प्रचित्य (pracitya)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Kridanta Forms
Sanskritचित् (चि꣡तीँ꣡ सञ्ज्ञाने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = चेतनम्
अनीयर् = चेतनीयः - चेतनीया
ण्वुल् = चेतकः - चेतिका
तुमुँन् = चेतितुम्
तव्य = चेतितव्यः - चेतितव्या
तृच् = चेतिता - चेतित्री
क्त्वा = चेतित्वा / चितित्वा
ल्यप् = प्रचित्य
क्तवतुँ = चित्तवान् - चित्तवती
क्त = चित्तः - चित्ता
शतृँ = चेतन् - चेतन्ती
चि (चि॒ञ् चयने - स्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = चयनम्
अनीयर् = चयनीयः - चयनीया
ण्वुल् = चायकः - चायिका
तुमुँन् = चेतुम्
तव्य = चेतव्यः - चेतव्या
तृच् = चेता - चेत्री
क्त्वा = चित्वा
ल्यप् = प्रचित्य
क्तवतुँ = चितवान् - चितवती
क्त = चितः - चिता
शतृँ = चिन्वन् - चिन्वती
शानच् = चिन्वानः - चिन्वाना
चि (चि꣡ भाषार्थः च - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = चायनम् / चयनम्
अनीयर् = चायनीयः / चयनीयः - चायनीया / चयनीया
ण्वुल् = चायकः - चायिका
तुमुँन् = चाययितुम् / चयितुम्
तव्य = चाययितव्यः / चयितव्यः - चाययितव्या / चयितव्या
तृच् = चाययिता / चयिता - चाययित्री / चयित्री
क्त्वा = चाययित्वा / चयित्वा
ल्यप् = प्रचाय्य / प्रचित्य
क्तवतुँ = चायितवान् / चियितवान् - चायितवती / चियितवती
क्त = चायितः / चियितः - चायिता / चियिता
शतृँ = चाययन् / चयन् - चाययन्ती / चयन्ती
शानच् = चाययमानः / चयमानः - चाययमाना / चयमाना
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“चिञ् चयने”@} 2 ज्ञापादिः मित्संज्ञकश्च।
3 अस्य धातोः ञित्करणसामर्थ्याण्णिचो वैकल्पिकत्वं बोध्यते।
णिजभावपक्षेऽपि शतृ-शानचौ भवतः ञित्करणात्।
णिजभावपक्षे धातोः हलादित्वात् एकाच्त्वाच्च यङि--चेचीयकः इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि स्वादिगणपठितचिनोतेरिव 4 बोध्यानि।
तथा सन्नन्तेऽपि चिचीषकः-षिका, चिकीषकः-षिका
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि ज्ञेयानि।]] 5 चपकः-पिका, चयकः-यिका, चिचपयिषकः-चिचययिषकः-षिका, 6 चायकः-यिका
चपयिता-चययिता-त्री, चिचपयिषिता-चिचययिषिता-त्री, चेता-त्रीः
7 प्रणिचपयन्-प्रनिचययन्-न्ती, चिचपयिषन्-चिचययिषन्-न्ती, चयन्-न्ती
चपयिष्यन्-चययिष्यन्-न्ती-ती, चिचपयिषिष्यन्-चिचययिषिष्यन्-न्ती-ती, चेष्यन्-न्ती-ती
चपयमानः-चययमानः, चिचपयिषमाणः-चिचययिषमाणः, चयमानः
चपयिष्यमाणः-चययिष्यमाणः, चिचपयिषिष्यमाणः-चिचययिषिष्यमाणः, चेष्यमाणः
8 विचत्-विचतौ-विचतः, चप्-चपौ-चपः
