प्रकाण्ड (prakANDa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 प्रकाण्ड mn.  (-ण्डः-ण्डं)
	 1. The stem of a tree,  the part between the root
and the branches.
	 2. A branch,  a shoot.
	 3. Excellence,  happiness, 
(or used as an attributive without admitting variation of gender, )
excellent,  best,  happy.
 E.
  प्र implying excess or superiority,  कम् to
desire,  aff.
   ड,  and the penultimate vowel made long by special
rule.

Capeller Eng

English

 प्रकाण्ड m.
  the stem or trunk of a tree
 best or chief of
(—°).

Yates

English

 प्र-काण्ड (ण्डः-ण्डं) 1.
m.
  n.
  The stem
of a tree
 a branch
 excellency
happiness.
a. Best
 happy.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

प्रकाण्ड 	-	 prakANDa 	-	 m.
  	-	  upper part of the arm
प्रकाण्ड 	-	 prakANDa 	-	 m.
 , n.
  	-	  trunk  [ of a tree ]
प्रकाण्ड 	-	 prakANDa 	-	 m.
 n.
  	-	  branch
प्रकाण्ड 	-	 prakANDa 	-	 m.
 n.
  	-	  shoot
प्रकाण्ड 	-	 prakANDa 	-	 m.
 n.
  	-	  anything excellent of its kind
प्रकाण्ड 	-	 prakANDa 	-	 m.
 n.
  	-	  stem or trunk of a tree from the root to the branches

Wilson

English

 प्रकाण्ड
mn.  (-ण्डः-ण्डं)
1 The stem of a tree,  the part between the root and the branches.
2 A branch,  a shoot.
3 Excellence,  happiness,  (or used as an attributive without admitting
variation of gender, ) excellent,  best,  happy.
E.
  प्र implying excess or superiority,  कम to desire,  aff.
   ड,  and
the penultimate vowel made long by special rule.

Apte

English

प्रकाण्डः [prakāṇḍḥ] ण्डम् [ṇḍam],  ण्डम् 1 The trunk of a tree from the root to the branches
 कदलीप्रकाण्डरुचिरोरुतरुः Śi.*
  9.45.

A branch,  shoot.

(At the end of comp.
 ) anything excellent or pre-eminent of its kind
 ऊरुप्रकाण्डद्वितयेन तस्याः N.*
  7.93
 क्षत्रप्रकाण्डः Mv.*
  4.35
5.48.

A kind of necklace
 Kau. A.
 2.11.29. -ण्डः The upper part of the arm. 

Apte 1890

English

 प्रकांडः,  
डं 1 The trunk of a tree from the root to the branches
 Śi. 9. 45. 
2 A branch,  shoot. 
3 (At the end of comp.) Anything excellent or pre-eminent of its kind
 ऊरुप्रकांडद्वितयेन तस्याः N. 7. 93
 क्षत्रप्रकांडः Mv. 4. 35
 5. 48. 
डः The upper part of the arm. 

Monier Williams Cologne

English

 प्र-काण्ड mn.  the stem or trunk of a tree from the root to the branches,  Śiś.
  ix,  45

 a branch,  shoot,  W.
 

 (ifc. ) anything excellent of its kind,  Mcar.
 
 Bālar.
 
 Naiṣ. (cf.   गो-,  -मन्त्रि-
 also °डक,  Bhaṭṭ.
 )

 प्र-काण्ड m.
  the upper part of the arm,  L.
  (cf.   प्र-गण्ड).

Monier Williams 1872

English

 प्रकाण्ड प्र-काण्ड,  अस्,  अम्,  m. n. the stem
or trunk of a tree from the root to the branches
 a
branch,  a shoot
 (अस्),  m. the upper part of the
arm [cf. प्र-गण्ड]
 (अस्,  अम्),  m. n. anything
excellent of its kind (at the end of a comp.
 cf.
गो-प्°,  मन्त्रि-प्°).

Benfey

English

 प्रकाण्ड प्र-काण्ड,  m.
  and n.
 
 1.
The stem of a tree.
 2. As latter part
of comp. word,  Excellent,  e. g. मन्त्रि-
प्रकाण्ड,  i. e.
मन्त्रिन्-,  m.
  An ex-
cellent minister,  Rājat. 6,  260
 cf. 
Utt. Rāmac. 145,  3.

Apte Hindi

Hindi

प्रकाण्डः
"पुं* ,  प्रा* स*" - प्रकृष्टः काण्डः
वृक्ष का तना जड़ से शाखाओं तक

प्रकाण्डः
"पुं* ,  प्रा* स*" - प्रकृष्टः काण्डः
"शाखा,  किसलय"

प्रकाण्डः
"पुं* ,  प्रा* स*" - प्रकृष्टः काण्डः
कोई भी श्रेष्ठ या प्रमुख प्रकार का पदार्थ

प्रकाण्डः
"पुं* ,  प्रा* स*" - प्रकृष्टः काण्डः
क्षत्र

प्रकाण्डः
"पुं* ,  प्रा* स*" - प्रकृष्टः काण्डः
भुजा का ऊपरी भाग

प्रकाण्डम्
"नपुं*  ,  प्रा* स*" - प्रकृष्टं काण्डम्
वृक्ष का तना जड़ से शाखाओं तक

प्रकाण्डम्
"नपुं*  ,  प्रा* स*" - प्रकृष्टं काण्डम्
"शाखा,  किसलय"

प्रकाण्डम्
"नपुं*  ,  प्रा* स*" - प्रकृष्टं काण्डम्
कोई भी श्रेष्ठ या प्रमुख प्रकार का पदार्थ

