प्रतिभा (pratibhA)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 प्रतिभा f.
  (-भा)
	 1. Understanding,  intellect,  especially as opening
or expanding.
	 2. Sharpness,  brilliancy of conception. 
	 3. Genius, 
especially poetic genius.
	 4. Light,  splendour.
	 5. Reflected light.
6. Audacity,  boldness,  confidence,  consequence.
	 7. An image. E.
 
प्रति before,  भा to shine,  affs. ड and टाप् ।

Capeller Eng

English

 प्रतिभा f.
  image,  light,  splendour,  look,  appearance, 
understanding,  intelligence,  presence of mind,  fancy,  idea,  conception. 

Yates

English

 प्रति-भा (भा) 1.
f.
  Understanding
sharpness
 wit
 light
 audacity.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

प्रतिभा 	-	 pratibhA 	-	 f.
  	-	 shining
स्फुरण 	-	 sphuraNa 	-	 n.
  	-	 shining
शोभन 	-	  zobhana 	-	 adj.
  	-	 shining
भासुर 	-	  bhAsura 	-	 adj.
  	-	 shining
भास्वत् 	-	  bhAsvat 	-	 adj.
  	-	 shining
देदीप्यमान् 	-	  dedIpyamAn 	-	 adj.
  	-	 shining
द्युतित 	-	  dyutita 	-	 adj.
  	-	 shining
विशद 	-	  vizada 	-	 adj.
  	-	 shining
आभात 	-	  AbhAta 	-	 adj.
  	-	 shining
अवभासिन् 	-	  avabhAsin 	-	 adj.
  	-	 shining
उद्भासवत् 	-	  udbhAsavat 	-	 adj.
  	-	 shining
आरोचन 	-	  Arocana 	-	 adj.
  	-	 shining
प्रकाश 	-	  prakAza 	-	 adj.
  	-	 shining
भास्कर 	-	  bhAskara 	-	 adj.
  	-	 shining  [ making light ]
विभा 	-	  vibhA 	-	 adj.
  	-	 shining
सुदीति 	-	  sudIti 	-	 adj.
  	-	 shining
अनुशोभिन् 	-	  anuzobhin 	-	 adj.
  	-	 shining
अभिशोच 	-	  abhizoca 	-	 adj.
  	-	 shining
अमल 	-	  amala 	-	 adj.
  	-	 shining
अर्चत् 	-	  arcat 	-	 adj.
  	-	 shining

प्रतिभा 	-	 pratibhA 	-	 f.
  	-	 genius
प्रतिभाशालिन् 	-	 pratibhAzAlin 	-	 m.
  	-	 genius
कवितावेदिन् 	-	  kavitAvedin 	-	 adj.
  	-	 genius
रङ्गदेवता 	-	  raGgadevatA 	-	 f.
  	-	 genius of pleasure
कालक 	-	  kAlaka 	-	 m.
  	-	  kind of female genius
दौवारिक 	-	  dauvArika 	-	 m.
  	-	  kind of demon or genius
निरृति 	-	  nirRti 	-	 m.
  	-	  death or the genius of death
मनसस्पति 	-	  manasaspati 	-	 m.
  	-	  lord or presiding genius of the mental powers and life of men

