पूर्ण (pUrNa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 पूर्ण r. 10th cl. (पूर्णयति-ते) To accumulate,  to collect or heap together.

 पूर्ण mfn.
   (-र्णः-र्णा-र्णं)
	 1. Full,  filled,  complete.
	 2. All,  entire.
	 3. Strong, 
powerful,  able.
	 4. Selfish,  self-indulgent.
	 f.
  (-र्णा)
	 1. Fifth,  tenth,  or
fifteenth day of the half month.
	 2. Full moon. 
 E.
  पूर् to be full,  aff.
  
क्त,  form irr
 .

 पूर्ण(वी)बीज m.
  (-जः) The citron. 
 E.
  पूर्ण,  and बीज seed.

Capeller Eng

English

 पूर्ण॑ a.
  filled,  full
 full of,  rich in (instr.  ,  gen.
  ,  or
—°),  complete,  abundant
 fulfilled,  accomplished,  satisfied. 

Yates

English

 पूर्ण (क) पूर्णयति 10.
a. To fill.

 पूर्ण (र्णः-र्णा-र्णं)
a. Full
 all
 strong
self-sufficient.
f.
  (र्णा) 10th or 15th
of the half month
 full moon. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	 full
पूर्णद्विमुखी 	-	 pUrNadvimukhI 	-	 f.
  	-	 full-duplex  [ computer ]
सम्पूर्णप्रतिलेख 	-	 sampUrNapratilekha 	-	 m.
  	-	 fullbackup  [ computer ]
तेजोमय 	-	 tejomaya 	-	 adj.
  	-	 fullofenergy
विकसित 	-	 vikasita 	-	 adj.
  	-	 fullyexpanded
पौर्णिमा 	-	 paurNimA 	-	 f.
  	-	 fullmoonnight
पूर्णिमा 	-	 pUrNimA 	-	 f.
  	-	 fullmoonnight
पूर्णिमा 	-	 pUrNimA 	-	 f.
  	-	 dayoffullmoon
गतपूर्णिमायाम् 	-	 gatapUrNimAyAm 	-	 phrase 	-	 lastfullmoonday
आगामि-पूर्णिमायाम् 	-	 AgAmi-pUrNimAyAm 	-	 phrase 	-	 nextfullmoonday
पर्याप्त 	-	  paryApta 	-	 adj.
  	-	 full
दुघ्द 	-	  dughda 	-	 adj.
  	-	 full
पीन 	-	  pIna 	-	 adj.
  	-	 full
आप्त 	-	  Apta 	-	 adj.
  	-	 full
अखण्डकल 	-	  akhaNDakala 	-	 adj.
  	-	 full
आकुल 	-	  Akula 	-	 adj.
  	-	 full
आभृत 	-	  AbhRta 	-	 adj.
  	-	 full
आपीत 	-	  ApIta 	-	 adj.
  	-	 full
आपूरित 	-	  ApUrita 	-	 adj.
  	-	 full
कठोर 	-	  kaThora 	-	 adj.
  	-	 full

पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	 full
पूर्णद्विमुखी 	-	 pUrNadvimukhI 	-	 f.
  	-	 full-duplex  [ computer ]
सम्पूर्णप्रतिलेख 	-	 sampUrNapratilekha 	-	 m.
  	-	 fullbackup  [ computer ]
तेजोमय 	-	 tejomaya 	-	 adj.
  	-	 fullofenergy
विकसित 	-	 vikasita 	-	 adj.
  	-	 fullyexpanded
पौर्णिमा 	-	 paurNimA 	-	 f.
  	-	 fullmoonnight
पूर्णिमा 	-	 pUrNimA 	-	 f.
  	-	 fullmoonnight
पूर्णिमा 	-	 pUrNimA 	-	 f.
  	-	 dayoffullmoon
गतपूर्णिमायाम् 	-	 gatapUrNimAyAm 	-	 phrase 	-	 lastfullmoonday
आगामि-पूर्णिमायाम् 	-	 AgAmi-pUrNimAyAm 	-	 phrase 	-	 nextfullmoonday
पर्याप्त 	-	  paryApta 	-	 adj.
  	-	  full
दुघ्द 	-	  dughda 	-	 adj.
  	-	  full
पीन 	-	  pIna 	-	 adj.
  	-	  full
आप्त 	-	  Apta 	-	 adj.
  	-	  full
अखण्डकल 	-	  akhaNDakala 	-	 adj.
  	-	  full
आकुल 	-	  Akula 	-	 adj.
  	-	  full
आभृत 	-	  AbhRta 	-	 adj.
  	-	  full
आपीत 	-	  ApIta 	-	 adj.
  	-	  full
आपूरित 	-	  ApUrita 	-	 adj.
  	-	  full
कठोर 	-	  kaThora 	-	 adj.
  	-	  full

पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	 complete
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	 full
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	 thorough
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  drawn
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  satisfied
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  full-sounding
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  capable
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  uttering this cry
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  filled with
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  past
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  ended
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  abundant
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  self-indulgent
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  full of
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  perfectly familiar with
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  entire
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  accomplished
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  selfish
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  concluded
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  filled with or full of
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  all
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  sonorous and auspicious
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  fulfilled
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  contented
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  able
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  rich
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  finished
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  bent to the full
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  strong
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 adj.
  	-	  filled
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 m.
  	-	  cipher or figure 0
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 m.
  	-	  water
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 m.
  	-	  kind of tree
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 m.
  	-	  particular form of the sun
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 m.
  	-	  particular measure
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 n.
  	-	  abundance
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 n.
  	-	  fullness
पूर्ण 	-	 pUrNa 	-	 n.
  	-	  plenty
प्राधिकार-पूर्ण 	-	  prAdhikAra-pUrNa 	-	 adj.
  	-	  authoritative

पूर्ण 	-	  pUrNa 	-	 adj.
  	-	 fulfilled
सफल 	-	  saphala 	-	 adj.
  	-	 fulfilled
सिद्ध 	-	  siddha 	-	 adj.
  	-	 fulfilled
फलित 	-	  phalita 	-	 adj.
  	-	 fulfilled
सम्पादित 	-	  sampAdita 	-	 adj.
  	-	 fulfilled
पूरित 	-	  pUrita 	-	 adj.
  	-	 fulfilled
तीर्ण 	-	  tIrNa 	-	 adj.
  	-	 fulfilled
निरुक्त 	-	  nirukta 	-	 adj.
  	-	 fulfilled
निस्तीर्ण 	-	  nistIrNa 	-	 adj.
  	-	 fulfilled
विपक्त्रिम 	-	  vipaktrima 	-	 adj.
  	-	 fulfilled
समतिक्रमतिक्रान्त 	-	  samatikramatikrAnta 	-	 adj.
  	-	 fulfilled
सम्पूर्ण 	-	  sampUrNa 	-	 adj.
  	-	 fulfilled
समृद्ध 	-	  samRddha 	-	 adj.
  	-	 fulfilled
संवृत्त 	-	  saMvRtta 	-	 adj.
  	-	 fulfilled
सफलीकृत 	-	  saphalIkRta 	-	 adj.
  	-	 fulfilled
अपवर्जित 	-	  apavarjita 	-	 ppp. 	-	 fulfilled
समतिक्रान्त 	-	  samatikrAnta 	-	 ppp. 	-	 fulfilled
परिणमति  { परिणम् } 	-	  pariNamati  { pariNam } 	-	 verb 	-	  be fulfilled
परिणमते  { परिणम् } 	-	  pariNamate  { pariNam } 	-	 verb 	-	  be fulfilled
परिणदति  { परिणम् } 	-	  pariNadati  { pariNam } 	-	 verb 	-	  be fulfilled

