| YouTube Channel

पुत्रिका (putrikA)

 
Spoken Sanskrit
English
पुत्रिका - putrikA -
f.
 - cotton or down of the tamarisk
पुत्रिका - putrikA -
f.
 - daughter
पुत्रिका - putrikA -
f.
 - puppet
पुत्रिका - putrikA -
f.
 - small statue
पुत्रिका - putrikA -
f.
 - doll
Monier Williams Cologne
English
पुत्रिका
f.
 a daughter (esp. a d° appointed to raise male issue to be adopted by a father who has no sons),
Mn.
MBh.
&c.
a puppet, doll, small statue,
Bhartṛ.
Kathās.
(ifc.
=
 a diminutive
cf.
 असिखड्ग.)
the cotton or down of the tamarisk,
W.
Macdonell
English
पुत्रिका putr-ikā,
f.
 daughter
sp. daughter 🞄of a sonless father who claims her son as his 🞄own
doll, puppet: -pūrva-putra,
m.
 son of 🞄a daughter previously adopted instead of a son.
Apte Hindi
Hindi
पुत्रिका
स्त्री*
 - "पुत्री + कन् + टाप्, ह्रस्वः"
बेटी
पुत्रिका
स्त्री*
 - "पुत्री + कन् + टाप्, ह्रस्वः"
"गुड़िया, पुतली"
पुत्रिका
स्त्री*
 - "पुत्री + कन् + टाप्, ह्रस्वः"
"कोई भी छोटी वस्तु यथा- असिपत्रिका, खड्ग पुत्रिका आदि"
L R Vaidya
English
putrikA {% f. %} 1. A daughter
2. a puppet, a doll
3. (at the end of a compound) anything little of its kind, (e.g. असिपुत्रिका, खड्गपुत्रिका).
Bopp
Latin
पुत्रिका (Fem. τοῦ पुत्रक, mutato penultimo अ in इ)
filia. N. 16. 6.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 पाञ्चालकः, पुत्रकः, कृत्रिमपुत्रकः, चञ्चापुरुषः, पुत्तलः, पाञ्चालिका, पुत्रिका, वस्त्रपुत्रिका, पुत्तिका, शालाङ्की, कुरुण्टी, पाञ्चाली, पञ्चाली, लेप्यमयी, पञ्चालिका, शालभञ्जी, शालभञ्जीका
noun
वस्त्रकर्गजादीकृतपुत्तलिका।
"पिता पवनस्य कृते एकं पाञ्चालकम् अक्रीणात्।"
Synonyms:
 पुत्रिका, पुत्तली
noun
वस्त्रादिभिः विनिर्मिता मूर्तिः यया बालकाः क्रीडन्ति।
"बालकाः पुत्रिकया सह क्रीडन्ति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
स्थूणा स्तम्भः सालभञ्जी पाञ्चालिका च पुत्रिका ।
काष्ठादिघटिता लेप्यमयी त्वञ्जलिकारिका ॥ १०१४ ॥
-wordlist-
स्थूणा (स्त्री), स्तम्भ (पुं), सालभञ्जी (स्त्री), पाञ्चालिका (स्त्री), पुत्रिका (स्त्री), अञ्जलिकारिका (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
पाञ्चालिका
पाञ्चालिका, पुत्रिका
पाञ्चालिका पुत्रिका स्यात्काष्ठदन्तादिनिर्मिता ।
verse 2.1.1.493
page 0056
Vedic Reference
English
Putrikā in the later literature^1 has the technical sense of the
daughter of a man without sons, whom he gives in marriage on
the express terms that her son shall perform the funeral rites
for him, and be counted as his. The thing as well as the name
is recognized by Yāska in the Nirukta, ^2 and traced to the
Rigveda.^3 But the passages in the Rigveda are of very
uncertain meaning, ^4 and in all probability do not refer to this
custom at all.
1) Mānava Dharma Śāstra, ix. 127 et
seq.
Gautama Dharma Sūtra, xxviii.
20
Vasiṣṭha Dharma Sūtra, xvii. 17.
2) iii. 5 ad fin.
3) i. 124, 7. Cf. iii. 31, 1.
4) Cf. Geldner, Vedische Studien, 3, 34
Rigveda, Kommentar, 48, 49
Oldenberg,
Ṛgveda-Noten, 1, 239 et seq.
Roth,
Nirukta, ' Erlāuterungen, 27
Jolly, Recht
und Sitte, 72, 73
Bṛhaddevatā, iv. 110.
111, with Macdonell's note
Keith,
Journal of the Royal Asiatic Society, 1910,
924, 925
Jolly, Die Adoption in Indien,
32.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पुत्रिका स्त्री पुत्री + स्वार्थे क । १ कन्यायाम् शब्दर० । २ पुत्तल्यां३ यावकतूले च मेदि० । अपुत्रेण समयभेदेन ४ कृतायांसुतायां स्त्री । स च समयः तद्विभागादिश्च मनुनोक्तोयथा “अपुत्रोऽनेन विधिना सुतां कुर्वीत पुत्रिकाम् ।यदपत्यं भवेदस्यां तन्मम स्यात् स्वधाकरम् । अनेन तुविधानेन पुरा चक्रेऽथ पत्रिकाः । विवृद्ध्यर्थं स्वर्वशस्यस्वयं दक्षः प्रजापतिः । ददौ च दश धर्माय, कश्यपायत्रयोदश । सोमाय राज्ञे सत्कृत्य प्रीतात्मा सप्तविंश-तिम् । यथैवात्मा तथा पुत्र पुत्रेण दुहिता समा ।तस्यामात्मनि तिष्ठन्त्यां कथमन्या धनं हरेत्” “दोहित्रोह्यखिल रिक्थमपुत्रस्य पितुर्हरेत् । स एव दद्याद्द्वौपिण्डौ पित्रे मातामहाय च । पौत्रदौहित्रयोर्लोकेन विशेषोऽस्ति धर्म्तः । तयोर्हि मातापितरो सम्भूतौतस्य देहतः । पुत्रिकायां कृतायान्तु यदि पुत्रोऽनुजा-यत । समस्तत्र विभागः स्याज्ज्यंष्ठता नास्ति हिस्त्रियाः” “मातुः प्रथमतः पिण्डं निर्वपेत् पुत्रिकासुतः ।द्वितीयन्तु पितुस्तस्यास्तृतीयं तत्पितुःपितुः” । अधिकंपुत्रिकापुत्रशब्दे दृश्यम् ।
Capeller
German
पुत्रिका
f.
 Söhnin (j.).