| YouTube Channel

पौण्डरीक (pauNDarIka)

 
Capeller Eng
English
पौण्डरीक
a.
 made of lotus-flowers.
Apte
English
पौण्डरीक [pauṇḍarīka],
a.
 (-की
f.
 ) Relating to or made of lotusflowers
अविरलमिव दाम्ना पौण्डरीकेण नद्धः
Māl.
 3.16
वाताव- धूता वरपौण्डरीकी लम्बेव माला रुचिराम्बरस्य
Rām.*
 4.28.23.
कः A kind of leprosy.
A Soma sacrifice of 11 days.
Apte 1890
English
पौंडरीक a. (की f.) Relating to or made of, lotus-flowers
Māl. 3. 16.
कः A kind of leprosy.
Monier Williams Cologne
English
पौण्डरीक mf(ई)n. (fr. पुण्डरीक) made or consisting of lotus-flowers (as a garland),
Mālatīm.
पौण्डरीक
m.
 a kind of Soma sacrifice lasting 11 days, ṢaḍvBr.
ŚrS.
&c.
patr. of Kṣema-dhṛtvan,
TāṇḍBr.
पौण्डरीक
n.
 (sc. कुष्ठ) a kind of leprosy,
Suśr.
Monier Williams 1872
English
पौण्डरीक पौण्डरीक, अस्, ई, अम् (fr. पुण्ड-
रीक), consisting of lotus-flowers
(अस्), m. a kind
of Soma sacrifice lasting twelve days (Ved.)
a pa-
tronymic of Kṣema-dhṛtvan
(अम्), n., scil. कुष्-
ठ, a kind of leprosy
a species of plant (= प्र-
पौण्डरीक).
—पौण्डरीक-पद्धति, इस्, f., N.
of a ritual work containing the prayers used at the
Pauṇḍarīka sacrifice.
Macdonell
English
पौण्डरीक pauṇḍarīka,
a.
 made of lotuses
🞄m. a certain Soma sacrifice lasting eleven 🞄days.
Benfey
English
पौण्डरीक पौण्डरीक, i. e. पुण्ड-
रीक + अ,
m.
 A certain Soma sacrifice,
lasting eleven days, MBh. 13, 4934.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पौण्डरीक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಯಾಗ
पौण्डरीक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ವಿಧ ಕುಷ್ಠರೋಗ
निष्पत्तिः - > पुण्डरीक - "अण्" (५-३-१०७)
व्युत्पत्तिः - > पुण्डरीकमिव
पौण्डरीक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಿಳಿಯ ತಾವರೆಹೂವಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ /ಬಿಳಿಯ ತಾವರೆಯ ಸಂಬಂಧವಾದ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-१२०)
व्युत्पत्तिः - > पुण्डरीकस्य इदम्
प्रयोगाः - > "अविरलमिव दाम्ना पौण्डरीकेण नद्धः"
उल्लेखाः - > मालती० ३-१६
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
पौण्डरीक śr. Oppert II, 5340. 7399. 8661. 10326
(Āpast). C. II, 7400.
पौण्डरीक śr. Gov. Or. Libr. Madras 52.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
pauṇḍarīka,
(1) (Skt. as adj.
AMg. poṇḍarīya, id., = pu°), white lotus: Gv 〔136.8〕 (at end of a Bhvr. cpd.)
(2) n. of a former Buddha: Mv 〔iii.236.16 f.〕 (v.l. Puṇḍ°).
Indian Epigraphical Glossary
English
pauṇḍarīka (EI 4
IA 19), name of a sacrifice.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
पौण्डरीक 1. f. ई, R. ed. Bomb. 4, 28, 23. — 2. m. a) auch S II, 358, 12.
Vedic Reference
English
Pauṇḍarīka is the patronymic of Kṣemadhṛtvan in the
Pañcaviṃśa Brāhmaṇa (xxii. 18, 7).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पौण्डरीकं,
क्ली,
 (पुण्डरीकमिव । पुण्डरीक +“शर्करादिभ्योऽण् ।” ५ । ३ । १०७ । इत्यण् ।)प्रपौण्डरीकम् । इति राजनिर्घण्टः ॥
(कुष्ठ-विशेषः । यथा, सुश्रुते निदानस्थाने ५ अध्याये ।“तत्र वातेनारुणं पित्तेनौडुम्बर्य्यजिह्वकपाल-काकणकानि । श्लेष्मणा पौण्डरीकं दद्रुकुष्ठ-ञ्चेति ॥
”
पुं,
 यज्ञविशेषः । यथा, महा-भारते । १३ । १०७ । ३६-३७ ।“यस्तु संवत्मरं क्षान्तो भुड्क्ते ऽहन्यष्टमे नरः ।देवकार्य्यपरो नित्यं जुह्वानो जातवेदसम् ॥
पौण्डरीकस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ।पद्मवर्णनिभञ्चैव विमानमधिरोहति ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पौण्डरीक
न०
 पुण्डरीकमिव शर्करा० अण् । पुण्डरीक-तस्थे प्रपौण्डरीके राजनि० ।
Capeller
German
पौण्डरीक aus Lotusblumen gemacht.
Stchoupak
French
पौण्डरीक-
-ई- a. fait de fleurs de lotus (guirlande).