 
   पूर्ण  pUrNa  adj.
    thorough    
   सम्यञ्च्  samyaJc adj.
   thoroughly   
   दृढ  dRDha adverb  thoroughly  
   सर्वतस्  sarvatas adverb  thoroughly   
   सर्वशस्  sarvazas adverb  thoroughly  
   प्रकर्षात्  prakarSAt ind.
   thoroughly   
   प्रकर्षेण  prakarSeNa ind.
   thoroughly  
   योनिशस्  yonizas ind.
   thoroughly   
   विश्वात्मनस्  vizvAtmanas ind.
   thoroughly  
   समया  samayA ind.
   thoroughly   
   प्रकर्ष  prakarSa m.
   thoroughly  
   समुन्न  samunna adj.
   thoroughly wet   
   सुपक्व  supakva adj.
   thoroughly ripe  
   सत्यसार  satyasAra adj.
   thoroughly true   
   अनुवेत्ति  { अनुविद् }  anuvetti  { anuvid } verb  know thoroughly  
   अभिसंवेत्ति  { अभिसंविद् }  abhisaMvetti  { abhisaMvid } verb  know thoroughly   
   उत्तपति  { उत्तप् }  uttapati  { uttap } verb  heat thoroughly  
   निष्टपति  { निष्टप् }  niSTapati  { niSTap } verb  heat thoroughly   
   परिवेत्ति  { परिविद् }  parivetti  { parivid } verb  know thoroughly  
   विपचति  { विपच् }  vipacati  { vipac } verb  cook thoroughly       

 
   पूर्ण  pUrNa adj.
   self-indulgent

Wilson

English

 पूर्ण r. 10th cl. (पूर्णयति) To accumulate,  to collect or heap
together.

 पूर्ण
mfn.
   (-र्णः-र्णा-र्णं)
1 Full,  filled,  complete.
2 All,  entire.
3 Strong,  powerful,  able.
4 Selfish,  self-indulgent.
f.
  (-र्णा)
1 Fifth,  tenth,  or fifteenth day of the half month.
2 Full moon. 
E.
  पूर to be full,  aff.
   क्त,  form irr
 .

Apte

English

पूर्ण [pūrṇa],  p. p.  [पुर्-क्त नि˚]

Filled,  filled with,  full of
 opt. in comp
 तं तथा कृपयाविष्टमश्रुपूर्णाकुलेक्षणम् Bg.*
  2.1
 so शोक˚,  जल˚ &c.
 

Whole,  full,  entire,  complete
 पूर्णमदः पूर्णमिदं पूर्णात् पूर्णमुदच्यते Īśop.1
 अपूर्णमेकेन शतक्रतूपमः R.*
  3.38.

Fulfilled,  accomplished.

Ended,  completed.

Past,  elapsed.

Satisfied,  contented.

Full-sounding,  sonorous.

Strong,  powerful.

Selfish,  or self-indulgent.

Drawn,  bent (as a bow) आकर्णपूर्णै- रहनदाक्षेपैराहतं पुनः Bhāg.*
  8.11.1.

Allpervading
 पूर्णमप्रवर्तीति वा अहमेतमुपास Bṛi. Up.*
   2.1.5
 Mb.
 *  14.2.28.

र्णा An epithet of the fifteenth digit of the moon. 

N.
  of the fifth,  tenth,  and fifteenth lunar days ortithis. -र्णम् Ved.
 

Abundance,  plenty.

Water.Comp.   -अङ्कः an integer. -अञ्जलिः two handfuls.-अभिलाष a.
  satisfied,  contented. -अभिषिक्ताः a particular sect of the Śāktas. -अभिषेकः a kind of अभिषेकः known in tantraśāstra as belonging to कौलपन्थ. -अमृता epithet of the sixteenth digit of the moon.  -अवतारः N.
  of the fourth,  seventh and eighth incarnations of Viṣṇu.

आनकम् a drum. 

the sound of a drum. 

a vessel.

a moon-beam. 

=
  पूर्णपात्र q. v. 
 (sometimes read पूर्णालक also). -आनन्दः the Supreme Being.-आश a.
  one whose all desires are fulfilled
 पूर्णाशा बहवः कृता वितरणैर्येन त्वया याचकाः -आहुतिः f.
  an offering made with a full ladle
 पूर्णाहुतिभिरापूर्णास्त्रिभिः पूर्यन्ति तेजसा Mb.
 *  14.2.28. -इन्दुः the full moon.  -उत्सङ्ग a.
  far advanced in pregnancy. -उपमा a full or complete simile,  i. e.  one in which the four requisites उपमान,  उपमेय,  साधारणधर्म and उपमाप्रतिपादक are all expressed
 (opp.  लुप्तोपमा)
 e. g.  अम्भोरुहमिवाताम्नं मुग्धे करतलं तव
 see K. P.*
   1 under उपमा. -ककुद a.
  full-humped. -काम a.
  one whose desires are fulfilled,  satisfied,  contented. (-मः) N.
  of the Supreme Being.

कुम्भः a full jar.

a vessel full of water
 (placed at the door as an auspicious mark)
 पूर्णकुम्भौ चक्रवाकानुकारौ पयोधरौ DK.*  1.1.

a particular mode of fighting
 बाहुपाशादिकं कृत्वा पादाहत- शिरावुभौ । उरोहस्तं ततश्चक्रे पूर्णकुम्भौ प्रयुज्य तौ ॥ Mb.
 *  2.23.14 (com.  ग्रथिताङ्गुलिभ्यां हस्ताभ्यां पदशिरसः पीडनं पूर्णकुम्भः).

a hole (in a wall) of the shape of a water-jar
 तदत्र पक्वेष्टके पूर्णकुम्भ एव शोभते Mk.*
  3. -पर्वेन्दु f.
  the day of full moon. 

