| YouTube Channel

प्रतुदः (pratudaH)

 
Apte
English
प्रतुदः [pratudḥ], 1 An epithet of a class of birds (such as hawks, parrots, crows
&c.
 )
Ms.*
 5.13
हारितो धवलः पाण्डुश्चित्रपक्षो बृहच्छुकः । पारावतः खञ्जरीटः पिकाद्याः प्रतुदाः स्मृताः ॥ प्रतुद्य भक्षयन्त्येते तुण्डेन प्रतुदास्ततः
An instrument for pricking.
Apte 1890
English
प्रतुदः 1 An epithet of a class of birds (such as hawks, parrots, crows &c.).
2 An instrument for pricking.
Apte Hindi
Hindi
प्रतुदः
पुं*
 - प्र+तुद्+क
पक्षियों की एक जाति
प्रतुदः
पुं*
 - प्र+तुद्+क
चुभोने का उपकरण
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रतुदः,
पुं,
 (प्रतुदतीति । प्र + तुद् + कः ।)गृध्रादिः । आदिना श्येनः । कङ्कः । काकः ।द्रोणकाकः । उलूकः । मयूरः । इति राज-निर्घण्टः ॥
अस्यमांसगुणाः ।“लावाद्या विष्किरो वर्गः प्रतुदा जाङ्गला मृगाः ।लघवः शीतमधुराः कषायाश्च हिता नृणाम् ॥
”इति राजवल्लभः ॥
(यथा च चरके सूत्रस्थाने सप्तविंशाध्याये ।“शतपत्रो भृङ्गराजः कोयष्टी जीवजीवकः ।कैरातः कोकिलोऽत्यूहो गोपापत्रः प्रियात्मजः ॥
लट्वा लट्वाषको वभ्रुर्वटहा डिण्डिमानकः ।जटी दुन्दुभिवाक्कावलोहपृष्ठकुलिङ्गकाः ॥
कपोतशुक्लशारङ्गश्चिरिटीककुयष्टिकाः ।शारिकाकलविङ्कश्च चटकोऽङ्गारचूडकः ॥
पारावतः पाण्डविक इत्युक्ताः प्रतुदा द्विजाः ॥
”यथा च सुश्रुते सूत्रस्थाने ४६ अध्याये ।“कपोतपारावतभृङ्गराजपरभृतकोयष्टिककुलिङ्ग-गृहकुलिङ्गगोक्षोडकडिण्डिमानकशतपत्रकमा-तृनिन्दकभेदाशिशुकसारिकावल्गुलीगिरिशाल-ह्वालदूषकसुगृहीखञ्जरीटकहारीतदात्यूहप्रभृ-तयः प्रतुदाः ॥
”)