चपितः-चयितः, चिचपयिषितः-चिचययिषितः, चितम्-तः-तवान्
चपः-चयः, चिचपयिषुः-चिचययिषुः, चयः
चपयितव्यम्-चययितव्यम्, चिचपयिषितव्यम्-चिचययिषितव्यम्, चेतव्यम्
चपनीयम्-चयनीयम्, चिचपयिषणीयम्-चिचययिषणीयम्, चयनीयम्
9 चप्यम्-चय्यम्, चिचपयिष्यम्-चिचययिष्यम्, चेयम्
ईषच्चयः-दुश्चयः-सुचयः, ईषच्चपः-दुश्चपः-सुचपः
चप्यमानः-चय्यमानः, चिचपयिष्यमाणः-चिचययिष्यमाणः चीयमानः
चपः-चयः, चिचपयिषः-चिचययिषः, चयः
चपयितुम्-चययितुम्, चिचपयिषितुम्-चिचययिषितुम्, चेतुम्
चपना-चयना, चिचपयिषा-चिचययिषा, चितिः
चपनम्-चयनम्, चिचपयिषणम्-चिचययिषणम्, चयनम्
चपयित्वा-चययित्वा, चिचपयिषित्वा-चिचययिषित्वा, चित्वा
10 संचपय्य-संचयय्य, प्रचिचपयिष्य-प्रचिचययिष्य, प्रचित्य
11 चापम् २ -चपम् २, चपयित्वा २, चिचपयिषम् २ -चिचययिषम् २, चिचपयिषित्वा २ -चिचययिषित्वा २, चायम् २
चित्वा २। चायम् २ -चयम् २ -चययित्वा २, चिचपयिषम् २ -चिचययिषम् २, चिचपयिषित्वा २ -चिचययिषित्वा २, चित्वा २।
01 (५२०)
02 (१०-चुरादिः-१६३०। सक। सेट्। उभ।)
03 [[[अ]
04 (५१९)
05 [[१। ‘चिस्फुरोर्णौ’ (६-१-५४) इत्यात्वविकल्पः। आत्वपक्षे, आदन्तलक्षणे पुगागमे, ज्ञपादिपञ्चकपाठेन मित्त्वात्, णौ उपधायाः ‘मितां ह्रस्वः’ (६-४-९२) इति ह्रस्वः। आत्वाभावपक्षे, वृद्धौ, आयादेशे ह्रस्वे च रूपम्। एवं ण्यन्ते सर्वत्र रूपद्वयस्यो- पपत्तिर्ज्ञेया।]]
06 [[२। ञित्करणसामर्थ्याण्णिचो वैकल्पिकत्वेन णिजभावपक्षे शुद्धाद्धातोः चायकः-यिका इत्यादीनि रूपाणि प्रदर्शितानि।]]
07 [[३। ‘शेषे विभाषाऽकखादावषान्त उपदेशे’ (८-४-१८) इति नेः णत्वविकल्पः।]]
08 [[४। अत्र यकारस्य वलि लोपे, ‘ह्रस्वस्य पिति कृति--’ (६-१-७१) इति तुगागमः। न च स्थानिवद्भावः शङ्क्यः
\n\n यलोपे तन्निषेधात्।]]
09 [पृष्ठम्०५०६+ २३]
10 [[१। ‘ल्यपि लघुपूर्वात्’ (६-४-५६) इति णेरयादेशः।]]
11 [[२। ‘चिण्णमुलोर्दीर्घोऽन्यतरस्याम्’ (६-४-९३) इति णमुल्परे णौ दीर्घविकल्पः।]]
1 {@“चिती संज्ञाने”@} 2 ‘… … … … चिन्तयेत्।
स्मृत्याम्, चेतति संज्ञाने, तत्र चेतयते णिचि।।’ 3 इति देवः।
चेतकः-तिका, चेतकः-तिका, 4 चिचेतिषकः-चिचितिषकः-षिका, 5 चेचितकः-तिका
चेतिता-त्री, चेतयिता-त्री, चिचेतिषिता-चिचितिषिता-त्री, चेचितिता-त्री
6 चेतन्-न्ती, 7 चेतयन्-न्ती, चिचेतिषन्-चिचितिषन्-न्ती
-- चेतिष्यन्-न्ती-ती, चेतयिष्यन्-न्ती-ती, चिचेतिषिष्यन्-चिचितिषिष्यन्-न्ती-ती
-- -- चेचित्यमानः, चेचितिष्यमाणः
8 चित्-चितौ-चितः
-- -- -- 9 चित्तम्-त्तः, 10 प्रायश्चित्तम्, चेतितम्-तः, चिचेतिषितः-चिचितिषितः, चेचितितः-तवान्