पात्रम् a full cup or jar.

a cup-ful.

a measure of capacity (equal to 256 handfuls)
 (अष्टमुष्टि भवेत् किञ्चित् किञ्चिदष्टौ तु पुष्कलम् । पुष्कलानि तु चत्वारि पूर्णपात्रं प्रचक्षते ॥)
 पूर्णपात्रमयीमाहुः पाकयज्ञस्य दक्षिणाम् Mb.
 *  12.6.38.

a vessel (or a box or basket) filled with valuable things (such as clothes,  ornaments &c.
 ) and scrambled for by servants or relatives on festive occasions or distributed as presents
 hence,  the word is oft
 en used to denote 'a present made to one who brings a happy news'
 कदा मे तनयजन्ममहोत्सवानन्दनिर्भरो हरिष्यति पूर्णपात्रं परि- जनः K.*
  62, 7, 73, 165
 सखीजनेनापह्रियमाणपूर्णपात्रम 299
 तत् कामं प्रभवति पूर्णपात्रवृत्त्या स्वीकर्तुं मम हृदयं च जीवितं च Māl.
  4.1
 किं पूर्मपात्रस्य न पात्रमासीत् Rām.  champū. (पूर्णपात्र is thus defined: हर्षादुत्सवकाले च यदलंकारांशुकादिकम् । आकृष्य गृह्यते पूर्णपात्रं स्यात् पूर्णकं च तत् ॥ or वर्धापकं यदानन्दादलंकारा- दिकं पुनः ॥ आकृष्य गृह्यते पूर्णपात्रं पूर्णानकं च तत् ॥ Hārāvalī).

a vessel full of rice presented to the priests at the end of the sacrifice. -प्रज्ञ a.
  one whose prajñā is fully developed. -ज्ञः N.
  of Madhava,  the founder of a kind of Vaiṣṇava cult. -बी (वी) जः the citron.  -मानसa.  contented. -मास् m.
 

the sun. 

the moon.  (f.  ) the day of full moon. 

मासः the moon. 

a monthly sacrifice performed on the day of full moon
 (comprising the आग्नेय,  अग्नीषोमीय and उपांशुयाज sacrifices)
 कानि पुनर्दर्शपूर्णमासशब्दकानि । येषां वचने पौर्णमासीशब्दो$मावास्य- शब्दो वा आग्नेयादीनि तानि ॥ ŚB. on MS.*  4.4.34. -मासी the day of full moon.  -रथः a complete warrior. -वपुस् a.
  full (the moon). -होमः =
  पूर्णाहुतिः q. v. 

Apte 1890

English

 पूर्ण p. p. [पुर्-क्त नि°] 1 Filled,  filled with,  full of
 opt. in comp
 तं तथा कृपयाविष्टं अश्रुपूर्णाकुलेक्षणं Bg. 2. 1
 so शोक°,  जल° &c. 
2 Whole,  full,  entire,  complete
 R. 3. 38. 
3 Fulfilled,  accomplished. 
4 Ended,  completed. 
5 Past,  elapsed. 
6 Satisfied,  contented. 
7 Full-sounding,  sonorous. 
8 Strong,  powerful. 
9 Selfish,  or self-indulgent. 
10 Drawn,  bent (as a bow). 
र्णा 1 An epithet of the fifteenth digit of the moon. 
2 N. of the fifth,  tenth,  and fifteenth lunar days or tithis. 
र्णं Ved. 1 Abundance,  plenty. 
2 Water. 
Comp. 
अंकः an integer. 
अभिलाष a. satisfied,  contented. 
अमृता epithet of the sixteenth digit of the moon. 
अवतारः N. of the fourth,  seventh and eighth incarnations of Viṣṇu. 
आनकं {1} a drum. {2} the sound of a drum. {3} a vessel. {4} a moon-beam. {5} = पूर्णपात्र q. v.
 (sometimes read पूर्णालक also). 
आनंदः the Supreme being. 
आहूतिः f. an offering made with a full ladle. 
इंदुः the full moon. 
उपमा a full or complete simile,  i. e. one in which the four requisites उपमान,  उपमेय,  साधारणधर्म and उपमाप्रतिपादक are all expressed
 (opp. लुप्तोपमा)
 e. g. अंभोरुहमिवाताम्रं मुग्धे करतलं तव
 see K. P. 10 under उपमा. 
ककुद a. full-humped. 
काम a. one whose desires are fulfilled,  satisfied,  contented. (
मः) N. of the Supreme being. 
कुंभः {1} a full jar. {2} a vessel full of water. {3} a particular mode of fighting. {4} a hole (in a wall) of the shape of a water-jar
 तदत्र पक्वेष्टके पूर्णकुंभ एव शोभते Mk. 3. 
पर्वेंदु f. the day of full moon. 
पात्रं {1} a full cup or jar. {2} a cup-ful. {3} a measure of capacity (equal to 256 handfuls). {4} a vessel (or a box or basket) filled with valuable things (such as clothes,  ornaments &c.) and scrambled for by servants or relatives on festive occasions or distributed as presents
 hence,  the word is often used to denote ‘a present made to one who brings a happy news’
 कदा मे तनयजन्ममहोत्सवानंदनिर्मरो हरिष्यति पूर्णपात्रं परिजनः K. 62,  70,  73,  165
 सखीजनेनापह्रियमाणपूर्णपात्रां 299
 तत्कामं प्रभवति पूर्णपात्रवृत्त्या स्वीकर्तुं मम हृदयं च जीवितं च Māl. 4. 1
 (पूर्णपात्र is thus defined
 
हर्षादुत्सवकाले यदलंकारांशुकादिकं । आकृष्य गृह्यते पूर्णपात्रं स्यात्पूर्णकं च तत् । or वर्धापकं यदानंदादलंकारादिकं पुनः ॥ आकृष्य गृह्यते पूर्णपात्रं पूर्णानकं च तत् ॥ Hārāvalī). {5} a vessel full of rice presented to the priests at the end of the sacrifice. 
बी (वी) जः the citron. 
मास् m. {1} the sun. {2} the moon. (f.) the day of full moon 
मासः {1} the moon. {2} a monthly sacrifice performed on the day of full moon. 
मासी the day of full moon. 
होमः = पूर्णाहुतिः q. v. 

Monier Williams Cologne

English

 पूर्ण॑ mfn.
   filled,  full,  filled with or full of (instr. or gen.
   or comp. ),  RV.
   &c.
   &c.
  

 abundant,  rich,  Kāv.
 

 fulfilled,  finished,  accomplished,  ended,  past,  ŚāṅkhGṛ.
 
 MBh.
  
 R.
  &c.

 concluded (as a treaty),  Rājat.
 

 complete,  all,  entire,  ŚāṅkhBr.
  
 Mn.
  
 MBh.
   &c.

 satisfied,  contented,  R.
 

 (ifc. ) perfectly familiar with,  Hcat.
 

 drawn,  bent to the full (as a bow),  MBh.
  
 Hariv.

 (in augury) full-sounding,  sonorous and auspicious (said of the cry of birds and beasts,  opp.  to दीप्त,  q.v.)

 uttering this cry,  VarBṛS.
 

 strong,  capable,  able,  L.
 

 selfish,  self-indulgent,  W.
 

 पूर्ण॑ m.
  a partic.  form of the sun,  Cat.
 

 a kind of tree,  R.
 

 (in music) a partic.  measure

 N.
  of a Nāga,  MBh.
  

 of a Deva-gandharva,  ib.

 of a Buddhist ascetic,  Lalit.
  