प्रतिभा 	-	 pratibhA 	-	 f.
  	-	 creativity
प्रतिभा 	-	 pratibhA 	-	 f.
  	-	 genius
प्रतिभा 	-	 pratibhA 	-	 f.
  	-	 shining
प्रतिभा 	-	 pratibhA 	-	 f.
  	-	  boldness
प्रतिभा 	-	 pratibhA 	-	 f.
  	-	  thought
प्रतिभा 	-	 pratibhA 	-	 f.
  	-	  fitness
प्रतिभा 	-	 pratibhA 	-	 f.
  	-	  founded supposition
प्रतिभा 	-	 pratibhA 	-	 f.
  	-	  image
प्रतिभा 	-	 pratibhA 	-	 f.
  	-	  presence of mind
प्रतिभा 	-	 pratibhA 	-	 f.
  	-	  intelligence
प्रतिभा 	-	 pratibhA 	-	 f.
  	-	  fancy
प्रतिभा 	-	 pratibhA 	-	 f.
  	-	  light
प्रतिभा 	-	 pratibhA 	-	 f.
  	-	  wit
प्रतिभा 	-	 pratibhA 	-	 f.
  	-	  understanding
प्रतिभा 	-	 pratibhA 	-	 f.
  	-	  imagination
प्रतिभा 	-	 pratibhA 	-	 f.
  	-	  splendour
प्रतिभा 	-	 pratibhA 	-	 f.
  	-	  audacity
प्रतिभा 	-	 pratibhA 	-	 f.
  	-	  suitableness
प्रतिभा 	-	 pratibhA 	-	 f.
  	-	  idea
प्रतिभा 	-	 pratibhA 	-	 f.
  	-	  appearance
प्रतिभाति  { प्रतिभा } 	-	 pratibhAti  { pratibhA } 	-	 verb 	-	  present or offer one's self to
प्रतिभाति  { प्रतिभा } 	-	 pratibhAti  { pratibhA } 	-	 verb 	-	  seem fit
प्रतिभाति  { प्रतिभा } 	-	 pratibhAti  { pratibhA } 	-	 verb 	-	  flash upon the thoughts
प्रतिभाति  { प्रतिभा } 	-	 pratibhAti  { pratibhA } 	-	 verb 	-	  please to
प्रतिभाति  { प्रतिभा } 	-	 pratibhAti  { pratibhA } 	-	 verb 	-	  become clear or manifest
प्रतिभाति  { प्रतिभा } 	-	 pratibhAti  { pratibhA } 	-	 verb 	-	  occur to
प्रतिभाति  { प्रतिभा } 	-	 pratibhAti  { pratibhA } 	-	 verb 	-	  shine upon
प्रतिभाति  { प्रतिभा } 	-	 pratibhAti  { pratibhA } 	-	 verb 	-	  seem or appear to as or like

प्रतिभा 	-	  pratibhA 	-	 f.
  	-	 suitableness
यथार्था 	-	  yathArthA 	-	 f.
  	-	 suitableness
योग्यता 	-	  yogyatA 	-	 f.
  	-	 suitableness
साधकता 	-	  sAdhakatA 	-	 f.
  	-	 suitableness
उपयोगिता 	-	  upayogitA 	-	 f.
  	-	 suitableness
औचिती 	-	  aucitI 	-	 f.
  	-	 suitableness
भव्यता 	-	  bhavyatA 	-	 f.
  	-	 suitableness
यथार्थता 	-	  yathArthatA 	-	 f.
  	-	 suitableness
युक्ति 	-	  yukti 	-	 f.
  	-	 suitableness
सात्मीभाव 	-	  sAtmIbhAva 	-	 m.
  	-	 suitableness
सात्म्य 	-	  sAtmya 	-	 m.
  	-	 suitableness
उपशय 	-	  upazaya 	-	 m.
  	-	 suitableness
आनुकूल्य 	-	  AnukUlya 	-	 n.
  	-	 suitableness
उपयोगित्व 	-	  upayogitva 	-	 n.
  	-	 suitableness
आभिरूपक 	-	  AbhirUpaka 	-	 n.
  	-	 suitableness
आभिरूप्य 	-	  AbhirUpya 	-	 n.
  	-	 suitableness
आनुरूप्य 	-	  AnurUpya 	-	 n.
  	-	 suitableness
औचित्य 	-	  aucitya 	-	 n.
  	-	 suitableness
सामर्थ्य 	-	  sAmarthya 	-	 n.
  	-	 suitableness
युक्त 	-	  yukta 	-	 n.
  	-	 suitableness
प्रतिसामर्थ्य 	-	  pratisAmarthya 	-	 n.
  	-	  relative suitableness
योगायोग 	-	  yogAyoga 	-	 m.
  	-	 suitableness and unsuitableness
कर्तव्यता 	-	  kartavyatA 	-	 f.
  	-	  possibility or suitableness of being done
कर्तव्यत्व 	-	  kartavyatva 	-	 n.
  	-	  possibility or suitableness of being done

 
   प्रतिभा  pratibhA  f.
    creativity    
   निर्माणशक्ति  nirmANazakti f.
   creativity    
   सृजना  sRjanA f.
   new creativity      
            

Wilson

English

 प्रतिभा
f.
  (-भा)
1 Understanding,  intellect,  especially as opening or expanding.
2 Sharpness,  brilliancy of conception. 
3 Light,  splendor.
4 Reflected light.
5 Audacity,  boldness,  confidence,  consequence.
E.
  प्रति before भा to shine,  affs. ड and टाप्.

