| YouTube Channel

पेशी (pezI)

 
शब्दसागरः
English
पेशी
f.
(-शी)
1. The egg of a bird.
2. A blown bud.
3. Spikenard,
(Valeriana jatamansi.)
4. A ball of flesh or meat.
5. A sheath, a
scabbard.
6. A muscle.
7. The fetus shortly after conception.
8. A kind of musical instrument.
9. The name a river.
10.
The name of a female imp or demon.
E.
पिश् to be a component
part,
aff.
इन् and ङीप् added
also पेशि
पेशी(शि)कोष(श)
m.
(-षः or शः) A bird's egg. “अण्डकोषेच”
Yates
English
पेशी (शी) 3.
f.
The egg of a bird
a blown bud
spikenard
ball of
meat
sheath
a muscle
name
of an imp
name of a river.
Spoken Sanskrit
English
पेशी - pezI -
f.
- sheath
कोश - koza -
m.
- sheath
परीवार - parIvAra -
m.
- sheath
अरर - arara -
n.
- sheath
छदन - chadana -
n.
- sheath
पिधान - pidhAna -
n.
- sheath
पिधानक - pidhAnaka -
n.
- sheath
कौशिक - kauzika -
adj.
- sheathed
कौक्षेय - kaukSeya -
m.
- sheathed
चोलकिन् - colakin -
m.
- sheathed
प्रत्याकार - pratyAkAra -
m.
- sword-sheath
महाकोश - mahAkoza -
m.
- large sheath
मनोमयकोश - manomayakoza -
m.
- mental sheath
पिच्छा - picchA -
f.
- sheath or cover
कोशवत् - kozavat -
m.
- having a sheath
विमुञ्ज - vimuJja -
adj.
- without a sheath
कलह - kalaha -
m.
- sheath of a sword
कौक्षेयक - kaukSeyaka -
m.
- being in a sheath
खड्गकोश - khaDgakoza -
m.
- sheath of a sword
द्रुणह - druNaha -
m.
- sheath of a sword
पेशी pezI
f.
piece of flesh
पेशी pezI
f.
sheath
पेशी pezI
f.
the peel or rind of fruit
पेशी pezI
f.
muscle
पेशी pezI
f.
shoe
पेशी pezI
f.
blown bud
पेशी pezI
f.
peel or rind
पेशी pezI
f.
spikenard
पेशी pezI
f.
egg of a bird
पेशी pezI
f.
piece of flesh or meat
पेशी pezI
f.
fetus shortly after conception
पेशी pezI
f.
scabbard
पेशी pezI
f.
kind of drum
द्विशिर-पेशी dvizira-pezI
f.
biceps muscle [ Anat. ]
अपचालक पेशी apacAlaka pezI
f.
abductor muscle [ Anat. ]
अपचालक-पेशी apacAlaka-pezI
f.
abducent muscle [ Anat. ]
पेशी-सहकारिता pezI-sahakAritA
f.
coordination of muscle
पेशी pezI
f.
scabbard
खड्गकोश khaDgakoza
m.
scabbard
कोश koza
m.
scabbard
खड्गाभिहत khaDgAbhihata
m.
scabbard
खड्गाधार khaDgAdhAra
m.
scabbard
द्रुणह druNaha
m.
scabbard
परीवार parIvAra
m.
scabbard
प्रत्याकार pratyAkAra
m.
scabbard
टङ्क TaGka
m.
scabbard
खड्गपिधान khaDgapidhAna
n.
scabbard
उत्कोशयति { उत्कोशय } utkozayati { utkozaya } verb draw out of its scabbard
कोशकार kozakAra
m.
one who makes scabbards or cases or boxes
Wilson
English
पेशी
f.
(-शी)
1 The egg of a bird.
2 A blown bud.
3 Spikenard, (Valeriana jatamansi.)
4 A ball of flesh or meat.
5 A sheath, a scabbard.
6 A muscle.
7 The name of a river.
8 The name of a female imp or demon.
E.
पिश to be a component part,
aff.
इन् and ङीप् added
also
पेशि.
Monier Williams Cologne
English
पेशी a (ई),
f.
, see below.
1. पेशी
f.