 पूर्ण॑ n.
  fulness,  plenty,  abundance,  AV.
  
 TS.
 

 पूर्ण॑ m.
  water,  Naigh.
  i,  12

 the cipher or figure 0 Gaṇit.
 

Monier Williams 1872

English

 पूर्ण,  अस्,  आ,  अम्,  filled,  full,  filled with,  full of
(e. g. भाण्ड-पूर्णानि यानानि,  waggons filled with
goods
 sometimes with inst. or with gen.,  e. g.
वसुना पूर्णः,  full of wealth
 घट अपाम्
पूर्णः,  a pitcher full of water)
 fulfilled,  finished, 
ended,  accomplished
 completed,  complete,  all,  en-
tire (e. g. दश पूर्णं शतानि,  full ten hundred)
past,  elapsed
 satisfied,  contented
 drawn,  bent (as
a bow)
 uttering the full and natural cry,  full-
sounding,  sonorous (a term of augury applied to the
cry of birds and sometimes to that of beasts
 opposed
to दीप्त,  प्र-दीप्त,  q. v.)
 strong,  powerful,  able
selfish,  self-indulgent
 (अस्),  m.,  N. of a Nāga
 of a
Deva-gandharva
 of a Buddhist ascetic frequently
called the son of Maitrāyaṇī
 (आ),  f. an epithet of
the fifteenth Kalā of the moon
 of the fifth,  tenth, 
and fifteenth Tithis
 N. of a woman
 of a river
(अम्),  n.,  Ved. fulness,  plenty,  abundance
 water.
—पूर्ण-कंस,  अस्,  m. a full cup.
—पूर्ण-ककुद्, 
त्,  त्,  त्,  ‘full-humped, ’ hump-backed.
—पूर्ण-काम, 
अस्,  आ,  अम्,  one whose wishes are fulfilled,  satisfied, 
satiated.
—पूर्णकाम-ता,  f. contentment,  satiety.
—पूर्ण-कारण,  अस्,  आ,  अम्,  filling,  satisfying.
—पूर्ण-कुट or पूर्ण-कूट,  अस्,  m.,  Ved. epithet
of a particular class of birds.
—पूर्ण-कुम्भ,  अस्, 
m. a full cup or jar
 a water-vessel,  one filled with
holy water used at the consecration of a king
 a
particular mode of fighting
 N. of a Dānava
 (अस्, 
आ,  अम्),  having a full pitcher.
—पूर्ण-कोशा,  f.
‘having a full pod, ’ a species of plant.
—पूर्ण-
कोष्ठा,  f. a species of Cyperus (= नागर-मुस्ता).
—पूर्ण-गभस्ति,  इस्,  m.,  Ved. ‘having the arms
full, ’ an epithet of Savitṛ
 (Sāy.) = सम्पूर्ण-ध-
न-हस्त,  whose hands are full of wealth.
—पूर्-
ण-गर्भा,  f. pregnant,  gravid,  ready to bring
forth.
—पूर्ण-चन्द्र,  अस्,  m. the full moon
 N.
of a Bodhi-sattva
 of an author.
—पूर्णचन्द्र-
निभ,  अस्,  आ,  अम्,  like or resembling the full moon.
—पूर्णचन्द्रनिभानन (°भ-आन्°),  अस्,  आ,  अम्, 
having a face or countenance like the full moon.
—पूर्णचन्द्र-प्रभा,  f. the lustre of the full
moon.
—पूर्ण-ता,  f. or पूर्ण-त्व,  अम्,  n. fulness.
—पूर्ण-तूण,  अस्,  आ,  अम्,  full-quivered,  having
the quiver full.
—पूर्ण-दर्व,  अम्,  n.,  Ved. the
ceremony with the full ladle.
—पूर्ण-देव,  अस्, 
m.,  N. of an author.
—पूर्ण-पात्र,  अस्,  अम्,  m.
n. a full vessel or cup
 as much as will fill a vessel, 
a cupful
 a particular measure of capacity (properly
256 handfuls of rice
 it may also be composed of as
much as will satisfy one great eater)
 a vessel full of
rice presented at a sacrifice to the superintending and
officiating priests
 a box or basket filled with clothes
and ornaments scrambled for by guests and relations
at a festival or distributed as presents.
—पूर्णपात्र-
मय,  अस्,  ई,  अम्,  consisting of a Pūrṇa-pātra
 पूर्-
णपात्र-मयं वचः,  talking about full vessels, 
i. e. a season of plenty.
—पूर्ण-प्रज्ञ,  अस्,  m., 
N. of an author.
—पूर्णप्रज्ञ-दर्शन,  अम्, 
n.,  N. of a chapter of the Sarva-darśana-saṅgraha.
—पूर्ण-भद्र,  अस्,  m. ‘completely happy, ’ N.
of a serpent-demon
 of a man
 of the father of the
Yakṣa Hari-keśa.
—पूर्ण-मा,  f. (मा contracted
fr. मास),  the day or night of full moon
 [cf. पूर्-
णिमा।]
—पूर्ण-मानस,  अस्,  आ,  अम्,  satisfied or
contented in mind,  having the mind satisfied, 
satisfied.
—पूर्ण-मास्,  आस्,  m.,  Ved. full moon.
—पूर्ण-मास,  अस्,  m. full moon
 a monthly
sacrifice or ceremony performed on the day of full
moon
 Full Moon personified as a son of Dhātṛ and
Anu-mati
 (ई),  f. the day or night of full moon.
—पूर्ण-मुख,  अस्,  m. ‘full-faced, ’ N. of a ser-
pent-demon.
—पूर्ण-योग,  अस्,  m. a particular
mode of fighting.
—पूर्ण-वन्धुर,  अस्,  आ,  अम्, 
Ved. having the chariot-seat filled
 (Sāy.) = धनैः
पूरितेन रथेन युक्तः.
—पूर्ण-वपुस्,  उस्, 
उस्,  उस्,  ‘full-bodied, ’ corpulent
 (with निशा-कर)
the full moon.
—पूर्ण-वर्मन्,  आ,  m. ‘completely
mail-clad, ’ N. of a man.
—पूर्ण-वीज,  अस्,  m. ‘full-
kerneled, ’ a citron.
—पूर्ण-वैनाशिक,  अस्,  m.
an epithet of Buddhists (as maintaining the doc-
trine of absolute annihilation,  = सर्व-वैनाशिक).
—पूर्ण-श्रुति,  इस्,  इस्,  इ,  having the ears filled.
—पूर्ण-समय,  अस्,  m.,  N. of a Kṣapaṇaka
who identified time with the Supreme Being.
—पूर्ण-सौगन्ध,  अस्,  m.,  N. of a man.
—पूर्ण-होम,  अस्,  m. = पूर्णाहुति,  q. v.
—पूर्-
णाङ्क (°ण-अङ्°),  अस्,  m. ‘a full figure or number, ’
an integer.
—पूर्णाङ्क-गणित,  अम्,  n. arithmetic
of integers.
—पूर्णाङ्गद (°ण-अङ्°),  अस्,  m.,  N. of
a serpent-demon.
—पूर्णाञ्जलि (°ण-अञ्°),  इस्,  m.,  Ved.
'full अञ्जलि, ’ two handfuls.
—पूर्णानक (°ण-आन्°), 
अम्,  n. ‘full drum, ’ a drum
 the sound of a drum
clothes and garlands presented to friends at a feast (in
this sense also spelt पूर्णालक
 cf. पूर्ण-पात्र)
a vessel
 a moon-beam.
—पूर्णा-नदी,  f.,  N. of
a sacred river.
—पूर्णाभिलाष (°ण-अभ्°),  अस्, 
आ,  अम्,  whose wishes are fulfilled,  satisfied,  contented.
—पूर्णामृता (°ण-अम्°),  f. epithet of the six-
teenth Kalā of the moon.
—पूर्णायत (°ण-आय्°), 
अस्,  आ,  अम्,  completely bent (as a bow)
 a bow
that is completely bent.
—पूर्णायुस् (°ण-आय्°),  उस्, 
m.,  N. of a Gandharva.
—पूर्णार्थ (°ण-अर्°), 
अस्,  आ,  अम्,  one who has attained his object or whose
wishes have been realized.
—पूर्णाशा (°ण-आशा°),  f., 
N. of a river.
—पूर्णाहुति (°ण-आह्°),  इस्,  f.,  Ved.
‘complete oblation, ’ an offering made with a full
ladle.
—पूर्णाहुतिक,  अस्,  आ,  अम्,  Ved. relating to
an offering made with a full ladle.
—पूर्णेन्दु
(°ण-इन्°),  उस्,  m. the full moon.
—पूर्णेन्दु-बिम्-
बानन (°ब-आन्°),  अस्,  आ,  अम्,  having a face like
the disk of the full moon.
—पूर्णेन्दु-वदन, 
अस्,  आ,  अम्,  having a face like the full moon.
—पूर्-
णोत्कट (°ण-उत्°),  अस्,  m.,  N. of a mountain.
—पूर्णोत्सङ्ग (°ण-उत्°),  अस्,  m.,  N. of a prince.
—पूर्णोदरा (°ण-उद्°),  f. ‘full-bellied, ’ N. of a
deity.
—पूर्णोपमा (°ण-उप्°),  f. a complete com-
parison (containing the four requisites,  उपमान, 
उपमेय,  साधारण-धर्म,  and उपमा-वा-
चक or सादृश्य-प्रतिपादक
 opposed to लुप्-
तोपमा).