11 चितः, 12 चेतनः, 13 चेतयः, चिचेतिषुः-चिचितिषुः, चेचितः
14 चेतितव्यम्, चेतयितव्यम्, चिचेतिषितव्यम्-चिचितिषितव्यम्, चेचितितव्यम्
चेतनीयम्, चेतनीयम्, चिचेतिषणीयम्-चिचितिषणीयम्, चेचितनीयम्
चेत्यम्, चेत्यम्, चिचेतिष्यम्-चिचितिष्यम्, चेचित्यम्
ईषच्चेतः-दुश्चेतः-सुचेतः
-- -- -- चित्यमानः, चेत्यमानः, चिचेतिष्यमाणः-चिचितिष्यमाणः, चेचित्यमानः
चेतः, चेतः, चिचेतिषः-चिचितिषः, चेचितः
चेतितुम्, चेतयितुम्, चिचेतिषितुम्-चिचितिषितुम्, चेचितितुम्
चित्तिः-प्रायश्चित्तिः, 15 चित् 16, चेतना, चिचेतिषा-चिचितिषा, चेचिता
चेतनम्, चेतनम्, चिचेतिषणम्-चिचितिषणम्, चेचितनम्
चेतित्वा-चितित्वा, चेतयित्वा, चिचेतिषित्वा-चिचितिषित्वा, चेचितित्वा
प्रचित्य, प्रचेत्य, प्रचिचेतिष्य-प्रचिचितिष्य, प्रचेचित्य
चेतम् २, चेतित्वा २-चितित्वा चेतम् २, चेतयित्वा २, चिचेतिषम् २ चिचेतिषित्वा २ चिचितिषम् २, चिचितिषित्वा २, चेचितम् २
चेचितित्वा २। 17 इत्यसुन् प्रत्ययः।
चेतः = मनः।]] चेतः।
01 (५२४)
02 (१-भ्वादिः-३९। अक। सेट्। पर।)
03 (श्लो। ९४)
04 [[१। ‘रलो व्युपधाद्धलादेः संश्च’ (१-२-२६) इति सेटः सनः कित्त्वविकल्पः। कित्त्व- पक्षे गुणोऽङ्गस्य। एवं क्त्वायामपि कित्त्वविकल्पो बोद्ध्यः।]]
05 [[२। यङन्तस्य द्वित्वे, अभ्यासस्य गुणे, यङवयवाकारलोपस्य स्थानिवद्भावात् लघूपधगुणो न। एवं यङन्ते सर्वत्र बोद्ध्यम्।]]
06 [[आ। ‘युष्मानचेतन् क्षयवायुकल्पान् सीतास्फुलिङ्गं परिगृह्य जाल्मः।’ भ। का। १०। ३६।]]
07 [[३। ‘अणावकर्मकात् चित्तवत्कर्तृकात्’ (१-३-८८) इति ण्यन्ताच्छतैव।]]
08 [[४। कर्तरि क्विप्। चित् = चेतन इत्यर्थः।]]
09 [[५। ‘श्वीदितो निष्ठायाम्’ (७-२-१४) इतीण्णिषेधः।]]
10 [[६। ‘प्रायस्य चित्तिचित्तयोः’ (ग। सू। ६। १। १५६) इति सुट्। एवं क्तिन्यपि ज्ञेयम्।]]
11 [[७। ‘इगुपधज्ञा--’ (३-१-१३५) इति कर्तरि कः।]]
12 [[८। बाहुलकात् नन्द्यादित्वेन (३-१-१३४) कर्तरि ल्युः।]]
13 [[९। ‘अनुपसर्गाल्लिम्पविन्दधारिपारिवेद्युदेजिचेतिसातिसाहिभ्यश्च’ (३-१-१३८) इति ण्यन्तादस्मात् कर्तरि शप्रत्ययः
\n\n शप्रत्ययस्य सार्वधातुकत्वेन णेरयादेशः। चेतयः = जीवः। अकारान्तोऽयं शब्दः।]]
14 [पृष्ठम्०५१०+ २०]
15 [[१। ‘सम्पदादिभ्यः--’ (वा-३-३-९४) इति भावे बाहुलकात् क्विप्। चित् = चैतन्यम्- इत्यर्थः।]]
16 [[आ। ‘अतेन्मुरारिर्मम चिन्मयोऽन्तिके च्योतन् दिशः प्रश्च्युतितैः स्मितामृतैः।।’ धा। का। १। ६।]]
17 [[२। ‘असुन्’ [द। उ। ९। ४९]
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.