(g. गौरादि) a piece of flesh or meat (also मांस-प्° or पेशी मांस-मयी), ṢaḍvBr.
Gobh.
MBh.
(cf. पिशित)
the fetus shortly after conception (-त्व
n.
),
Nir.
MBh.
Suśr.
a muscle (of which there are said to be 500 in the human body),
Yājñ.
Suśr.
the peel or rind (of fruit),
Suśr.
(cf. पेशिका)
a kind of drum,
MBh.
a sheath, scabbard,
L.
a shoe,
L.
the egg of a bird,
L.
spikenard,
L.
a blown bud,
L.
N.
of a Piśācī and a Rākṣasī,
L.
of a river,
L.
2. पेशी
ind.
for °श.
Monier Williams 1872
English
पेशी, f. a piece of flesh or meat [cf. पिशित]
a
ball or mass of flesh
the fetus shortly after con-
ception
a muscle (of which there are said to be five
hundred in the human body)
the peel or rind (of
fruit)
a kind of drum
a sheath, scabbard
a shoe
the egg of a bird
spikenard, Valeriana Jatamansi
a blown bud
N. of a Piśācī
of a Rākṣasī
of a
river.
—पेशी-कृ, cl. 8. P. A. -करोति, -कुरुते,
-कर्तुम्, to cut into pieces, to carve.
—पेशी-कोश or
पेशी-कोष, अस्, m. a bird's egg.
—पेश्य्-अण्ड, अम्,
n. a bird's egg
a piece of flesh
the fetus shortly
after conception.
Macdonell
English
पेशी peś-ī,
f.
lump of flesh or meat
muscle
🞄kind of drum.
Benfey
English
पेशी पेशी (cf. पिशित),
f.
1. A ball
or piece of flesh or meat, MBh. 1, 4494.
2. The fœtus directly after conception,
12, 11968.
3. A muscle, Yājñ. 3, 100.
4. The peel of a fruit.
5. A kind of
drum, MBh. 6, 1535.
6. An egg.
Apte Hindi
Hindi
पेशी
स्त्री*
- पेशि+ङीष्
मांस का पिंड
पेशी
स्त्री*
- पेशि+ङीष्
मांस राशि
पेशी
स्त्री*
- पेशि+ङीष्
अंडा
पेशी
स्त्री*
- पेशि+ङीष्
पुट्ठा
पेशी
स्त्री*
- पेशि+ङीष्
गर्भाधान के पश्चात् शीघ्र बाद का कच्चा गर्भ-पिण्ड
पेशी
स्त्री*
- पेशि+ङीष्
खिलने के लिए तैयार कली
पेशी
स्त्री*
- पेशि+ङीष्
इन्द्र का वज्र
पेशी
स्त्री*
- पेशि+ङीष्
एक प्रकार का वाद्ययंत्र
L R Vaidya
English
peSi(SI) {% f. %} 1. Indra’s thunderbolt
2. a ball of flesh
3. an egg
4. a bud on the point of blowing
5. a sheath, a scabbard
6. the fetus shortly after conception
7. a kind of musical instrument
8. a muscle, Yaj.iii.100.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
पेशी *Vogelei, Śuk. t. o. 63 [p. 66, 1. 3. 6].