Macdonell

English

 पूर्ण pūr-ṇá,  pp. (√ 1. pṛ) filled,  full: -kāma,  🞄a.  whose wishes are fulfilled
 -kumbha,  m.
  🞄pitcher full of water (also with apām)
 m.
  n.
  🞄breach of a particular form
 a.
  having a full 🞄pitcher
 -candra,  m.
  full moon: -nibha,  a.
  🞄resembling the full moon,  -prabhā,  f.
  lustre 🞄of the full moon
 -tā,  f.
  fulness
 plenty
 🞄-tva,  n.
  id.
 being full of (—°)
 -pātrá,  m.
 ,  🞄ī,  f.
  full vessel,  vessel-full: also as a measure 🞄of capacity
 n.
  present (such as clothes) 🞄given to the bringer of good news: (a) -pratibhaṭa,  a.
  vying with a full vessel = overflowing,  🞄supreme (glory),  -maya,  a.
  (ī) consisting 🞄of a full vessel or of the measure called 🞄pūrṇa-pātra,  amounting to so much or only 🞄concerned there with (speech)
 -bhadra,  m.
  🞄N. of a snake-demon
 -maṇḍala,  n.
  full 🞄circle
 -mānasa,  a.
  whose heart is satisfied
 🞄(á) -mās,  m.
  full moon
 -māsa,  m.
  full moon 🞄and full-moon sacrifice: ī,  f.
  day or night of 🞄full moon
 -mukha,  n.
  full mouth: in.  (blow) 🞄with full cheeks
 m.
  (full-faced),  N. of a 🞄snake-demon
 -muṣṭi,  m.
  f.
  handful
 -yauvana,  a.
  being in the full bloom of youth
 🞄-ratha,  m.
  (having a complete chariot),  preeminent 🞄warrior
 -lakṣmī-ka,  a.
  having 🞄abundant splendour or wealth
 -vapus,  a.
  🞄full-orbed (moon)
 -śrī,  a.
  having abundant 🞄riches.

Apte Hindi

Hindi

पूर्ण
भू* क* कृ* - "पूर् + क्त,  नि*"
"भरा हुआ,  आपूरित,  पूरा किया हुआ"

पूर्ण
भू* क* कृ* - "पूर् + क्त,  नि*"
"संपूर्ण,  अखंड,  समग्र,  समूचा "

पूर्ण
भू* क* कृ* - "पूर् + क्त,  नि*"
"पूरा किया हुआ,  सम्पन्न"

पूर्ण
भू* क* कृ* - "पूर् + क्त,  नि*"
"समाप्त,  पूरा"

पूर्ण
भू* क* कृ* - "पूर् + क्त,  नि*"
"अतीत,  बीता हुआ"

पूर्ण
भू* क* कृ* - "पूर् + क्त,  नि*"
"संतुष्ट,  तृप्त"

पूर्ण
भू* क* कृ* - "पूर् + क्त,  नि*"
"घोष पूर्ण,  गुंजायमान"

पूर्ण
भू* क* कृ* - "पूर् + क्त,  नि*"
"बलवान्,  शक्तिशाली"

पूर्ण
भू* क* कृ* - "पूर् + क्त,  नि*"
"स्वार्थी,  स्वलीन"

पूर्ण
वि* - पुर्+क्त
"सर्वव्यापक,  सर्वत्र उपस्थित"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

पूर्ण
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
निष्पत्तिः - > पूरी (आप्यायने) + णिच् - "क्तः" (३-४-७२) । इडभावः निपा० (७-२-२७)
प्रयोगाः - > "पूर्णं पूरयिता पुण्यः"
उल्लेखाः - > वि० स०
विस्तारः - > "पूर्णः सनस्तकामैश्च सम्पन्नः सर्वशक्तिभिः" - इति निरुक्तिः
पूर्ण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಶಕ್ತ /ಸಮರ್ಥ /ಬಲಶಾಲಿ
पूर्ण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಮಗ್ರವಾದ /ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ
प्रयोगाः - > "अपूर्णमेकेन शतक्रतूपमः"
उल्लेखाः - > रघु० ३-३८
पूर्ण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಮಾಪ್ತವಾದ /ಕೊನೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದ
पूर्ण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತುಂಬಿರುವ /ಭರ್ತಿಯಾಗಿರುವ
प्रयोगाः - > "पर्यायतत्क्रयिकलोकमगण्यपण्यपूर्णापणा विपणिनो विपणीर्विभेजुः"
उल्लेखाः - > माघ० ५-२४
पूर्ण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತುಂಬಲ್ಪಟ್ಟ /ಭರ್ತಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ
निष्पत्तिः - > पूरी + णिच् - कर्म० "क्तः" (३-२-१०२) । निपा० (७-२-२७)

L R Vaidya

English

 pUrRa {% a. (f. र्णा) %} 1. Filled up,  full of,  M.xi.183,  R.ii.12
whole,  entire,  complete,  R.iii.38
fulfilled,  accomplished
full-sounding,  sonorous
strong,  powerful
selfish.