Apte

English

प्रतिभा [pratibhā],  2 P.
 

To shine,  appear bright or luminous
 प्रतिभान्त्यद्य वनानि केतकीनाम् Ghat.15.

To show oneself,  become manifest.

To seem,  appear
 स्त्रीरत्नसृष्टिरपरा प्रतिभाति सा मे Ś.*
  2.1
 R.*
  2.47
 Ku.*
  2.38
6.54.

To occur to,  come into the mind of
 as in नोत्तरं प्रतिभाति मे,  इति प्रतिभाति मे मनः.

To fall to the lot or share of. 

To seem fit or proper
 appear good,  please to
 सा भार्या प्रतिभाति मे Ks
 Pt.*
  3.

प्रतिभा [pratibhā],  1 An appearance,  a look.

Light,  splendour.

Intellect,  understanding
 सभेव भामा विदधे गणानां निद्रा निरासं प्रतिभागुणस्य Ki.*
  16.27
 Vikr.1.18, 23.

Genius,  bright conception,  vivid imagination
 (प्रज्ञा नवनवोन्मेषशालिनी प्रतिभा मता Rudra. ).

An image,  reflection. 

Audacity,  impudence.

Suitableness,  agreeableness

Sudden appearance,  manifestation (स्फूर्ति)
 प्रतिभा त्वस्ति मे काचित्तां ब्रूयामनुमानतः Mb.
 *  12.26.1.

Distraction (विक्षेप)
 निद्रां च प्रतिभां चैव ज्ञानाभ्यासेन तत्त्ववित् (विनिवर्तयेत्)
 Mb.
 *  12.274.7
316.14. Comp.
   -अन्वित a.
 

endowed with genius,  intelligent.

audacious,  bold. -सुख a.
 

bold,  confident.

quickwitted. -हानिः f.
 

darkness.

absence of intellect or genius.

Apte 1890

English

 प्रतिभा {c2c} P. 1 To shine,  appear bright or luminous
 प्रतिभांत्यद्य वनानि केतकीनां Ghaṭ. 15. 
2 To show oneself,  become manifest. 
3 To seem,  appear
 स्त्रीरत्नसृष्टिरपरा प्रतिभाति सा मे Ś. 2. 9
 R. 2. 47
 Ku. 5. 38
 6. 54. 
4 To occur to,  come into the mind of
 as in नोत्तरं प्रतिभाति मे. 
5 To fall to the lot or share of. 
6 To seem fit or proper
 Pt. 3. 

 प्रतिभा 1 An appearance,  a look. 
2 Light,  splendour. 
3 Intellect,  understanding
 Ki. 16. 27
 Vikr. 1. 18,  23. 
4 Genius,  bright conception,  vivid imagination
 (प्रज्ञा नवनवोन्मेषशालिनी प्रतिभा मता). 
5 An image,  reflection. 
6 Audacity,  impudence. 
7 Suitableness,  agreeableness. 
Comp. 
अन्वित a. {1} endowed with genius,  intelligent. {2} audacious,  bold. 
मुख a. bold,  confident. 
हानिः f. {1} darkness. {2} absence of intellect or genius. 

Monier Williams Cologne

English

 प्रति-√ भा a P.
  -भाति,  to shine upon (acc.  ),  Lāṭy.
 
to come in sight,  present or offer one's self to (gen.   or acc.
  ),  MBh.
  
 R.
  &c.
   
to appear to the mind (also with मनसि),  flash upon the thoughts,  become clear or manifest,  occur to (acc.   or gen.
  ),  Up.
  