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
जटामांसी, तपस्विनी, जटा, मांसी, जटिला, लोमशा, मिसी, नलदम्, वह्निनी, पेषी, कृष्णजटा, जटी, किरातिनी, जटिला, भृतजटा, पेशी, क्रव्यादि, पिशिता, पिशी, पेशिनी, जटा, हिंसा, मांसिनी, जटाला, नलदा, मेषी, तामसी, चक्रवर्तिनी, माता, अमृतजटा, जननी, जटावती, मृगभक्ष्या, मिंसी, मिसिः, मिषिका, मिषिः
noun
औषधीयवनस्पतेः सुगन्धितं मूलम्।
"जटामांस्याः उपयोगः विभिन्नेषु औषधेषु भवति।"
Synonyms:
कोषः, कोशः, पेशी
noun
यस्मिन् वस्तुनि निवेशयति।
"काङ्गारुनाम्नां पशूनाम् उदरे प्राकृतिकः कोषः अस्ति।"
Synonyms:
स्नायुः, स्नसा, पेशी, शिरा, मांसपेशी, मांसशिरा, मांसरज्जु, वस्नसा, वहीरुः, सन्धिबन्धनम्, ग्रन्थिबन्धनम्
noun
शरीरस्था मांसस्य ग्रन्थिः येन अवयवानां सञ्चलनं भवति।
"ऊतिभ्यः पेशी जायते।"
Synonyms:
अण्डम्, डिम्बः, डिम्भः, कोशः, कोषः, पेशिः, पेशी
noun
मत्स्यपक्ष्यादिप्रादुर्भावककोषः।
"सः प्रतिदिनं कुक्कुट्याः अण्डम् अत्ति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
रक्तं रुधिरमाग्नेयं विस्रं तेजोभवं रसात्
शोणितं लोहितमसृक्वासिष्ठं प्राणदासुरे ६२१
क्षतजं मांसकार्यस्त्रं मांसं पललजङ्गले
रक्तात्तेजोभवे क्रव्यं काश्यपं तरसामिषे ६२२
मेदस्कृत्पिशितं कीनं पलं पेश्यस्तु तल्लताः
-wordlist-
रक्त (क्ली), रुधिर (क्ली), आग्नेय (क्ली), विस्र (क्ली), रसतेजस् (क्ली), रसभव (क्ली), शोणित (क्ली), लोहित (क्ली), असृज् (क्ली), वासिष्ठ (क्ली), प्राणद (क्ली), आसुर (क्ली), क्षतज (क्ली), मांसकारि (क्ली), अस्र (क्ली), मांस (पुंक्ली), पलल (क्ली), जङ्गल (क्ली), रक्ततेजस् (क्ली), रक्तभव (क्ली), क्रव्य (क्ली), काश्यप (क्ली), तरस (क्ली), आमिष (पुंक्ली), मेदस्कृत् (क्ली), पिशित (क्ली), कीन (क्ली), पल (पुंक्ली), पेशी (स्त्री), मांसलता (स्त्री)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
पादुकायां पादरथी पादजङ्गुः पदत्वरा १५२
पादवीथी पेशी पादपीठी पदायता
-wordlist-
पादरथी (स्त्री), पादजङ्गु (पुं), पदत्वरा (पुं), पादवीथी (स्त्री), पेशी (स्त्री), पादपीठी (स्त्री), पदायता (स्त्री)
नाममाला
Sanskrit
जाङ्गल, पिशित, मांस, पल, पेशी
जाङ्गलं पिशितं मांसं पलं पेशी तत्प्रियः
यातुधानस्तथा रक्षो रात्र्यादिचर इष्यते ५५
verse 0.1.1.55
page 0030
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पेशी,
स्त्री,
(पिश + इन् वा ङीष् ।) अण्डम् ।इत्यमरः ३७
(गर्भावेष्टनचर्म्ममयकोषः ।यथा, सुश्रुते २६ ।“धमनीस्रोतोऽस्थितद्विवरपेशीप्रभृतिषु वा शरीर-प्रदेशेषु
”) सुपक्वकलिका (यथा, सुश्रुतेउत्तरतन्त्रे ४० अध्याये ।“मधुकं विल्वपेश्यश्च शर्करामधुसंयुताः ।अतीसारं निहन्युश्च शालीषष्टिकयोः कणाः
”)मांसी खड्गपिधानकम् मांसपिण्डी इतिमेदिनी शे, १२
