| YouTube Channel

प्रतापन (pratApana)

 
शब्दसागरः
English
प्रतापन
m.
(-नः) Name of a hell.
n.
(-नं)
1. Inflicting pain or punish-
ment, burning, consuming.
2. Paining, distressing.
E.
प्र before,
तप् to heat,
aff.
णिच्-ल्यु
Capeller Eng
English
प्रतापन
a.
burning, paining.
m.
a
cert.
hell
n.
burning, heating.
Yates
English
प्र-तापन (नः) 1.
m.
A hell.
m.
In-
flicting pain, burning.
Spoken Sanskrit
English
प्रतापन pratApana
adj.
tormenting
प्रतापन pratApana
adj.
making hot
प्रतापन pratApana
adj.
paining
प्रतापन pratApana
m.
particular hell
प्रतापन pratApana
n.
heating
प्रतापन pratApana
n.
turning
प्रतापन pratApana
n.
warming
प्रतापन pratApana
n.
distressing
Wilson
English
प्रतापन
m.
(-नः) A hell.
n.
(-नं)
1 Inflicting pain or punishment, burning, consuming.
2 Paining, distressing.
E.
प्र before तप to heat,
aff.
ल्युट्.
Apte
English
प्रतापन [pratāpana],
a.
Warming.
Distressing.
नम् Burning, heating, warming.
Paining, tormenting, inflicting punishment. -नः
N.
of a hell.
Apte 1890
English
प्रतापन a. 1 Warming.
2 Distressing.
नं 1 Burning, heating, warming.
2 Paining, tormenting, inflicting punishment.
नः N. of a hell.
Monier Williams Cologne
English
प्र-°तापन
mfn.
making hot, paining, tormenting,
MBh.
R.
Suśr.
प्र-°तापन
m.
N.
of Śiva,
Śivag.
a partic. hell,
BhP.
प्र-°तापन
n.
warming, heating, turning, paining, distressing,
MBh.
Suśr.
Monier Williams 1872
English
प्र-तापन, अस्, ई, अम्, making hot, paining,
distressing, tormenting
(अस्), m. a particular hell
(अम्), n. warming, heating
burning, consuming
inflicting pain or punishment, paining, distressing.
Benfey
English
प्रतापन प्रतापन, i. e. प्र-तप्,
Caus., + अन,
I.
adj.
Distressing, in-
flicting pain, Rām. 3, 53, 29.
II.
m.
A
hell.
III.
n.
Burning, MBh. 13, 3302.
Apte Hindi
Hindi
प्रतापन
वि* - प्र+तप्+णिच्+ल्युट्
गर्माने वाला
प्रतापन
वि* - प्र+तप्+णिच्+ल्युट्
संताप देने वाला
प्रतापनम्
नपुं*
- प्र+तप्+णिच्+ल्युट्
"जलाना, तपाना, गर्माना"
प्रतापनम्
नपुं*
- प्र+तप्+णिच्+ल्युट्
"पीड़ित करना, सताना, दण्ड देना"
प्रतापनः
पुं*
- प्र+तप्+णिच्+ल्युट्
एक नरक का नाम
Shabdartha Kaustubha
Kannada
प्रतापन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
निष्पत्तिः - > प्र + तप (सन्तापे) + णिच् - "ल्युः" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > स्वतेजोभिः जगत् प्रतापयति इति
प्रयोगाः - > "तेजोभिरापूर्य जगत् समग्रं भासस्तवोग्राः प्रपतन्ति विष्णो"
उल्लेखाः - > गीता० ११-३०
प्रतापन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಯಿಸುವಿಕೆ /ಬಿಸಿ ಮಾಡುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > प्र + तप (सन्तापे) + णिच् - "ल्युट्" (३-३-११५)
प्रतापन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೋಯಿಸುವುದು /ಪೀಡಿಸುವುದು
प्रतापन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಿಸಿ ಮಾಡುವ /ಕಾಯಿಸುವ /ಸುಡುವ
निष्पत्तिः - > प्र + तप (सन्तापे) + णिच् - "ल्युः" (३-१-१३४)
प्रतापन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನೋಯಿಸುವ /ಪೀಡಿಸುವ
L R Vaidya
English
pratApana {% (I) m. %} Name of a hell.
pratApana {% (II) n. %} 1. Burning, heating, consuming
2. inflicting punishment.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
pratāpana, m., n. of a hot hell: Mvy 〔4926〕, so with v.l., Tib. rab tu tsha ba, and Mironov without v.l., for text mahātāpanaḥ
Dharmas 〔121〕
in these and most other places occurs in lists of various hells (cf. Pratāpa 2)
Mv 〔i.9.9〕
〔15.7, 12〕
〔ii.350.8〕
〔369.14〕
〔iii.274.10〕
Divy 〔67.22〕
〔138.6〕
〔366.29〕
Av 〔i.4.8〕, etc.
Samādh 〔19.20〕
Kv 〔18.13〕 (text pretāyane!)
〔66.16〕 (text pretāpane! some copyist thought of preta)
Mmk 〔114.26〕.
Mahabharata
English
Pratāpana = Vishṇu (1000 names).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
प्रतापनं,
क्ली,
(प्र + तप + णिच् + भावे ल्युट् ।)पीडनम् इति शब्दरत्नावली
(यथा, सुश्रुते २६ ।“कानकं राजतं ताम्रं रैतिकं त्रपु सीसकम् ।चिरस्थानाद्बिलीयन्ते पित्ततेजःप्रतापनात्
”)
प्रतापनः,
पुं,
(प्रतापयतीति प्र + तप् + णिच् +ल्युः ।) नरकविशेषः इति शब्दरत्नावली
कुम्भीपाकः इति श्रीभागवतम्
(क्लेश-दायके, त्रि यथा, सुश्रुते उत्तरतन्त्रे ३९ अध्याये ।“रुद्रकोपाग्निसम्भूतः सर्व्वभूतप्रतापनः
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प्रतापन
पु०
प्रतापयति तप--णिच्--ल्यु नरकविशेषे२ तापके
त्रि०
शब्दरत्ना० भावे ल्युट् पीडने शब्दर० ।कर्त्तरि ल्यु विष्णौ
पु०
“प्रकाशात्मा प्रतापनः”विष्णु स० “सूर्य्यप्रभृतिभिर्विश्वं प्रतापयतीति प्रतापनः” भा०
Capeller
German
प्रतापन brennend, quälend.
m.
eine best.
Hölle
n.
das Erwärmen, Erhitzen.