भूतसङ्ख्या

Sanskrit

०,  अनन्त,  अन्तरिक्ष,  अभ्र,  अम्बर,  अम्बुद,  असत्,  आकाश,  खं,  ख,  गगन,  छिद्र,  जलद,  जलधर,  जलधरपथ,  दिव,  नग्न,  नभ,  पयोद,  पयोधर,  पुष्कर,  पूर्ण,  पृथु,  पृथुल,  बिन्दु,  मेघ,  रन्ध्र,  वरीय,  विन्दु,  वियत्,  विष्णुपद,  विष्णुपाद,  विहायस्,  वृहत्,  व्योम,  शून्य

Bopp

Latin

 पूर्ण v. पॄ.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 pūrṇa,  adj. and n. pr. (adj. as in Skt.,  full,  with numerals
 wrong division in edd.,  notably that of SP,  often makes the construction seem strange,  when it is really quite normal Skt.,  e.g. [read] aṣṭādaśa kṣetrasahasra pūrṇāḥ [ed. as one word!] SP 〔9.3〕 and 〔24.1〕
 aśīti so antarakalpa pūrṇāṃ [with aśīti,  acc.] 〔26.12〕
 aśīti pūrṇāḥ 〔62.3〕 [ed. as one word]
 dvātriṃśatī [so mss.,  acc.] antarakalpa [so divide] pūrṇāṃ 〔68.11〕
 cf. next vs,  dvātriṃśatī antarakalpa sthāsyatī 〔69.1〕
 note the same use of paripūrṇa,  in: °ṇa so antarakalpa [so divide] ṣaṣṭim 〔25.8〕,  for full 60 intermediate kalpas
 sahasr' aśītiḥ paripūrṇa ye sthitāḥ 〔35.12〕
 all these are vss), 
(1) also Pūrṇaka (1),  Saṃpūrṇa,  qq.v. (= Pali Puṇṇa,  -ka,  〔No. 1〕 in DPPN),  n. of a sthavira,  a well-known disciple of Buddha
 his story is told Av 〔i.2.8 ff.〕 (here always called Pūrṇa except twice Saṃpūrṇa,  q.v.)
 and more fully Divy 〔26.8 ff.〕 (here regularly Pūrṇa,  occasionally Pūrṇaka without difference of mg.)
 a fragment of the story in Mv,  with name Pūrṇako 〔i.245.10〕
 referred to as Pūrṇa Jm 〔115.23〕
 Karmav 〔63.3〕
(2) Pūrṇa Maitrāyaṇīputra (= Pali Puṇṇa Mantānīputta),  n. of another disciple of Buddha: as two separate words Mv 〔iii.377.13〕 (here Maitrāyaṇīye … putro)
 〔379.3,  12,  17〕
 〔382.7〕
 SP 〔199.1〕
 〔200.1〕,  etc.
 as one cpd. word,  Pūrṇa-Maitrāyaṇīputra,  SP 〔2.7〕
 EV 〔1.15〕
 Mvy 〔1036〕
 Gv 〔17.23〕
 and so Sukh 〔2.4〕,  where he seems to be confused with Pūrṇa (3),  see s.v. Yaśodeva
(3) n. of another disciple of Buddha,  corresp. to Pali Puṇṇaji,  which should = Pūrṇajit: LV 〔1.9〕 and Sukh 〔2.4〕,  above (see Yaśodeva)
(4) n. of another disciple of Buddha (the same as 1 ?) called Kuṇḍopadhānīyaka,  q.v. (once also Pūrṇaka): Divy 〔44.8〕
 〔45.1〕
(5) n. of a former Buddha: Av 〔i.117.10 ff.〕
 see Saṃpūrṇa 2:
(6) (= Pali Puṇṇaka
 also BHS Pūrṇaka 3),  n. of a yakṣa: Sādh 〔562.20〕 (prose).

Indian Epigraphical Glossary

English

 pūrṇa (IE 7-1-2),  ‘cypher’.

Lanman

English

 pūrṇá,  ppl. filled
 full. [√1pṛ,  ‘fill, ’
957b: cf. Goth. fulls,  Eng. full.]

Kridanta Forms

Sanskrit

पूर् (पू꣡रीँ॒ आप्यायने - दिवादिः - सेट्)
ल्युट् =  पूरणम्
अनीयर् =  पूरणीयः - पूरणीया
ण्वुल् =  पूरकः - पूरिका
तुमुँन् =  पूरितुम्
तव्य =  पूरितव्यः - पूरितव्या
तृच् =  पूरिता - पूरित्री
क्त्वा =  पूरित्वा
ल्यप् =  प्रपूर्य
क्तवतुँ =  पूर्णवान् - पूर्णवती
क्त =  पूर्णः - पूर्णा
शानच् =  पूर्यमाणः - पूर्यमाणा

पूर् (पू꣡रीँ꣡ आप्यायने - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् =  पूरणम्
अनीयर् =  पूरणीयः - पूरणीया
ण्वुल् =  पूरकः - पूरिका
तुमुँन् =  पूरयितुम् / पूरितुम्
तव्य =  पूरयितव्यः / पूरितव्यः - पूरयितव्या / पूरितव्या
तृच् =  पूरयिता / पूरिता - पूरयित्री / पूरित्री
क्त्वा =  पूरयित्वा / पूरित्वा
ल्यप् =  प्रपूर्य
क्तवतुँ =  पूरितवान् / पूर्णवान् - पूरितवती / पूर्णवती
क्त =  पूरितः / पूर्णः - पूरिता / पूर्णा
शतृँ =  पूरयन् / पूरन् - पूरयन्ती / पूरन्ती
शानच् =  पूरयमाणः / पूरमाणः - पूरयमाणा / पूरमाणा

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  पूर्ण्
मूलधातुः:
   पूर्ण
धात्वर्थः:
  सङ्घाते
गणः:
  चुरादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  उभयपदी
रूपम्:
  पूर्णयति-ते

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 पूर्ण auch ein best. Baum,  R. ed. Bomb. 4,  1,  77. Vgl. पूर्णक 1. a).