 MBh.
   &c.
   (नो॑त्तरम् प्रतिभातिमे,  ‘no answer occurs to me’,  Hariv.
 )
to seem or appear to (gen.   acc.
   with or without प्रति) as or like (nom.   with or without इव,  or यथा,  or -वत् ind.
 ),  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
   (इति प्रतिभाति मे मनः,  ‘so it seems to my mind’,  MBh.
  )
to seem fit,  appear good,  please to (gen.  or acc.
  ),  Vikr.
 
 Pañcat.
  &c.
   (सा भार्या प्रतिभाति मे,  ‘this one would please me as a wife’,  Kathās.
 )

 प्रति-°भा b f.
  an image,  Nir.
 

 light,  splendour (See निष्-प्र्°)

 appearance (अ-प्र्°),  Gaut.
 

 fitness,  suitableness (अ-प्र्°),  ŚrS.
 

 intelligence,  understanding,  MBh.
  
 Kāv.
 
 Sāh.

 presence of mind,  genius,  wit,  Kām.
  

 audacity,  boldness (अ-प्र्°),  Nyāyad.
 

 a thought,  idea,  Daś.
 
 Kathās.

 a founded supposition,  Naiṣ.

 fancy,  imagination,  MBh.
  
 Kathās.
 
 Sāh.

Monier Williams 1872

English

 प्रतिभा 1. प्रति-भा,  cl. 2. P. -भाति,  -भा-
तुम्,  to shine upon (with acc.)
 to appear,  seem
(e. g. इति प्रतिभाति मे मनः,  so it seems to my
mind)
 to come in sight,  present one's self,  offer
one's self to (with gen. or acc.)
 to appear clear to the
mind,  flash upon the thoughts,  come into the mind, 
occur to (e. g. नोत्तरम् प्रतिभाति मे,  no answer
occurs to me)
 to fall to the lot of,  come into the
possession of (with gen. or acc.)
 to seem fit,  appear
good,  please (with acc.).

 2. प्रति-भा,  f. an image
 look,  appearance, 
manifestation
 light,  splendor [cf. निष्-प्रतिभ]
reflected light
 a flashing thought,  bright idea,  bril-
liant conception
 understanding,  intelligence,  intel-
lect (especially as opening or expanding)
 genius, 
wit,  ingenuity
 audacity,  boldness,  impudence,  confi-
dence
 pleasingness,  suitableness
 (अस्,  आ,  अम्),  clear, 
bright
 intelligent,  clever (?).
—प्रतिभान्वित
(°भा-अन्°),  अस्,  आ,  अम्,  endowed with or acquiring
knowledge or experience,  intelligent
 confident, 
proud,  audacious,  bold.
—प्रतिभा-मुख,  अस्,  ई, 
अम्,  ‘bold-faced, ’ arrogant,  bold,  confident.
—प्रति-
भा-वत्,  आन्,  अती,  अत्,  bright,  luminous
 knowing, 
shrewd
 confident,  bold
 (आन्),  m. the sun
 the
moon
 fire.
—प्रतिभा-विलास,  अस्,  m.,  N. of a
philosophical work (also called Vedārtha-pradīpa and
Vedārtha-candra).
—प्रतिभा-हानि,  इस्,  f. privation
of light,  dulness,  darkness
 loss or absence of know-
ledge,  want of sense.

Macdonell

English

 प्रतिभा prati-bhā,  f.
  resemblance,  image
 🞄light,  lustre (—°)
 understanding,  intelligence
 🞄presence of mind
 brilliant idea,  happy 🞄thought
 well-founded presumption
 fancy,  🞄phantom
 -bhāga,  m.
  daily present (consisting 🞄of fruit,  flowers,  and vegetables offered to a 🞄king)
 -śas,  ad. in divisions or classes
 -bhāna,  n.
  obviousness
 brilliancy of conception
 🞄[Page174-3] 🞄understanding: -vat,  a.
  quick-witted,  endowed 🞄with presence of mind,  prompt: -tva,  🞄n.  quick intelligence,  promptness
 -bhāva,  🞄m.  counterpart: -tā,  f.
  abst. ɴ.
 -bhā-vat,  a.
  🞄endowed with presence of mind
 quickwitted
 🞄-bhāsa,  m.
  appearing
 appearance
 🞄occurrence of a thought
 delusion: -na,  n.
  🞄appearing
 appearance,  semblance
 -bhī,  f.
  🞄fear.

