प्रकाशः (prakAzaH)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Hindi

प्रकट

Apte Hindi

Hindi

प्रकाशः
पुं*
  - प्र+काश्+अच्
"दीप्ति,  कान्ति,  आभा,  उज्ज्वलता"

प्रकाशः
पुं*
  - प्र+काश्+अच्
"प्रकाशन,  स्पष्टीकरण,  व्याख्या करना"

प्रकाशः
पुं*
  - प्र+काश्+अच्
धूप

प्रकाशः
पुं*
  - प्र+काश्+अच्
"प्रदर्शन,  स्पष्टीकरण"

प्रकाशः
पुं*
  - प्र+काश्+अच्
"कीर्ति,  ख्याति,  प्रसिद्ध,  यश"

प्रकाशः
पुं*
  - प्र+काश्+अच्
"विस्तार,  प्रसार"

प्रकाशः
पुं*
  - प्र+काश्+अच्
"खुली जगह,  खुली हवा"

प्रकाशः
पुं*
  - प्र+काश्+अच्
सुनहरी शीशा

प्रकाशः
पुं*
  - प्र+काश्+अच्
"अध्याय,  परिच्छेद या अनुभाग"

प्रकाशः
पुं*
  - प्र+काश्+घञ्
ज्ञान

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  दीपः,  प्रकाशः,  दीपिका
noun
 
विद्युत्प्रवाहेन प्रकाशितम् उपकरणम्।
 "कृपया अनुपस्थितौ दीपस्य वियुतनं कृत्वा कक्षात् निर्गच्छतु।"

Synonyms:
  द्युतिः,  आभा,  दीप्तिः,  रत्नद्युतिः,  रत्नदीप्तिः,  रत्नप्रभा,  रत्नकिरणः,  प्रकाशः
noun
 
रत्नस्य शोभा प्रकाशः च।
 "सः चौरः तस्य सुवर्णकारस्य आपणाद् प्राप्तानाम् रत्नानां द्युतिं दृष्ट्वा हर्षभरितः अभवत्।"

Synonyms:
  प्रकाशः,  द्युतिः,  दीप्तिः,  तेजः,  प्रदीपः,  ज्योतिः,  ज्योतिः,  प्रभा,  आभा,  छविः,  आलोकः,  रुचिः,  रुच्,  कान्तिः,  छटा,  निभा,  भा,  भाः,  छाया,  त्विषा,  त्विष्,  शोचिः,  शोभा,  वर्चः,  महः,  द्योतः,  दूशानम्,  मरीचिः,  झल्लिका
noun
 
सा शक्तिः तत्त्वं वा यया अन्यानि वस्तूनि दृग्गोचराणि भवन्ति।
 "सूर्यस्य आगमनेन दिशः प्रकाशेण कास्यन्ति।"

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: प्रकाशः
Root: प्रकाश
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ आतपः
Meaning(s):
⇒ Light
Shloka(s):
1|2|31|2 ► सन्तापः स्यात्प्रकाशस्तु द्योत आलोक आतपः॥ (स्वर्गकाण्डः/लोकपालाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 1|2|31|2 ⇢ प्रकाशः (प्रकाश) (पुं) ⇒ Light ⇒ आतपः
➠ 1|2|31|2 ⇢ द्योतः (द्योत) (पुं) ⇒ light ⇒ आतपः
➠ 1|2|31|2 ⇢ आलोकः (आलोक) (पुं) ⇒ light ⇒ आतपः
➠ 1|2|31|2 ⇢ आतपः (आतप) (पुं) ⇒ light ⇒ आतपः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ प्रभा
जातिः ➡ दिव्यम्
    

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  प्रकाशः
Root:  प्रकाशः
Gender:  undefined
Number:  undefined
Meaning(s): 
⇒ light
⇒ lustre
⇒ brightness
Shloka(s): 
3|3|215|2 ► रहः प्रकाशौ वीकाशौ निर्वेशो भृतिभोगयोः॥ (नानार्थवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 3|3|215|2 ⇢ वीकाशः (वीकाश) (पुं)
Related word(s): 
जातिः ➡ तेजः
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 प्रकाशः,  पुं,
   (प्रकाशते इति । प्र + काश + अच् ।)रौद्रः । तत्पर्य्यायः । द्योतः २ आतपः ३ ।इत्यमरः । १ । ४ । ३४ ॥
 राजनिर्घण्टोक्त-पर्य्यायाः प्रभाशब्दे द्रष्टव्याः ॥
 (यथा,  पञ्च-दश्याम् । २ । ३८ ।“निर्ज्जगद्बोमदृष्टञ्चेत् प्रकाशतमसी विना ।क्व दृष्टं किञ्च ते पक्षे न प्रत्यक्षं वियत् स्वलु ॥
”)प्रदीप्तः । तत्पर्य्यायः । स्फुटम् २ स्पष्टम् ३प्रकटम् ४ उल्वणम् ५ व्यक्तम् ६ । इति हेम-चन्द्रः ॥
 प्रव्यक्तम् ७ उद्रिक्तम् ८ । इति जटा-घरः ॥
 प्रहासः । इति मेदिनी । शे,  २४ ॥
अतिप्रसिद्धः । इति शब्दरत्नावल्यमरौ ॥