प्रकाण्डम्
"नपुं*  ,  प्रा* स*" - प्रकृष्टं काण्डम्
क्षत्र

प्रकाण्डम्
"नपुं*  ,  प्रा* स*" - प्रकृष्टं काण्डम्
भुजा का ऊपरी भाग

Shabdartha Kaustubha

Kannada

प्रकाण्ड
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮರದ ಬೇರಿನಿಂದ ಕೊಂಬೆಗಳವರೆಗೂ ಇರುವ ದೂಲ
निष्पत्तिः - > प्र + कडि (भेदने) + णिच् - "अच्" (३-३-५६) । पृषो० ।
व्युत्पत्तिः - > प्रकाण्ड्यते इति,  प्रकृष्टः काण्डो वा ।
प्रयोगाः - > "रम्भापि किं चिह्नयति प्रकाण्डं न चात्मनः स्वेन न चैतदूरु"
उल्लेखाः - > नैष० ७-९३
प्रकाण्ड
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರೆಂಬೆ /ಕುಂಬೆ
प्रकाण्ड
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಶಸ್ತವಾದ /ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ
प्रयोगाः - > "क्षत्रप्रकाण्डगृहिणीबहुमानपूजामूर्जस्वलामपि शची मनसा करोतु"
उल्लेखाः - > म० वी० ४-३५
विस्तारः - > "प्रकाण्डो विटपे शस्ते मूलस्कन्धान्तरे तरोः" - हेम०

L R Vaidya

English

 prakAMqa {% (I) m.n. %} 1. The trunk of a tree from the root to the branches
 2. (at the end of a compound) anything excellent of its kind,  दंतप्रकांडेषु सितेषु शुभ्रतां कुंभेषु दानांबुघनेषु पंकताम् K.S.xv.10.

 prakAMqa {% (II) m. %} A branch,  a shoot.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 प्रकाण्ड n. °eine Art Perlenschnur,  Kauṭ. 76,  5.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  प्रकाण्ड
adjective
 
ज्ञानेन कर्मणा वा यः महान्।
 "सः संस्कृतस्य प्रकाण्डः पण्डितः अस्ति।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
मूलाच्छाखावधिर्गण्डिः प्रकाण्डोऽथ जटा शिफा ।
-wordlist-
 
प्रकाण्ड (पुंक्ली),  जटा (स्त्री),  शिफा (स्त्री)

--source--
 
स्युरुत्तरपदे व्याघ्रपुंगवर्षभकुञ्जराः ।
सिंहशार्दूलनागाद्यास्तल्लजश्च मतल्लिका ॥ १४४० ॥
मचर्चिका प्रकाण्डोद्घौ प्रशस्यार्थप्रकाशकाः ।
-wordlist-
 
व्याघ्र (पुं),  पुङ्गव (पुं),  ऋषभ (पुं),  कुञ्जर (पुं),  सिंह (पुं),  शार्दूल (पुं),  नाग (पुं),  तल्लज (पुं),  मतल्लिका (स्त्री),  मचर्चिका (स्त्री),  प्रकाण्ड (पुं),  उद्घ (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

स्कन्धादि
स्कन्धादि,  प्रकाण्ड
स्कन्धादधः प्रकाण्डः स्यात्प्रघाणः स्कन्ध उच्यते ।
verse 2.1.1.182
page 0023

प्रकाण्ड
प्रकाण्ड,  उद्ध
प्रकाण्डोद्धौ प्रशंसायामाक्षेपे हतकः स्मृतः ॥ ३७८ ॥
verse 2.1.1.378
page 0044

प्रकाण्ड
प्रकाण्ड
तयोर्मध्यं प्रकोष्ठः स्यात्प्रकाण्डः कूर्परांसयोः ॥ ५३३ ॥
verse 2.1.1.533
page 0061

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 प्रकाण्डः,  पुं,
   क्ली,
   (प्रकृष्टः काण्डः इतिप्रादिसमासः ।) मूलादारभ्य शाखावधिवृक्ष-भागः । गुँडी इति भाषा ॥
 तत्पर्य्यायः ।स्कन्धः २ । इत्यमरः । २ । ४ । १० ॥
 काण्डम् ३ ।इति शब्दरत्नावली ॥
 दण्डः ४ । इति राज-निर्घण्टः ॥
 विटपः । शस्तः । इति मेदिनी ।डे,  ३१ ॥
 (यथा,  अमरे । १ । ४ । २७ ।“मतल्लिका मतर्च्चिका प्रकाण्डमुद्घतल्लजौ ।प्रशस्तवाचकान्यमून्ययः शुभावहो विधिः ॥
”)प्रकाण्ड + स्वार्थे कन्प्रत्ययेन प्रशस्तार्थे । यथा, भट्टौ । ५ । ६ ।“दण्डकामध्यवात्तां यौ वीर ! रक्षःप्रकाण्डकौ ।नृर्भ्या संख्येऽकृषातां तौ सभृत्यौ भूमिवर्द्धनौ ॥
”“रक्षःप्रकाण्डकौ प्रशस्तौ राक्षसौ ।” इतितट्टीकायां जयमङ्गलः ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 प्रकाण्ड पु०
  प्रकृष्टः काण्डः प्रा० त० । वृक्षस्य मूलादारभ्य शा-खान्ते भागे । २ प्रशस्ते न०
  । ३ विटपे पु०
  मेदि० ।

Capeller

German

 प्रकाण्ड m.
  n.
  Baumstamm,  Abschnitt in
einem Werk
 trefflichst unter (—°)

Burnouf

French

 प्रकाण्ड प्रकाण्ड m.
  n.
  tronc ou branche d'arbre.
Excellence,  bonheur
		 en compos. supérieur,  excellent.
प्रकाण्डर m.
  arbre,  en gén. 

Stchoupak

French

 प्र-काण्ड-
 m.
  nt. tronc d'arbre 
 ifc. qqch. d'excellent dans son
genre.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.