० । अङ्गानुगताङ्गभेदे अङ्ग-स्याङ्गभेदे कर्णादौ “तत्राङ्गान्यन्तराधिसक्थिबाहुशिरांसितदवयवाः प्रत्यङ्गानि” सुश्रुतः । अङ्गशब्दे ७२ पृ०दृश्यम् ।
Burnouf
French
प्रत्यङ्ग प्रत्यङ्ग
m.
 (अङ्ग) organe des sens.
Stchoupak
French
प्रत्य्-अङ्ग-
nt. membre secondaire du corps (front, nez, etc.)
arme
m.
n.
 d'un prince
iic. et -अम् sur chaque partie du corps
pour chaque
partie.
°दक्षिणा-
f.
 rétribution pour chaque partie (d'un sacrifice).