Benfey

English

 प्रतिभा प्रति-भा,  f.
 
 1. Light.
 2.
Understanding,  Daśak. in Chr. 194,  15
Matsyop. 52 (corr. प्रतिभास्य).
 --
 Comp.
 
उत्पन्न-,  i. e. उद्-पन्न- (vb.
पद्),  adj.
 ,  f.
  भा,  alert in mind,  Pañc.
199,  11. निष्प्र्°,  i. e.
निस्-,  adj.
 ,  f.
  भा, 
deprived of splendour,  Hariv. 4422.

Apte Hindi

Hindi

प्रतिभा
स्त्री*
  - प्रति+भा+क+टाप्
"दर्शन,  दृष्टि"

प्रतिभा
स्त्री*
  - प्रति+भा+क+टाप्
"प्रकाश,  प्रभा"

प्रतिभा
स्त्री*
  - प्रति+भा+क+टाप्
"बुद्धि,  समझ"

प्रतिभा
स्त्री*
  - प्रति+भा+क+टाप्
"मेधा,  प्रखर बुद्धि,  विशद कल्पना,  प्रज्ञा"

प्रतिभा
स्त्री*
  - प्रति+भा+क+टाप्
"प्रतिबिंब,  परछाईं"

प्रतिभा
स्त्री*
  - प्रति+भा+क+टाप्
"धृष्टता,  ढिठाई"

प्रतिभा
अदा* पर* प्रति+भा -
"चमकना,  चमकदार या चमकीला प्रकट होना"

प्रतिभा
अदा* पर* प्रति+भा -
"इतराना,  बनना"

प्रतिभा
अदा* पर* प्रति+भा -
"दिखाई देना,  प्रकट होना"

प्रतिभा
अदा* पर* प्रति+भा -
"सूझना,  मन में आना"

प्रतिभा
स्त्री*
  - प्रति+भा+क+टाप्
"उचाटपना,  ध्यानापकर्षण"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

प्रतिभा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ /ಜ್ಞಾನಬಲ
निष्पत्तिः - > प्रति + भा (दीप्तौ) - "कः" (३-१-१३६)
प्रयोगाः - > "गुरूपदेशं प्रतिभेव तीक्ष्णा प्रतीक्षते जातु न कालमर्तिः"
उल्लेखाः - > नैष० ३-९१
प्रतिभा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬುದ್ಧಿ /ಅರಿವು /ತಿಳುವಳಿಕೆ
प्रयोगाः - > "सर्वतः कुशलवानसि कच्चित्त्वं स नैषध इति प्रतिभानः"
उल्लेखाः - > नैष० ५-७४
प्रतिभा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೊಸಹೊಸದಾಗಿ ವಿಷಯಗಳು ಹೊಳೆಯುವ ಬುದ್ಧಿ
प्रयोगाः - > "प्रज्ञा नवनवोन्मेषशालिनी प्रतिभा मता"
प्रतिभा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೀಪ್ತಿ /ಪ್ರಕಾಶ /ಕಾಂತಿ
निष्पत्तिः - > प्रति + भा (दीप्तौ) - "अङ्" (३-३-१०६)

L R Vaidya

English

 pratiBA {% f. %} 1. Light,  splendour
an image
understanding,  intellect
genius,  especially poetic genius,  (बुद्धिं नवनवोन्मेषशालिनीं प्रतिभां विदुः) K.Pr.i.