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“काशृ दीप्तौ”@} 2 ‘--काशेर्दीप्तौ काश्येत काशते।’ 3 इति देवः। 
 काशकः-शिका,  4 काशिका 5,  प्रकाशकः-शिका,  चिकाशिषकः-षिका,  चाकाशकः-शिका
   काशिता-त्री,  काशयिता-त्री,  चिकाशिषिता-त्री,  चाकाशिता-त्री
   -- काशयन्-न्ती,  काशयिष्यन्-न्ती-ती
   -- काशमानः,  काशयमानः,  चिकाशिषमाणः,  चाकाश्यमानः
   काशिष्यमाणः,  काशयिष्यमाणः,  चिकाशिषिष्यमाणः,  चाकाशिष्यमाणः
   6 काट्-काङ्-काशौ-काशः
   -- -- काशितम्-तः,  काशितः-तम्,  चिकाशिषितः,  चाकाशितः-तवान्
   काशः- 7 काशी,  प्रकाशी,  8 नीकाशः 9,  वीकाशः,  अनूकाशः,  10 जितकाशी
   11 प्रकाशनः,  काशः,  चिकाशिषुः,  चिकाशयिषुः,  चाकाशः
   काशितव्यम्,  काशयितव्यम्,  चिकाशिषितव्यम्,  चाकाशितव्यम्
   काशनीयम्,  12 प्रनिकाशनीयम्,  चिकाशिषणीयम्,  चाकाशनीयम्
   प्रकाश्यम्,  काश्यम्,  चिकाशिष्यम्,  चाकाश्यम्
   ईषत्काशः-दुष्काशः-सुकाशः
   -- -- 13 काश्यमानः,  काश्यमानः,  चिकाशिष्यमाणः,  चाकाश्यमानः
   प्रकाशः,  काशः,  चिकाशिषः,  चाकाशः
   काशितुम्,  काशयितुम्,  चिकाशिषितुम्,  चाकाशितुम्
   काशा,  काशना,  चिकाशिषा,  चिकाशयिषा,  चाकाशा
   14 प्रकाशनम्,  काशनम्,  चिकाशिषणम्,  चाकाशनम्
   काशित्वा,  काशयित्वा,  चिकाशिषित्वा,  चाकाशित्वा
   प्रकाश्य,  संकाश्य,  प्रचिकाशिष्य,  प्रचाकाश्य
   काशम् २,  काशित्वा २,  काशम् २,  काशयित्वा २,  चिकाशिषम् २,  चिकाशिषित्वा २,  चाकाशम् २
   चाकाशित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१८६)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-६४७। अक। सेट्। आत्म।)
 03 =>
  (श्लो। १६५)
 04 =>
  [[आ। ‘मनोनिवृत्तिः परमोपशान्तिः सा तीर्थवर्या मणिकर्णिका वै। ज्ञानप्रवाहा विमला हि गङ्गा सा काशिकाऽहं निजबोधरूपः।।’ इति पारिभाषिककाशिकायाः लक्षणमुक्तं शङ्कराचार्येण।’ इति शब्दकल्पद्रुमे।]]
 05 =>
  [[१। ‘संज्ञायाम्’ (३-३-१०९) इति भावे ण्वुल्। ण्वुलन्तात् टाप्। अत इत्त्वम्। काशिका = वामन-जयादित्यकृता पाणिनिसूत्रवृत्तिः। काश्यां विरचनाद्वा काशिका।]]
 06 =>
  [[२। ‘व्रश्चभ्रस्ज--’ (८-२-३६) इति षत्वम्। जश्त्वचर्त्वे।]]
 07 =>
  [[३। काशते इति काशी। पचाद्यजन्तात् गौरादि (४-१-४१) पाठात् ङीष्।]]
 08 =>
  [[४। ‘इकः काशे’ (६-३-१२३) इति उपसर्गस्य दीर्घः।]]
 09 =>
  [[B। ‘तापिञ्छनीकाशरुचि प्रतीचि स्ववैरिमर्माविधि पुंसि रागात्।’ वा। वि। ३-२१।]]
 10 =>
  [[५। ‘सुप्यजातौ णिनिस्ताच्छील्ये’ (३-२-७८) इति णिनिः। जितेन = जयेन काशते इति जितकाशी = जययुक्तः।]]
 11 =>
  [[६। ‘अनुदात्तेतश्च हलादेः’ (३-२-१४९) इति ताच्छीलिको युच्।]]
 12 =>
  [[७। ‘शेषे विभाषाऽकखादावषान्त उपदेशे’ (८-४-१८) इति णत्वं न
\n\n  ‘अकखादा’ वित्युक्तेः।]]
 13 =>
  [पृष्ठम्०१८२+ २५]
 14 =>
  [[आ। ‘द्राहितः शुभपथप्रकाशने सस्वजेऽथ तमनूह्यवैभवः।’ धा। का। १-८२।]]

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.