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  समस्त,  सम,  सर्व,  विश्व,  अशेष,  कृतस्र,  निखिल,  अखिल,  निःशेष,  समग्,  सकल,  पूर्ण,  अखण्ड,  अनूनक,  अनन्त,  अन्यून
adjective
 
सर्वं यावत् वर्तते तावत्।
 "रामेण समस्तानि चतुर्दशवर्षाणि कानने व्यतीतानि।"

Synonyms:
  समाप्त,  सम्पूर्ण,  पूर्ण,  सम्पन्न,  संवृत्त,  अशेष
adjective
 
यद् शेषरहितम्।
 "मम कार्यं समाप्तम् ।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

bkang ba
१) निर्धतं (?) २) पूर ३) पूरित ४) पूर्ण ५) यम (?) ६) शटित (?) ७) सं

khengs
१) पूर्ण २) संछन्न ३) स्तब्ध ४) स्तम्भ

khengs pa
१) अहंकार २) उन्नत ३) कर्कश ४) गर्व ५) गर्वित ६) दम्भ ७) पूर ८) पूर्ण ९) भूरि १०) मान ११) मानिन् १२) संचन्न १३) स्तब्ध १४) स्तम्भ

gang po
१) पूर्ण २) पूर्णक

gang ba
१) अलम् २) आकीर्ण ३) आकुल ४) आपूरित ५) निचित ६) पूर्ण ७) पूर्णत्व ८) पूर्णमाण ९) प्रतिकुब्जित १०) भरित ११) यद्१२) सम्पूर्ण

rgyas
१) आवृत २) उरु ३) कलिल ४) चित ५) पीन ६) पूर्ण ७) पूर्यमाण ८) फुल्लित ९) बोधित १०) विकसित ११) विरूढि १२) विस्तर १३) व्यास १४) स्फीत १५)

nya
१) अण्डज २) अनिमिष ३) अर्भक ४) पक्षिणी ५) पूर्ण ६) पूर्णिमा ७) पौर्णमासी ८) मत्स्य ९) मीन

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
कलिलं गहने संकीर्णे तु संकुलमाकुलम् ॥ १४७२ ॥
p{0056}
कीर्णमाकीर्णं च पूर्णे त्वाचितं छन्नपूरिते ।
भरितं निचितं व्याप्तं प्रत्याख्याते निराकृतम् ॥ १४७३ ॥
प्रत्यादिष्टं प्रतिक्षिप्तमपविद्धं निरस्तवत् ।
-wordlist-
 
कलिल (क्ली),  गहन (क्ली),  सङ्कीर्ण (क्ली),  सङ्कुल (क्ली),  आकुल (क्ली),  कीर्ण (क्ली),  आकीर्ण (क्ली),  पूर्ण (क्ली),  आचित (क्ली),  छन्न (क्ली),  पूरित (क्ली),  भरित (क्ली),  निचित (क्ली),  व्याप्त (क्ली),  प्रत्याख्यात (क्ली),  निराकृत (क्ली),  प्रत्यादिष्ट (क्ली),  प्रतिक्षिप्त (क्ली),  अपविद्ध (क्ली),  निरस्त (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

आचित
आचित,  निचित,  व्याप्त,  छन्न,  कीर्ण,  सङ्कुल,  आकुल,  भरित,  पूर्ण
आचितं निचितं व्याप्तं छन्नं कीर्णं च सङ्कुलम् ।
आकुलं भरितं पूर्णं नातिनानार्थवाचकाः ॥ ७०२ ॥
verse 4.1.1.702
page 0081

नाममाला

Sanskrit

प्राय,  वयस्,  दशा,  अनेहा,  पूर्ण,  यौवनक,  तारुण्य,  यौवन
प्रायो वयो दशानेहा पूर्णं यौवनकं विदुः ॥ १२३ ॥
तारुण्यं यौवनं चान्त्यो वार्द्धीनः स्थविरो मतः ।
verse 0.1.1.123
page 0063

Tamil

பூர்ண : முழுமையான,  பூர்த்தியான,  வலிமையுள்ள.

Mahabharata

English

Pūrṇa^1,  a serpent. § 63 (Sarpasattra): I,  57,  2146 (of Vāsuki's race).

Pūrṇa^2,  a Devagandharva. § 102 (Aṃśāvat.): I,  65,  2554 (son of Prādhā).

Pūrṇa^3 = Vishṇu (1000 names).

पुराणम्

English

पूर्ण १ / PŪRṆA I. A serpent born of the family of vāsuki. It was burnt to death at the sarpasatra of janamejaya. (Śloka 2,  Chapter 57,  Ādi Parva).

पूर्ण २ / PŪRṆA II. A Devagandharva born to kaśyapa of his wife Pradhā. (Chapter 65,  Ādi Parva).

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  पूर्णः
Root:  पूर्ण
Gender:  पुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ all
⇒ able
⇒ full
⇒ past
⇒ rich
⇒ drawn
⇒ ended
⇒ water
⇒ strong
⇒ entire
⇒ filled
⇒ capable
⇒ full of
⇒ selfish
⇒ finished
⇒ thorough
⇒ complete
⇒ abundant
⇒ concluded
⇒ fulfilled
⇒ contented
⇒ satisfied
⇒ filled with
⇒ kind of tree
⇒ accomplished
⇒ full-sounding
⇒ self-indulgent
⇒ bent to the full
⇒ uttering this cry
⇒ particular measure
⇒ cipher or figure 0
⇒ filled with or full of
⇒ perfectly familiar with
⇒ sonorous and auspicious
⇒ particular form of the sun
Shloka(s): 
3|1|98|2 ► पूर्णस्तु पूरिते क्लिष्टः क्लिशितेऽवसिते सितः॥ (विशेष्यनिघ्नवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 3|1|98|2 ⇢ पूर्णः (पूर्ण) (पुं) ⇒ all, able, full, past, rich, drawn, ended, water, strong, entire, filled, capable, full of, selfish, finished, thorough, complete, abundant, concluded, fulfilled, contented, satisfied, filled with, kind of tree, accomplished, full-sounding, self-indulgent, bent to the full, uttering this cry, particular measure, cipher or figure 0, filled with or full of, perfectly familiar with, sonorous and auspicious, particular form of the sun
➠ 3|1|98|2 ⇢  (पूर्ण) (स्त्री) ⇒ all, able, full, past, rich, drawn, ended, water, strong, entire, filled, capable, full of, selfish, finished, thorough, complete, abundant, concluded, fulfilled, contented, satisfied, filled with, kind of tree, accomplished, full-sounding, self-indulgent, bent to the full, uttering this cry, particular measure, cipher or figure 0, filled with or full of, perfectly familiar with, sonorous and auspicious, particular form of the sun
➠ 3|1|98|2 ⇢ पूर्णम् (पूर्ण) (नपुं) ⇒ all, able, full, past, rich, drawn, ended, water, strong, entire, filled, capable, full of, selfish, finished, thorough, complete, abundant, concluded, fulfilled, contented, satisfied, filled with, kind of tree, accomplished, full-sounding, self-indulgent, bent to the full, uttering this cry, particular measure, cipher or figure 0, filled with or full of, perfectly familiar with, sonorous and auspicious, particular form of the sun
➠ 3|1|98|2 ⇢ पूरितः (पूरित) (पुं) ⇒ blown, filled, completed, fulfilled, multiplied, overspread, intensified, filled with wind, made full or strong
➠ 3|1|98|2 ⇢  (पूरित) (स्त्री) ⇒ blown, filled, completed, fulfilled, multiplied, overspread, intensified, filled with wind, made full or strong
➠ 3|1|98|2 ⇢ पूरितम् (पूरित) (नपुं) ⇒ blown, filled, completed, fulfilled, multiplied, overspread, intensified, filled with wind, made full or strong
Related word(s): 
जातिः ➡ द्रव्यम्
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 पूर्णः,  त्रि,  (पूर्य्यते स्मेति । पॄ पूरि वा + क्तः ।“वा दान्तशान्तपूर्णदस्तस्पष्टच्छन्नज्ञप्ताः ।” ७ ।२ । २७ । इति इडभावो निपात्यते च ।)पूरितः । सकलः । इत्यमरः । ३ । ३ । ९८ ॥
(यथा,  पञ्चदश्याम् । ७ । ७७ ।“तदर्थस्य च पारोक्ष्यं यद्येवं किं ततः शृणु ।पूर्णानन्देकरूपेण प्रत्यग्बोधोऽवतिष्ठते ॥
”)शक्तः । इति मेदिनी । णे,  २२ ॥
 स्वीयसुखेच्छा-वदन्यः । इति गदाधरभट्टाचार्य्यः ॥
 (प्रधायाःपुत्त्रभेदः । यथा,  महाभारते । १ । ६५ । ४७ ।“सिद्धः पूर्णश्च बर्ही च पूर्णायुश्च महायशाः ॥
”नागभेदः । यथा,  महाभारते । १ । ५७ । ५ ।“कोटिशो मानसः पूर्णः शलः पालो हली-मकः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 पूर्ण त्रि०
  पूर--क्त नि० । १ पूरिते २ सकले ३ समग्रे च ज्योति-षोक्ताषु उभयपक्षयो ४ पञ्चमीदशमीषञ्चदशीतिथिसु वस्त्री मेदि० । ५ आप्तकामे पु०
  स्वेच्छावद्भिन्ने (अपक्षाशून्ये)गदाधरः । वृ० सं० ८८ अ० उक्त पक्षिभेदाना ६ स्वरभेदे पु०
 तत्र दृश्यम् ७ नागभेदे पु०
  भा० आ० ५७ अ० । ८ प्राधेयेदेवगन्धर्वभेदे पु०
  ६५ अ० । ९ उदके न०
  निघण्टुः ।