Bopp

Latin

 प्रतिभा f. (a r. भा praef. °ति)
1) splendor.
2) intellectus.
3) animus,  fortitudo,  audacia.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  अनुभू,  प्रतिभा
verb
 
अनुभूत्यानुकूलव्यापारः।
 "औष्ण्यम् अनुभवामि।"

Synonyms:
  प्रतिभा,  सम्प्रतिपत्तिः,  सचेतनता,  संज्ञा
noun
 
धारणा बुद्धिः च।
 "उत्तेजनात् क्रोधात् वा वयं प्रायः स्वस्य प्रतिभां विस्मरामः।"

Synonyms:
  प्रज्ञा,  मेधा,  प्रतिभा,  मतिप्रकर्षः
noun
 
सा नवनवोन्मेषालिनी बुद्धिः यया मनुष्यः कस्मिन् अपि कार्ये अधिकां योग्यतां सम्पादयति।
 "स्वामीविवेकानन्दमहोदयस्य प्रज्ञा अद्भु+ता आसीत्।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
मतिर्मनीषा बुद्धिर्धीर्धिषणाज्ञप्तिचेतनाः ॥ ३०८ ॥
प्रतिभाप्रतिपत्प्रज्ञाप्रेक्षाचिदुपलब्धयः ।
संवित्तिः शेमुषी दृष्टिः सा मेधा धारणक्षमा ॥ ३०९ ॥
-wordlist-
 
मति (स्त्री),  मनीषा (स्त्री),  बुद्धि (स्त्री),  धी (स्त्री),  धिषणा (स्त्री),  ज्ञप्ति (स्त्री),  चेतना (स्त्री),  प्रतिभा (स्त्री),  प्रतिपद् (स्त्री),  प्रज्ञा (स्त्री),  प्रेक्षा (स्त्री),  चित् (स्त्री),  उपलब्धि (स्त्री),  संवित्ति (स्त्री),  शेमुषी (स्त्री),  दृष्टि (स्त्री),  मेधा (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

प्रेक्षा
प्रेक्षा,  प्रज्ञा,  प्रतिभा,  धी,  धिषणा,  शेमुषी,  मनीषा,  बुद्धि,  मति,  मेधा,  संख्या,  संवित्ति,  उपलब्धि
प्रेक्षा प्रज्ञा प्रतिभा धीर्धिषणा शेमुषी मनीषा च ।
बुद्धिर्मतिश्च मेधा संख्या संवित्तिरुपलब्धिः ॥ ३३४ ॥
verse 2.1.1.334
page 0040

Tamil

ப்ரதிபா4 : தோற்றம்,  தரிசனம்,  பிம்பம்,  காந்தி,  ஒளி,  புத்தி,  மேதை,  கற்பனை,  அறிவு.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 प्रतिभा,  स्त्री,
   (प्रतिभाति शोभते इति । प्रति +भा + कः । टाप् ।) बुद्धिः । इति हेमचन्द्रः ॥
प्रत्युत्पन्नमतित्वम् । इति प्रतिभान्वितशब्द-टीकायां भरतः ॥
 नवनवोन्मेषशालिनी प्रज्ञा ।यथाह,  रुद्रः ।“प्रज्ञा नवनवोन्मेषशालिनी प्रतिभा मता ॥
”(यथा च,  महाभारते । १२ । २५९ । १ ।“सूक्ष्मं साधु समुद्दिष्टं नियतं ब्रह्मलक्षणम् ।प्रतिभा त्वस्ति मे काचित् तां ब्रूयामनुमानतः ॥
”प्रतिभायते इति । प्रति + भा + “आतश्चोप-सर्गे ।” ३ । ३ । १०६ । इति अङ् ।) दीप्तिश्च ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 प्रतिभा स्त्री प्रति + भा--भावे अङ् । १ बुद्धौ २ प्रत्युत्पन्नबुद्धौ चहेम० “प्रज्ञा नवनवीन्मेषशालिनी प्रतिभा मता” रुद्रः३ दीप्तौ च ।

