| YouTube Channel

पवित्रः (pavitraH)

 
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 पुत्रञ्जीवः, पुत्रञ्जीवकः, यष्टीपुष्पः, सुतजीवकः, श्लीपदापहः, कुमारजीवः, पवित्रः, गर्भदः, सुतजीवकः
noun
वृक्षविशेषः।
"पुत्रञ्जीवस्य त्वक् बीजं च औषधेषु उपयुज्येते।"
Synonyms:
 पवित्रः
noun
एकः पुरुषः ।
"पवित्रः अश्वादिगणे परिगणितः"
अमरकोशः
Sanskrit
Word: पवित्रः
Root: पवित्र
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ holy
⇒ pure
⇒ sacred
⇒ saintly
⇒ sinless
⇒ purifying
⇒ beneficent
⇒ averting evil
⇒ sesame seed [Sesamum indicum - Bot.]
⇒ 12th day of the light half of zravaNa
⇒ Lucky bean tree [Putranjiva Roxburghii - Bot.]
Shloka(s):
2|7|45|1 ► पवित्रः प्रयतः पूतः पाषण्डाः सर्वलिङ्गिनः। (ब्रह्मवर्गः)
3|1|55|2 ► पूतं पवित्रं मेध्यं च वीध्रं तु विमलार्थकम्॥ (विशेष्यनिघ्नवर्गः)
3|3|82|2 ► विविक्तौ पूतविजनौ मूर्छितौ मूढसोच्छ्रयौ॥ (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|7|45|1 ⇢ पवित्रः (पवित्र) (पुं) ⇒ holy, pure, sacred, saintly, sinless, purifying, beneficent, averting evil, sesame seed [Sesamum indicum - Bot.], 12th day of the light half of zravaNa, Lucky bean tree [Putranjiva Roxburghii - Bot.]
➠ 2|7|45|1 ⇢ प्रयतः (प्रयत) (पुं) ⇒ given, offered, prudent, careful, granted, dutiful, bestowed, presented, placed upon, far-extended, outstretched, self-subdued, ritually pure, piously disposed, intent on devotion, holy or pious person, well prepared for a solemn rite
➠ 2|7|45|1 ⇢ पूतः (पूत) (पुं) ⇒ pure, clear, putrid, bright, cleaned, purified, buttocks, stinking, conch-shell, foul-smelling, white kuza grass, Indian Plum [Flacourtia indica - Bot.]
➠ 3|1|55|2 ⇢ पूतः (पूत) (पुं) ⇒ pure, clear, putrid, bright, cleaned, purified, buttocks, stinking, conch-shell, foul-smelling, white kuza grass, Indian Plum [Flacourtia indica - Bot.]
➠ 3|1|55|2 ⇢ (पूत) (स्त्री) ⇒ pure, clear, putrid, bright, cleaned, purified, buttocks, stinking, conch-shell, foul-smelling, white kuza grass, Indian Plum [Flacourtia indica - Bot.]
➠ 3|1|55|2 ⇢ पूतम् (पूत) (नपुं) ⇒ pure, clear, putrid, bright, cleaned, purified, buttocks, stinking, conch-shell, foul-smelling, white kuza grass, Indian Plum [Flacourtia indica - Bot.]
➠ 3|1|55|2 ⇢ पवित्रः (पवित्र) (पुं) ⇒ holy, pure, sacred, saintly, sinless, purifying, beneficent, averting evil, sesame seed [Sesamum indicum - Bot.], 12th day of the light half of zravaNa, Lucky bean tree [Putranjiva Roxburghii - Bot.]
➠ 3|1|55|2 ⇢ मेध्यः (मेध्य) (पुं) ⇒ holy, wise, goat, pure, fresh, clean, strong, barley, sacred, mighty, vigorous, full of sap, intelligent, not defiling, particular vein, free from blemish, gall-stone of a cow, destined to be sacrificed, fit for a sacrifice or oblation, black cutch tree [Acacia Catechu - Bot.], Munja grass used for making roofs and baskets [Saccharum Munjia - Bot.]
➠ 3|1|55|2 ⇢ (मेध्य) (स्त्री) ⇒ holy, wise, goat, pure, fresh, clean, strong, barley, sacred, mighty, vigorous, full of sap, intelligent, not defiling, particular vein, free from blemish, gall-stone of a cow, destined to be sacrificed, fit for a sacrifice or oblation, black cutch tree [Acacia Catechu - Bot.], Munja grass used for making roofs and baskets [Saccharum Munjia - Bot.]
➠ 3|1|55|2 ⇢ मेध्यम् (मेध्य) (नपुं) ⇒ holy, wise, goat, pure, fresh, clean, strong, barley, sacred, mighty, vigorous, full of sap, intelligent, not defiling, particular vein, free from blemish, gall-stone of a cow, destined to be sacrificed, fit for a sacrifice or oblation, black cutch tree [Acacia Catechu - Bot.], Munja grass used for making roofs and baskets [Saccharum Munjia - Bot.]
➠ 3|3|82|2 ⇢ विविक्तिः (विविक्ति) (पुं)
➠ 3|3|82|2 ⇢ विविक्तिः (विविक्ति) (स्त्री) ⇒ division, separation, discernment, discrimination
➠ 3|3|82|2 ⇢ विविक्ति (विविक्ति) (नपुं) ⇒ division, separation, discernment, discrimination
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ संन्यासी
जातिः ➡ मनुष्यः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पवित्रः, त्रि, (पू + इत्र ।) व्रतादिना शुद्धः ।(यथा, गीतायाम् । ४ । ३८ ।“नहि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते ॥
”)तत्पर्य्यायः । प्रयतः २ पूतः ३ । एतत्त्रयंप्राणिविषयमात्रम् । शुचिः ४ शुद्धः ५ पवि-त्रितः ६ । इति शब्दरत्नावली ॥
पुण्यः ७पावनः ८ । इति जटाधरः ॥
(पूयतेऽनेन । पूञ्+ “पुवः संज्ञायाम् ।” ३ । २ । १८५ । इति इत्रः ।)शुद्धद्रव्यम् । तत्पर्य्यायः । पूतम् २ मेध्यम् ३ ।एतत्त्रयं अप्राणिद्रव्यविषयम् । इति ब्रह्मवर्गेविशेष्यनिघ्ने च अमरभरतौ ॥
शुद्ध्यम् ४ शुचि ५पुण्यम् ६ पूतिवत् ७ । इति जटाधरः ॥
(यथा, --“बल्यं पवित्रमायुष्यं सुमङ्गल्यं रसायनम् ।एतत्तु गव्यघृतगुणपरम् ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे द्बितीये भागे ॥
)
पवित्रः,
पुं,
 (पुनातीति । पू + कर्त्तरि इत्रः ।)तिलवृक्षः । पुत्त्रजीववृक्षः । इति राजनिर्घण्टः ॥
(तिलपुत्त्रजीवशब्दयोरस्य विर्वृतिर्ज्ञेया ॥
)कार्त्तिकेयस्य नामान्तरम् । यथा, महाभारते ।३ । २३१ । ६ ।“षष्ठीप्रियश्च धर्म्मात्मा पवित्रो मातृवत्सलः ॥
”)