| YouTube Channel

पृष्ठं (pRSThaM)

 
Apte 1890
English
पृष्ठं [पृष् स्पृश्-वा थक् नि°
Uṇ. 2. 12] 1 The back, hinder part, rear.
2 The back of an animal
अश्वपृष्ठमारूढः &c.
3 The surface or upper side
R. 4. 31, 12. 67
Ku. 7. 51
so अवनिपृष्ठचारिणीं U. 3.
4 The back or the other side (of a letter, document &c.)
Y. 2. 93.
5 The flat roof of a house.
6 The page of a book. (पृष्ठेन, पृष्ठे ‘behind, from behind’).
Comp.
अनुग,
गामिन्, यायिन् a. going behind, following
Pt. 1. 59.
अस्थि n. the back-bone.
उदय a. an epithet of particular signs of the zodiac, i. e. Aries, Taurus, Gemini, Sagittarius and Capricorn.
गोपः,
रक्षः a soldier who protects the rear of a warrior while he is fighting.
ग्रांथि a. hump-backed.
चक्षुस् m. a crab.
तल्पनं the exterior muscles on the back of an elephant.
दृष्टिः {1} a crab. {2} a bear.
पातिन् a. following.
फलं the superficial contents of a figure.
भागः the back.
मांसं {1} flesh on the back
प्राक् पादयोः पतति खादति पृष्ठमांसं H. 1. 81. {2} a fleshy protuberance on the back. °अद, °अदन् a. back-biter, slanderer, calumniator. (
दं
दनं) back-biting
पृष्ठमांसादनं तद्यत् परोक्षे दोषकीर्तनं Hemacandra
see पृष्ठमांस above.
यानं riding.
वंशः the back-bone.
वास्तु n. the upper story of a house.
वाह् m.,
वाह्यः a draught-ox.
शय a. sleeping on the back.
शृंगः a wild goat.
शृंगिन् m. {1} a ram. {2} a buffalo. {3} a eunuch. {4} an epithet of Bhīma.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पृष्ठं,
क्ली,
 (पृष्यते सिच्यते इति । पृष “तिथपृष्ठ-गूथयूथप्रोथाः ।” उणा० २ । १२ । इति थक्-प्रत्ययेन निपातनात् सिद्धम् ।) शरीरपश्चा-द्भागः । इत्यमरः । २ । ६ । ७८ ॥
पीठ इतिभाषा ॥
(यथा, मनौ । ४ । ७२ ।“न विगर्ह्य कथां कुर्य्याद्बहिर्माल्यं न धारयेत् ।गवाञ्च यानं पृष्ठेन सर्व्वथैव विगर्हितम् ॥
”)चरममात्रम् । इति मेदिनी । ठे, ७ ॥
(स्तोत्रविशेषः । यथा, शतपथब्राह्मणे । ८ ।१ । १ । ५ ।“त्रिवृतस्तोमाद्रथन्तरं पृष्ठं निरमिमीत ॥
”)