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“भा दीप्तौ”@} 2 3 भायकः-यिका,  4 भापकः-पिका,  बिभासकः-सिका,  बाभायकः-यिका
   भाता-भात्री,  भापयिता-त्री,  बिभासिता-त्री,  बाभायिता-त्री
   5 6 भान्-भान्ती-भाती,  7 भापयन्-न्ती,  बिभासन्-न्ती
   -- भास्यन्-न्ती-ती,  भापयिष्यन्-न्ती-ती,  बिभासिष्यन्-न्ती-ती
   -- 8 व्यतिप्रभानः,  भापयमानः,  भापयिष्यमाणः,  -- बाभायमानः,  बाभायिष्यमाणः
   भाः-भौ-भाः
   -- -- सुप्रभातम्-तः,  भापितः,  बिभासितः,  बाभायितः-तवान्
   9 निभः,  10 आभः,  11 भम्,  12 विभावरी,  13 भायः,  बिभासुः,  14 बाभाः
   भातव्यम्,  भापयितव्यम्,  बिभासितव्यम्,  बाभायितव्यम्
   15 प्रभानीयम्,  16 प्रभापनीयम्,  बिभासनीयम्,  बाभायनीयम्
   भेयम्,  भाप्यम्,  बिभास्यम्,  बाभाय्यम्
   ईषद्भानः- 17 दुर्भानः-सुभानः
   -- -- भायमानः,  भापयमानः,  बिभास्यमानः,  बाभाय्यमानः
   18 भायः,  भापः,  बिभासः,  बाभायः
   भातुम्,  भापयितुम्,  बिभासितुम्,  बाभायितुम्
   भातिः,  19 प्रतिभा,  प्रभा,  विभा,  आभा,  भाः भापना,  बिभासा,  बाभाया
   20 प्रभानम्,  भापनम्,  बिभासनम्,  बाभायनम्
   भात्वा,  भापयित्या,  बिभासित्वा,  बाभायित्वा
   प्रभाय,  प्रभाप्य,  प्रबिभास्य,  प्रबाभाय्य
   भायम् २,  भात्वा २,  भापम् २,  भापयित्वा २,  बिभासम् २,  बिभासित्वा २,  बाभायम् २
   बाभायित्वा २
   21 भातुः,  22 भानुः,  23 भामः।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (११५३)
 02 =>
  (२-अदादिः-१०५१। अक। अनि। पर।)
 03 =>
  [[७। ‘आतो युक्चिण्कृतोः’ (७-३-३३) इति युगागमः। एवं घञि,  णमुल्यपि ज्ञेयम्।]]
 04 =>
  [[८। ण्यन्ते सर्वत्र,  आदन्तलक्षणः पुगागमो ज्ञेयः।]]
 05 =>
  [पृष्ठम्०९४७+ २८]
 06 =>
  [[१। शतरि शपि,  ‘अदिप्रभृतिभ्यः--’ (२-४-७२) इति शपो लुकि रूपमेवम्। स्त्रियाम्,  ‘आच्छीनद्योः--’ (७-१-८०) इति नुम्विकल्पः।]]
 07 =>
  [[२। दीप्तेः चित्तवत्कर्तृकत्वे,  ‘अणावकर्मकात् चित्तवत्कर्तृकात्’ (१-३-८८) इति ण्यन्तात् परस्मैपदमेव। अचित्तवत्कर्तृकत्वे तु शानजपि भवतीति विशेषः।]]
 08 =>
  [[आ। ‘ष्यतिप्रभानो विविधस्तदोच्चकैः तत्रैधते माङ्गलिकः स्म निस्वनः।’ वा। वि। १। ३५]]
 09 =>
  [[३। ‘आतश्चोपसर्गे,  (३-१-१३६) इति कर्तरि कप्रत्ययः। ‘आतो लोप इटि च’ (६-४-६४) इति आकारलोपः। निभः = तुल्यः। अत्र धात्वर्थानुगमाभावस्तु उपसर्गवशात् धातोरर्थान्तरे वृत्तेरिति ज्ञेयम्।]]
 10 =>
  [[B। ‘मरुत्प्रयुक्ताश्च मरुत्सखाभं तमर्च्यमारादभिवर्तमानम्।’ रघुवंशे २। १०।]]
 11 =>
  [[४। ‘अन्येभ्योऽपि दृश्यत इति वाच्यम्’ (वा। ३-२-१०१) इति वचनादत्र डप्रत्यये,  डित्त्वसामर्थ्यात् भसंज्ञाभावेऽपि टिलोपे रूपमेवम्। भातीति भम् = नक्षत्रम्।]]
 12 =>
  [[५। विपूर्वकादस्मात्,  ‘अन्येभ्योऽपि दृश्यन्ते’ (३-२-७५) इति वनिप्प्रत्यये,  स्त्रियाम्,  ‘वनो र च’ (४-१-७) इति ङीब्रेफौ भवतः। विभावरी = रात्रिः।]]
 13 =>
  [[६। ‘श्याऽऽद्व्यध--’ (३-१-१४१) इत्यादिना कर्तरि णप्रत्यये युगागमे च रूपम्।]]
 14 =>
  [[७। यङन्तात् पचाद्यचि यङो लोपे,  रूपमेवम्।]]
 15 =>
  [[८। ‘न भाभूपू--’ (८-४-३४) इत्यनेन,  उपसर्गस्थ न्निमित्तात् परस्याच उत्तरस्य कृन्नकारस्य णत्वनिषेधः।]]
 16 =>
  [[९। ‘ण्यन्तभादीनामुपसंख्यानम्’ (वा। ८-४-३४) इति वचनात् ण्यन्तेऽपि कृन्न- कारस्य णत्वनिषेधः।]]
 17 =>
  [[१०। ईषदाद्युषपदेषु खलपवादः,  आदन्तलक्षणो युच्प्रत्ययः। ‘दुरः षत्वणत्वयोरुप- सर्गत्वप्रतिषेधो वाच्यः। (वा। १-४-६०)’ इति वचनान्न णत्वं षत्वं वाऽत्रेति ज्ञेयम्।]]
 18 =>
  [पृष्ठम्०९४८+ २४]
 19 =>
  [[१। स्त्रियाम्,  ‘आतश्चोपसर्गे’ (३-३-१०६) इति भावादावङ् प्रत्ययः। सम्पदादि- त्वात् (वा। ३-३-९४) भावे क्विपि तु भाः इत्यपि भवति।]]
 20 =>
  [[आ। ‘हरेः प्रगमनं नास्ति न प्रभानं हिमद्रुहः।’ भ। का। ९। १०७।]]
 21 =>
  [[२। ‘कमिमनिजनिगाभा--’ (द। उ। १-१२५) इत्यादिना तुप्रत्ययः। भातीति भातुः = प्रकाशः।]]
 22 =>
  [[३। ‘दाभाभ्यां नुः’ (द। उ। १-१४३) इति नुप्रत्ययः। भानुः = आदित्यः,  किरणश्च।]]
 23 =>
  [[४। ‘अर्तिस्तु--’ (द। उ। ७-२६) इति मन्प्रत्ययः। भामः = क्रोधः।]]

