| YouTube Channel

पुरातनः (purAtanaH)

 
Hindi
Hindi
बहुत पुराना
Apte Hindi
Hindi
पुरातनः
पुं*
 - -
विष्णु का विशेषण
अमरकोशः
Sanskrit
Word: पुरातनः
Root: पुरातन
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ old
⇒ former
⇒ ancient
⇒ archaic
⇒ used-up
⇒ antique
⇒ worn out
⇒ ancients
⇒ belonging to the past
Shloka(s):
3|1|77|1 ► पुराणे प्रतनप्रत्नपुरातनचिरन्तनाः। (विशेष्यनिघ्नवर्गः)
Synonym(s):
➠ 3|1|77|1 ⇢ पुराणः (पुराण) (पुं) ⇒ old, ancient, antique, age-old, ancients, karSa or measure of silver, belonging to ancient or olden times
➠ 3|1|77|1 ⇢ (पुराण) (स्त्री) ⇒ old, ancient, antique, age-old, ancients, karSa or measure of silver, belonging to ancient or olden times
➠ 3|1|77|1 ⇢ पुराणम् (पुराण) (नपुं) ⇒ old, ancient, antique, age-old, ancients, karSa or measure of silver, belonging to ancient or olden times
➠ 3|1|77|1 ⇢ प्रतनः (प्रतन) (पुं)
➠ 3|1|77|1 ⇢ (प्रतन) (स्त्री)
➠ 3|1|77|1 ⇢ प्रतनम् (प्रतन) (नपुं)
➠ 3|1|77|1 ⇢ प्रत्नः (प्रत्न) (पुं) ⇒ old, former, ancient, customary, preceding, traditional
➠ 3|1|77|1 ⇢ (प्रत्न) (स्त्री) ⇒ old, former, ancient, customary, preceding, traditional
➠ 3|1|77|1 ⇢ प्रत्नम् (प्रत्न) (नपुं) ⇒ old, former, ancient, customary, preceding, traditional
➠ 3|1|77|1 ⇢ पुरातनः (पुरातन) (पुं) ⇒ old, former, ancient, archaic, used-up, antique, worn out, ancients, belonging to the past
➠ 3|1|77|1 ⇢ (पुरातन) (स्त्री) ⇒ old, former, ancient, archaic, used-up, antique, worn out, ancients, belonging to the past
➠ 3|1|77|1 ⇢ पुरातनम् (पुरातन) (नपुं) ⇒ old, former, ancient, archaic, used-up, antique, worn out, ancients, belonging to the past
➠ 3|1|77|1 ⇢ चिरन्तनः (चिरन्तन) (पुं) ⇒ old, ziva, brahmA, antique, ancients, existing from ancient times
➠ 3|1|77|1 ⇢ (चिरन्तन) (स्त्री) ⇒ old, ziva, brahmA, antique, ancients, existing from ancient times
➠ 3|1|77|1 ⇢ चिरन्तनम् (चिरन्तन) (नपुं) ⇒ old, ziva, brahmA, antique, ancients, existing from ancient times
Related word(s):
जातिः ➡ द्रव्यम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पुरातनः,
पुं,
 (पुरा भवः । पुरा + ट्युस्तुट् च ।)पुराणः । तद्वैदिकपर्य्यायः । प्रत्नम् १ प्रदिवः२ प्रवयाः ३ सनेमि ४ पूर्व्वम् ५ अह्नाय ६ ।इति षट्पुराणनामानि । इति वेदनिघण्टौ ३अध्यायः ॥
(विष्णुः । यथा, महाभारते । १३ ।१४९ । ६६ ।“उत्तरो गोपतिर्गोप्ता ज्ञानगम्यः पुरातनः ॥
”)
पुरातनः, त्रि, (पुरा पूर्व्वस्मिन् काले भवः । पुरा+ “सायंचिरेति ।” ४ । ३ । २३ । इति ष्ट्युस्तुट्च ।) पूर्व्वकालभवः । पुराण इति भाषा ।तत्पर्य्यायः । पुराणः २ प्रतनः ३ प्रत्नः ४ चिर-न्तनः ५ । इत्यमरः । ३ । १ । ७७ ॥
चिरत्नः ६ ।इति जटाधरः ॥
(यदुक्तं नीतिशास्त्रे ।“नवं वस्त्रं नवं छत्रं नव्या स्त्री नूतनं गृहम् ।सवत्र नूतनं शस्तं सेवकान्ने पुरातने ॥
”)