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“पूर्ण सङ्घाते”@} 2 ‘पूल--’ इत्यस्य पाठान्तरमिदम्। 
 “-- ‘पूण--’ इति शाकटायनः। 
 कोशशुद्धिस्तु ईदृशेषु कीदृशीति न विद्मः।” इति पुरुषकारे 3 चिन्तितम्। 
 ‘पूण--’ इति मा। 
 धा। 
 वृत्तौ पाठभेदः प्रदर्शितः। 
 4 पूर्णकः-र्णिका,  पुपूर्णयिषकः-षिका,  इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि चौरादिक- चूर्णयतिवत् 5 ज्ञेयानि।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१०३९)
 02 =>
  (१०-चुरादिः-१६३७। अक। सेट्। उभ।)
 03 =>
  (१५६ श्लो।)
 04 =>
  [पृष्ठम्०८८४+ ४०]
 05 =>
  (५५०)

Capeller

German

 पूर्ण (s. 1. पर्) gefüllt,  voll von (Instr., 
Gen.  o. —°)
 vollständig,  vollkommen, 
reichlich
 abgelaufen,  abgemacht,  vollendet.
n.
  Fülle.

Grassman

German

 pūrṇá,  a.,  voll gefüllt,  Part. von pur (s. dort).

Burnouf

French

 पूर्ण पूर्ण (pp. de पॄ) rempli,  plein
		 complet.
		 Qqf.  capable,  qui peut.
पूर्णक m.
  coq. -- F. पूर्णिका esp. d'oiseau à bec
fendu.
पूर्णपात्र n.
  vase plein. 
		 Vase plein de riz que l'on
présente au prêtre officiant,  et devant mesurer 256 poignées.
पूर्णमा f.
  la pleine-lune.
पूर्णमास m.
  sacrifice accompli le jour
 de
chaque pleine lune. -- F. [इ] le jour de la pleine lune.
पूर्णानक n.
  (अनक) son du tambour.
		 Rayon de lune.
		 Boite pleine d'étoffes,  de parures,  etc. que l'on offre aux hôtes
les jours de fête.
पूर्णातक n.
  (अल) l'ustensile ci-dessus.
पूर्णिमा f.
  jour de pleine lune.

Stchoupak

French

 पूर्ण-
 a. v. plein (aussi lune),  empli,  rempli,  comblé,  satisfait 
rempli de (instr. gén.  ifc.),  abondant 
 accompli,  terminé 
 tiré à
l'extrême (arc,  flèche) 
 passé (temps) 
 accompli,  tenu (pacte,  promesse) 
comblé (vœu) 
 m.
  sorte d'arbre 
 -आ- f.
  n.
  d'une femme 
 -त्व- nt. fait
d'être rempli 
 -ई- -कृ- compléter,  remplir.
°काम- a. dont les désirs sont comblés.
°कुम्भ- m.
  vase plein (not. d'eau,  अपाम्) 
 position particulière de
combat 
 m.
  nt. trou dans le mur de la forme d'une cruche.
°चन्द्र- m.
  pleine lune.
°पात्र- m.
  nt. vase plein,  capacité d'un récipient 
 cadeau offert
(not. à qui apporte de bonnes nouvelles) 
 -मय- -ई- a. qui consiste en
un vase plein 
 °पात्र-वृत्त्या adv. à la façon d'un vase plein, 
abondamment.
°भद्र- m.
  n.
  de divers personnages.
°मानस- a. satisfait,  content.
°मास- m.
  pleine lune 
 cérémonie ayant lieu le jour de la pleine lune 
pleine lune personnifiée (fils d'Anumati) 
 fils de Kṛṣṇa.
°मुक्त- a. v. lancé par un arc tendu à l'extrême.
°योग- m.
  n.
  d'un mode de combat.
°यौवन- a. dont la jeunesse est en pleine vigueur.
°रथ- m.
  vrai héros.
°लक्ष्मीक- a. plein de richesse,  de splendeur.
°वपुस्- a. plein (lune).
°विंशति-वर्ष- a. âgé de 20 ans révolus.
पूर्णापूर्ण- a. tantôt plein tantôt incomplet.
पूर्णामृतांशु-वदन- a. qui un visage comme la pleine lune.
पूर्णार्थ- a. qui a atteint son objet.
पूर्णाहुति- f.
  offrande complète (faite avec une cuillère comble).
पूर्णेच्छ- a. dont le désir a été comblé.
पूर्णेन्दु- m.
  pleine lune.
पूर्णोत्सङ्ग- a. avancé dans la gestation. 
पूर्णोद- a. qui remplit son lit (rivière).

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.