(यथा, महाभारते ।११५ १२ ।“तां मांसमयीं पेशीं ददर्श जपतां वरः
”(अस्याः संख्यावस्थानादयो यथा, --“पञ्च पेशीशतानि भवन्ति तासां चत्वारि-शतानि शाखासु कोष्ठे षट्षष्टिः ग्रीवांप्रत्यूर्द्धञ्चतुस्त्रिंशत् एकैकस्यान्तु पादाङ्गुल्यांतिस्रस्तिस्रस्ताः पञ्चदश दश प्रपदे पादोपरिकूर्च्चसन्निविष्टास्तावत्य एव दश गुल्फतलयोः ।गुल्फजान्वन्तरे विंशतिः पञ्च जानुनि विंशति-रूरौ दश वङ्क्षणे शतमेवमेकस्मिन् सक्थ्निभवन्ति एतेनेतरसक्थि बाहू व्याख्यातौ ।तिस्रः पायौ एका मेढ्रे सेवन्याञ्चापरा ।द्वे वृषणयोः स्फिचोः पञ्च पञ्च द्वे वस्तिशिरसि पञ्चोदरे नाभ्यामेका पृष्ठोर्द्ध-संनिविष्टाः पञ्च पञ्च दीर्घाः षट् पार्श्वयोः ।दश वक्षसि अक्षकांसौ प्रति समन्तात् सप्त ।द्वे हृदयामाशययोः षट् यकृत्प्लीहोण्डकेषु
ग्रीवायाञ्चतस्रः अष्टौ हन्वोः एकैका काक-लकगलयोः द्वे तालुनि एका जिह्वायाम् ।ओष्ठयोर्द्वे घोणायां द्वे द्वे नेत्रयोः गण्डयो-श्चतस्रः कर्णयोर्द्वे चतस्रो ललाटे एकाशिरसीत्येवमेतानि पञ्च पेशीशतानि ।सिरास्नाय्वस्थिपर्व्वाणि सन्धयश्च शरीरिणाम् ।पेशीभिः संवृतान्यत्र बलवन्ति भवन्त्यतः
स्त्रीणान्तु विंशतिरधिकाः दश तासां स्तनयो-रेकैकस्मिन् पञ्च पञ्च यौवने तासां परिवृद्धिः ।अपत्यपथे चतस्रस्तासां प्रसृतेऽभ्यन्तरतो द्वेमुखाश्रिते वाह्ये प्रवृत्ते द्वे गर्भच्छिद्र-संश्रितास्तिस्रः शुक्रार्त्तव प्रवेशिन्यस्तिस्र एव ।पित्तपक्वाशयमध्ये गर्भाशयो यत्र गर्भस्तिष्ठति ।तासां बहलपेलवस्थूलाणुपृथुवृत्तह्रस्वदीर्घस्थिर-मृदुश्लक्षणकर्कशभावाः सन्ध्यस्थिशिरास्नायु-प्रच्छादका यथादेशं स्वभावत एव भवन्ति
भवति चात्र ।पुंसां पेश्यः पुरस्ताद्याः प्रोक्ता लक्षणमुष्कजाः ।स्त्रीणामावृत्य तिष्ठन्ति फलमन्तर्गतं हि ताः
”इति सुश्रुते शारीरस्थाने पञ्चमेऽध्याये
)नदीभेदः पिशाचीविशेषः राक्षसीविशेषः ।इति शब्दरत्नावली
(वाद्यविशेषः यथा, महाभारते ४२ ।“तथा भेर्य्यश्च पेश्यश्च क्रकचा गोविषाणिकाः ।सहसैवाभ्यहन्यन्त शब्दस्तुमुलोऽभवत्
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पेशि(शी) स्त्री पिश--इन् वा ङीप् वज्रे माषविदले चउणादि० दीर्घाग्वः अण्डे अमरः सुपक्वकलिकायां५ मांस्यां खड्गपिधाने (खाप) मांसपिण्ड्यां मेदि० ।५ नदीभेदे पिशाचीगेदे राक्षसीमेदे शब्दरत्ना० गभा-वेष्टनचर्ममये कोषे “बिन्दुमांसादयोऽवस्थाः शुक्रशो-णितसम्भावाः यासामेव निपातेन कललं नाम जायते ।कललात् बुद्बुदोत्पत्तिः र्पशी बुद्बुदात् स्मृता षेश्या-स्त्वक्प्रतिनिर्वृत्तिः” भा० शा० ३३२ अ० वाद्यभेदे “तथाभेर्य्यश्च पेश्यश्च क्रकचा गोविषाणिकाः” भा० भी० ४३ अ०
Stchoupak
French
पेशी-
f.
morceau de chair, morceau de viande
fœtus peu de temps
après la conception
sorte de tambour
(et -इका-
f.
) œuf d'oiseau.
पेश्य्-अण्ड- nt. morceau de chair
fœtus.