Capeller

German

 प्रतिभा f.
  Abbild,  Glanz,  Gedankenblitz, 
Einfall,  Verstand,  Einsicht,  Geistesgegenwart.

Burnouf

French

 प्रतिभा प्रतिभा f.
  (भा) éclat,  splendeur.
Intelligence
		 confiance en soi.
प्रतिभान n.
  (sfx. अन) mms.
प्रतिभानवत् a. (sfx. वत्) éclatant,  splendide.
Intelligent,  savant
		 confiant en soi.
प्रतिभान्वित a. (अनु
 pp. de इ) mms.
प्रतिभामुख a. qui a le visage rayonnant
 confiant en soi.
प्रतिभावत् a. (sfx. वत्) éclatant
		 intelligent:
confiant en soi. -- S. m.
  le Soleil
 la Lune
 le feu.
प्रतिभाहानि f.
  (हा) perte de l'intelligence,  absence
de sens commun. 

Stchoupak

French

 १ प्रति-भा-
 apparaître,  se présenter,  se montrer à (gén.  acc.) 
apparaître (à l'esprit de qq'un,  acc.),  devenir clair,  frapper (l'esprit) 
sembler,  paraître (à qq'un,  gén.  acc. avec ou sans प्रति) 
 paraître
bon,  plaire à (gén.  acc.).

 २ प्रति-भा-
 f.
  intelligence,  entendement 
 idée,  pensée 
 imagination 
-तस् par imagination 
 -वन्त्- a. doué de présence d'esprit, 
intelligent.
°वशात् adv. par imagination. 

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.